Η πολιτική προτεραιότητα της εξόρυξης φυσικού αερίου, να καταστεί δηλαδή η Κύπρος παραγωγός, ζύγισε περισσότερο από το οικονομικό σκέλος των απαιτήσεων της ιταλογαλλικής κοινοπραξίας Eni - TotalEnergies και οδήγησε στην έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο του Σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής του κοιτάσματος “Κρόνος”.
Η λήψη της απόφασης δεν γίνεται σε ένα ουδέτερο πολιτικό χρόνο, αλλά έξι ημέρες πριν τις εκλογές και δίνει την εικόνα κινητικότητας και θετικών εξελίξεων, παρά το ισχυρό ενδεχόμενο η Κυπριακή Δημοκρατία να έχει περιορισμένο οικονομικό όφελος.
Επίσης εγκρίθηκαν και οι βασικοί όροι της Συμφωνίας πώλησης φυσικού αερίου του κοιτάσματος «Αφροδίτη», στο Τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ. Η κοινοπραξία Eni - TotalEnergies αναμένεται να προχωρήσει άμεσα στη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης για το κοίτασμα “Κρόνος” και η Chevron, BG και NewMed Energy εντός του 2027.
Το ΔΗΚΟ και η ΔΗΠΑ χαιρέτισαν την εξέλιξη.
«Η εξέλιξη, σε αντίθεση με τη μιζέρια, την απελπισία και την τοξικότητα που κάποιοι καλλιεργούν καθημερινά, δείχνει τι μπορεί να πετύχει ο λαός μας όταν διεκδικεί», σχολίασε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος και συνεχάρη τον τέως υπουργό Ενέργειας Γιώργο Παπαναστασίου και τον νυν υπουργό Ενέργειας Μιχάλη Δαμιανό, για «τη δική τους καθοριστική συμβολή σε αυτή τη μεγάλη εθνική επιτυχία».
"Η προοπτική πώλησης του πρώτου κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, μέσω της Αιγύπτου, ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης.
Τι σημαίνει η απόφαση
Η ανακοίνωση της τελικής επενδυτικής απόφασης (Final Investment Decision) από την Eni - TotalEnergies θα θέσει το "Κρόνος" σε τροχιά παραγωγής με στόχο την εξαγωγή του το 2028. Σε οικονομικό επίπεδο η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρέπει να αναμένει ιδιαίτερα έσοδα και επωμίζεται επιπλέον οικονομικό ρίσκο. Από την άλλη, υπήρχε ο κίνδυνος μη εξόρυξης λόγω του μικρού μεγέθος του "Κρόνος". Η Eni - TotalEnergies αξιοποιεί υφιστάμενες υποδομές της Eni στο κοίτασμα Ζορ για να τροφοδοτήσουν το τερματικό LNG της Eni στην Αίγυπτο (Damietta).
«Πρόκειται για σημαντικότατη εξέλιξη στην αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων της χώρας μας. Ο στόχος είναι το 2028 να πουληθεί το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω της Αιγύπτου και εγκρίνουμε όλες τις σχετικές συμφωνίες», είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης κατά την έναρξη της συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου Ο κ. Χριστοδουλίδης προσέθεσε ότι πολύ σύντομα θα υπάρξουν περαιτέρω ανακοινώσεις σε συνεργασία και με την Exxon.
«Είμαστε σε προχωρημένες διαβουλεύσεις και πολύ σύντομα θα είμαστε σε στάδιο να ανακοινώσουμε συγκεκριμένα τα επόμενα βήματα», συμπλήρωσε.
"Η έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο δεν σημαίνει ότι το έργο «Κρόνος» έχει ενεργοποιηθεί. Σημαίνει ότι το πολιτικό και εμπορικό πλαίσιο έχει προχωρήσει αρκετά ώστε οι εταιρείες Eni και TotalEnergies να αποφασίσουν αν θα επενδύσουν κεφάλαια. Η Κύπρος έχει γνωρίσει στο παρελθόν ανακαλύψεις, ανακοινώσεις και περιφερειακές συμφωνίες. Αυτό που της έλειπε ήταν ένα πεδίο παραγωγής. Το έργο «Κρόνος» αποτελεί πλέον το δοκιμαστικό πεδίο για το αν η Κύπρος μπορεί να μετατρέψει το υπεράκτιο φυσικό αέριο σε έσοδα, εξαγωγές και στρατηγικό πλεονέκτημα", σχολιάζει το περιφερειακό διαδικτυακό περιοδικό επιχειρηματικής πληροφόρησης LevantIntel.
