Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τις αλλαγές στο πλαίσιο εκποιήσεων που ψήφισε η Βουλή των Αντιπροσώπων -και αριθμός αυτών έχουν αναφερθεί στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας- και προειδοποιεί ότι ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων και τη δυνατότητα παροχής νέας χρηματοδότησης στην οικονομία.
Στη γνωμοδότησή της, η οποία εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Οικονομικών, η ΕΚΤ υπενθυμίζει ότι ένα αποτελεσματικό πλαίσιο εκτέλεσης εξασφαλίσεων αποτελεί βασικό στοιχείο για τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου από τα πιστωτικά ιδρύματα. Όπως αναφέρει, η δυνατότητα ταχείας και προβλέψιμης ανάκτησης εξασφαλίσεων επηρεάζει άμεσα την αξία των εξασφαλισμένων δανείων, το κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών και τη διαθεσιμότητα πιστώσεων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η ΕΚΤ σημειώνει ότι οι προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις θα μπορούσαν να επιφέρουν σημαντικές καθυστερήσεις στις διαδικασίες εκποίησης. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις πρόνοιες που συνδέουν την έναρξη ή τη συνέχιση διαδικασιών εκποίησης με την εξέταση παραπόνων ή διαφορών από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, καθώς και στις διατάξεις που προβλέπουν δυνατότητα αναστολής των διαδικασιών εκτέλεσης για εκτεταμένες χρονικές περιόδους.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τέτοιες ρυθμίσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετη αβεβαιότητα ως προς τη δυνατότητα των πιστωτών να ασκήσουν τα δικαιώματά τους επί των εξασφαλίσεων. Η αβεβαιότητα αυτή, επισημαίνεται, μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου πλαισίου αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Η γνωμοδότηση υπογραμμίζει ότι η Κύπρος έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα. Ωστόσο, η ΕΚΤ εκτιμά ότι μέτρα τα οποία αποδυναμώνουν τους μηχανισμούς εκτέλεσης εξασφαλίσεων θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τη διαχείριση των προβληματικών δανείων και να αυξήσουν τον πιστωτικό κίνδυνο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι οι καθυστερήσεις στην ανάκτηση εξασφαλίσεων ενδέχεται να οδηγήσουν σε υψηλότερες προβλέψεις και κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις τράπεζες, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητά τους να χορηγούν νέα δάνεια. Κατά την ΕΚΤ, η αύξηση του κινδύνου ανάκτησης μπορεί επίσης να μεταφραστεί σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και δανεισμού για την οικονομία συνολικά.
Η ΕΚΤ αναγνωρίζει τη σημασία της προστασίας των δανειοληπτών και των καταναλωτών, τονίζοντας όμως ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να είναι αναλογικά και να μην υπονομεύουν την ασφάλεια δικαίου και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών εκτέλεσης. Όπως αναφέρει, η εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ κοινωνικής προστασίας και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης στο πιστωτικό σύστημα.
