Απώτερος σκοπός της αναβάθμισης του πλαισίου επενδύσεων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι η ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης του ΤΚΑ, αναφέρεται στην παρουσίαση που δόθηκε πρόσφατα στους κοινωνικούς εταίρους.
Στόχος, όπως σημειώνεται είναι η καλύτερη διασφάλιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των ασφαλισμένων, η ενίσχυση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών και η βελτίωση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του ΤΚΑ, μέσω της επίτευξης υψηλότερων αποδόσεων σε καθορισμένα πλαίσια επιμετρημένου κινδύνου.
Προκλήσεις του υφιστάμενου πλαισίου επενδύσεων του ΤΚΑ
Όσον αφορά τις προκλήσεις του υφιστάμενου πλαισίου επενδύσεων του ΤΚΑ, γίνεται αναφορά σε αδύναμη διακυβέρνηση επενδύσεων και σχεδόν καμία διασπορά του χαρτοφυλακίου των επενδύσεων του ΤΚΑ καθώς το 97% σε μη διαπραγματεύσιμες καταθέσεις στο Γενικό Λογιστήριο.
Επίσης επισημαίνονται τα χαμηλά αναμενόμενα ποσοστά απόδοσης μακροπρόθεσμα (συνδεδεμένα με τα βασικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) και συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ στο μέλλον.
Βασικές πτυχές προτεινόμενης λύσης
Στις βασικές πτυχές της λύσης είναι ο τερματισμός δανεισμού του κράτους από το ΤΚΑ, η αποπληρωμή του υφιστάμενου χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ και η ανάπτυξη αποτελεσματικού πλαισίου διακυβέρνησης των επενδύσεων.
Όσον αφορά τον τερματισμό του δανεισμού από το ΤΚΑ, αναφέρεται ότι όλα τα μελλοντικά πλεονάσματα του ΤΚΑ θα μεταφέρονται σε ξεχωριστό λογαριασμό επενδύσεων και δεν θα προστίθενται στο υφιστάμενο χρέος του κράτους προς το ΤΚΑ, το ύψος του οποίου σήμερα είναι στα €12 δισ ή περίπου 30% του ΑΕΠ.
Αποπληρωμή του υφιστάμενου χρέους του κράτους στο ΤΚΑ
Επισημαίνεται η σταδιακή αποπληρωμή του υφιστάμενου χρέους από το κράτος προς το ΤΚΑ σε βάθος χρόνου, με ετήσιες δόσεις αποπληρωμής ύψους 0,3% του ΑΕΠ του προηγουμένου έτους λαμβάνοντας υπόψη τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και τη πρόσβαση στις αγορές για δανειοδότηση.
Οι δόσεις αποπληρωμής θα διοχετεύονται στο λογαριασμό επενδύσεων.
Ανάπτυξη αποτελεσματικού πλαισίου διακυβέρνησης επενδύσεων
Για το πλαίσιο διακυβέρνησης των επενδύσεων, γίνεται αναφορά σε σύσταση ενός καινούργιου ανεξάρτητου φορέα που θα διαχειρίζεται το λογαριασμό των επενδύσεων του ΤΚΑ, στη βάσει διεθνών προτύπων και αρχών διακυβέρνησης και αποτελεσματική δομή διακυβέρνησης με διαχωρισμό ρόλων, διαφάνεια, λογοδοσία και ανεξαρτησία στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.
«Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση του πλαισίου επενδυτικής πολιτικής και διακυβέρνησης των επενδύσεων του ΤΚΑ είναι πολύ μεγάλη. Προνοεί για τις επόμενες γενιές, διασφαλίζοντας καλύτερα τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα Θέτει τις βάσεις για υψηλότερες αποδόσεις με ελεγχόμενο κίνδυνο. Υποχρεώνει το κράτος να αναλάβει μια εξαιρετικά μεγάλη δημοσιονομική δέσμευση για τα επόμενα 40 χρόνια, στα πλαίσια του προτεινόμενου σχεδιασμού της μεταρρύθμισης του ΤΚΑ», τονίζεται.
«Ισχυρή διακυβέρνηση αποτελεί βασική προϋπόθεση επιτυχίας και ενισχύει την εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων προς το ΤΚΑ», καταλήγει.
Να ξεκαθαρίσει τι σημαίνει ανεξάρτητος φορέας
«Δεν είναι σαφές στο παρόν στάδιο τί σημαίνει ο όρος "ανεξάρτητος φορέας" και ποιοί θα συμμετέχουν σε αυτόν. Εάν συμμετέχουν οποιοιδήποτε άλλοι εκτός επαγγελματικό σύμβουλο επενδύσεων, τότε θα πρέπει να μπουν, όχι μόνο αυστηροί περιορισμοί όσον αφορά την επενδυτική πολιτική του ταμείου, αλλά οι αυστηροί αυτοί περιορισμοί θα πρέπει να είναι και ιδιαίτερα στενοί», δήλωσε στον «Π», ο πρώην πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλης Περσιάνης.
«Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα πρέπει να ανακοινωθεί ρητή Πολιτική Ρίσκου και Επενδυτική Στρατηγική, οι οποίες θα είναι δεσμευτικές και να τυγχάνουν αυστηρής παρακολούθησης», τονίζει.
Ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Ανδρέας Μιλιδώνης, υποβάλλει ερωτήματα εάν θα υπάρχει ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ του πολιτικού ελέγχου του ταμείου, της ανεξάρτητης εποπτείας και της διαχείρισης των επενδύσεων. Μιλώντας στο πρωινό δρομολόγιο, επεσήμανε ότι «δεν μπορούμε να μιλάμε για οποιαδήποτε σχεδιασμό χωρίς ανεξάρτητη εποπτεία. Ποιος θα ελέγχει τα ταμεία προνοίας, ποιος θα ελέγχει τα ασφαλιστικά προϊόντα, ποιος θα ελέγχει τις επενδύσεις αυτού του ταμείου που πάει να δημιουργηθεί για το ΤΚΑ; Που είναι η θεσμική ανεξαρτησία;», διερωτήθηκε.
Εξόφληση χρέους μέχρι το 2066 και €60 δισ. για επενδύσεις-
Σημειώνεται ότι ο στόχος που τίθεται από την κυβέρνηση είναι η πλήρης αποπληρωμή του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ που ανέρχεται σε €12 δισ. μέχρι το 2066 και τα μελλοντικά πλεονάσματα που υπολογίζονται στα €800 εκατ. ετησίως θα κατατίθενται σε ειδικό ταμείο για σκοπούς επενδύσεων.
Με βάση την αναλογιστική μελέτη, δήλωσε μετά την πρόσφατη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, Μαρίνος Μουσιούττας, υπάρχει έναν περιθώριο 40 ετών από το 2026 μέχρι το 2066 μέσα στο οποίο θα αποπληρωθεί πλήρως ο υφιστάμενος δανεισμός του ΤΚΑ.
«Τερματίζεται η διαχρονική πρακτική δανεισμού του κράτους από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων», επανέλαβε, σημειώνοντας ότι όλα τα μελλοντικά πλεονάσματα του Ταμείου θα μπαίνουν σε ταμείο για σκοπούς επενδύσεων.