«Η ανάπτυξη των κοιτασμάτων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας σηματοδοτεί τη μετάβαση της χώρας σε παραγωγό ενέργειας, ενισχύοντας την αξιοπιστία της έναντι υφιστάμενων επενδυτών και αδειούχων και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Με αυτόν τον τρόπο, θεμελιώνεται μια ισχυρή τοπική ενεργειακή βιομηχανία που θα στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας», σχολίασε ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός.
Προσέθεσε ότι η ανάπτυξη του «Κρόνος» ενισχύει ουσιαστικά τη στρατηγική θέση της Κύπρου σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, ενώ παράλληλα, έρχεται να ενδυναμώσει το πλέγμα συνεργασιών που έχει αναπτύξει η χώρα με εταίρους όπως η Αίγυπτος, η Γαλλία και η Ιταλία, ενισχύοντας περαιτέρω τη γεωστρατηγική της παρουσία στην περιοχή.
Οι ανησυχίες
O ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Κέντρο Ενέργειας του Ατλαντικού Συμβουλίου, Χαράλαμπος Έλληνας, μιλώντας στον "Π" εκφράζει την ανησυχία του για την εξέλιξη, λόγω του χρηματοοικονομικού ρίσκου που αναλαμβάνει η Κυπριακή Δημοκρατία και των αναμενόμενων περιορισμένων εσόδων.
Σε ό,τι αφορά το πρώτο, εξηγεί ότι αν κάτι πάει στραβά κατά τη διαδικασία εξόρυξης, το κόστος θα αφαιρεθεί από το έσοδο προς την Κύπρο. Η έγκριση του Σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής δεν προχωρούσε από την Κύπρο καθώς η Λευκωσία πίεζε για αλλαγή των σχετικών όρων, αίτημα που είχε βρει την κάθετη αντίρρηση της κοινοπραξίας Eni - Total (θεωρούσε ότι άλλαζαν όροι που είχαν συμφωνηθεί). Η Νομική Υπηρεσία είχε εντοπίσει στα κείμενα αναφορές, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την ανάληψη επιπλέον κόστους.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδούλιδης, είχε θέσει το ζήτημα της αλλαγής των όρων, τόσο στην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι (στο ταξίδι στη Ρώμη τον Φεβρουάριο κατά τη διάρκεια του οποίου είχε συνάντηση και με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΝΙ, Κλαούντιο Ντεσκάλτζι), όσο και στον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν (στην επίσιμη επίσκεψη του τελευταίου στην Κύπρο τον Απρίλιο) χωρίς αποτέλεσμα. Το μικρό μέγεθος του "Κρόνος" καθιστά απαιτητική την εξόρυξή του και η κοινοπραξία Eni - Total θέλει να περιορίσει το ρίσκο της. Με πιο απλά λόγια, η εξόρυση του πρώτου μορίου φυσικού αερίου απαιτεί θυσίες από την Κύπρο.
Σε ότι αφορά το ύψος του εσόδου για την Κυπριακή Δημοκρατία, ο κ. Ελληνας εξηγεί ότι ο μεγάλος αριθμός υπό κατασκευή έργων LNG σε όλο τον κόσμο θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της προσφοράς LNG και συνακόλουθα μείωση της τιμής του. Σήμερα, τονίζει ο κ. Ελληνας, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ η τιμή του LNG και γενικά του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί. Εκτιμά ότι μέχρι το 2028 η τιμή του LNG θα μειωθεί αισθητά. Σε άρθρο του στον "Π" ο κ. Έλληνας εξηγεί ότι μετά την απόφαση της Αιγύπτου να μην χρησιμοποιήσει το μερίδιό της για εγχώρια χρήση, όλο το φυσικό αέριο του Κρόνος, περίπου 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, θα υγροποιείται στο τερματικό Damietta και θα εξάγεται στην Ευρώπη ως LNG.
"Ωστόσο, δεδομένης της χαμηλής τιμής του LNG που αναμένεται στην ευρωπαϊκή αγορά μετά το 2028, μεταξύ $6-8 δολαρίων/mmBTU, και της χρέωσης διοδίων/ταριφών για τη χρήση των αιγυπτιακών υποδομών που αναμένεται να φτάσουν έως και $1,5 δολάρια/mmBTU, το μερίδιο κέρδους της Κύπρου είναι πιθανό να είναι χαμηλό", προειδοποιεί ο κ. Ελληνας.
