Η ακρίβεια που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή χτυπά για τα καλά την Κύπρο, με τα επίσημα οικονομικά δεδομένα να αποτυπώνουν την οικονομική ασφυξία που θα «πνίξει» περαιτέρω τα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με προκαταρτικά στοιχεία που δημοσίευσε την Τρίτη η Eurostat, o πληθωρισμός της Κύπρου έφθασε στο 3,7% τον Μάιο, στο ψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2023, από 3% τον Απρίλιο και 1,5% τον Μάρτιο. Τον περσινό Μάιο, ήταν μόλις 0,4%.
Πέραν της Κύπρου, σημαντικές πιέσεις στις τιμές παρατηρούνται και σε άλλες χώρες της ΕΕ. Τον υψηλότερο πληθωρισμό Μαΐου, με βάση τα στοιχεία, έχει η Βουλγαρία (6,3%), η Λιθουανία (5,1%) και η Ελλάδα (5%).
Ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% τον Μάιο του 2026, από 3,0% τον Απρίλιο, πολύ πιο πάνω από το στόχο που θέτει η ΕΚΤ για 2%.
Εξετάζοντας τις κύριες συνιστώσες του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, η ενέργεια αναμένεται να έχει τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Μάιο (10,9%, σε σύγκριση με 10,8% τον Απρίλιο), ακολουθούμενη από τις υπηρεσίες (3,5%, σε σύγκριση με 3,0% τον Απρίλιο), τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό (2,0%, σε σύγκριση με 2,4% τον Απρίλιο) και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (0,9%, σε σύγκριση με 0,8% τον Απρίλιο).
Η ανοδική πορεία των τιμών απασχολεί έντονα τις συντεχνίες και αναμένεται να συγκληθεί πανσυνδικαλιστική διάσκεψη το επόμενο διάστημα.
Καίνε τις τσέπες οι αυξήσεις
Την ίδια ώρα, στοιχεία που δημοσίευσε ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών, δείχνουν ότι συνεχίζονται οι αυξήσεις σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.
Όπως επεσήμανε σε ανακοίνωσή του, το δεύτερο δεκαπενθήμερο Μαΐου καταγράφηκαν συνολικά 165 διαφοροποιήσεις τιμών προϊόντων που εμπίπτουν σε 34 κατηγορίες προϊόντων. Οι αυξήσεις ανέρχονται από 1% και φθάνουν μέχρι το 9,8 %.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις από 5,1% μέχρι 9,8%, παρατηρήθηκαν στις κατηγορίες σάλτσες και dressings, αυγά, σαπούνια, τυριά, γιαούρτι, χαρτομάντηλα και είδη προσωπικής υγιεινής.
Κατά το ίδιο 15θήμερο παρατηρήθηκαν και 133 διαφοροποιήσεις τιμών προϊόντων με μειώσεις στις τιμές τους. Το μέσο ποσοστό αύξησης ανέρχεται στο 11,8% και το μέσο ποσοστό μείωσης στο 9,4%.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε αριθμός προϊόντων που η τιμή τους αυξήθηκε και μετά από σύντομο χρονικό διάστημα μειώθηκε.
«Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί σε κάποια προϊόντα οι τιμές αυξάνονται και σε άλλα μειώνονται. Οι γενικές συνθήκες της αγοράς δεν διαφέρουν και πολύ μεταξύ των προϊόντων που οι τιμές τους αυξήθηκαν και στα άλλα που οι τιμές τους μειώθηκαν. Ίσως θα πρέπει να γίνει σε βάθος έρευνα για να διαπιστωθούν τα αίτια των αυξήσεων», σχολιάζει ο Σύνδεσμος στην ανακοίνωσή του.
Τονίζεται ότι τα συμπεράσματα βασίστηκαν και τεκμηριώθηκαν αποκλειστικά από τις τιμές που καταγράφονται στο e-kalathi του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και από τις τιμές που καταγράφονται στην δωρεάν ιδιωτική εφαρμογή smart kalathi.
Μούδιασμα στο λιανικό
Η άνοδος των τιμών άρχισε να επηρεάζει και τις αγορές καταναλωτικών αγαθών. Μούδιασμα στο λιανικό εμπόριο δείχνουν τα στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία επίσης την Τρίτη.
Ο Δείκτης Όγκου Κύκλου Εργασιών Λιανικού Εμπορίου αυξήθηκε κατά 2,9% τον φετινό Απρίλιο σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Πρόκειται για τη χαμηλότερη αύξηση από τον Ιούλιο του 2024. Τον Μάρτιο η άνοδος ήταν 5,8%.
Ο Δείκτης Αξίας Κύκλου Εργασιών Λιανικού Εμπορίου αυξήθηκε τον Απρίλιο 2026 κατά 5,8% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Τον Μάρτιο η ετήσια αύξηση ήταν 7,8%.
Νέες πιέσεις
Η άνοδος του πληθωρισμού στην ευρωζώνη σε επίπεδα πέραν του 2% αναμένεται -για μεγάλο αριθμό αναλυτών είναι δεδομένο- να οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην απόφαση, στη συνεδρίαση της 11ης Ιουνίου, να αυξήσει τα επιτόκιά της.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Τάσο Γιασεμίδη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα, από τη μια πλευρά πρέπει να περιορίσει τον πληθωρισμό και από την άλλη να αποφύγει μια βαθύτερη οικονομική επιβράδυνση.
«Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες θα επηρεάσουν άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών, την αγορά εργασίας, τις επενδύσεις και τη συνολική πορεία της οικονομίας» τονίζει.
«Οι εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις και η αβεβαιότητα που προκαλεί η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνουν τα σενάρια για αύξηση των επιτοκίων ήδη από τον περασμένο Ιούνιο», επισημαίνει ο Καθηγητής Μακροοικονομετρίας και Χρηματοοικονομικών και Προέδρος του Τμήματος Οικονομικών και Διοίκησης του Πανεπιστήμιου Νεάπολις Πάφος, Χρίστος Ν. Χριστοδούλου-Βόλος.
Σύμφωνα με τον κ. Βόλο, η προοπτική νέας αύξησης επιτοκίων δημιουργεί ήδη ανησυχία σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθώς το υψηλότερο κόστος δανεισμού επηρεάζει άμεσα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, αλλά και τη γενικότερη οικονομική δραστηριότητα.
«Από την άλλη πλευρά, η ΕΚΤ θεωρεί ότι η διατήρηση της αξιοπιστίας της στη μάχη κατά του πληθωρισμού αποτελεί προτεραιότητα, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται επιβράδυνση της ανάπτυξης», υποδεικνύει.
