Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα το νέο μέτρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει την επιβολή ειδικού δασμού 3 ευρώ ανά διακριτό είδος σε όλες τις ηλεκτρονικές αγορές από τρίτες χώρες (όπως Shein και Temu), για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Στην Κύπρο οι αποστολές δεμάτων μικρής αξίας φθάνουν τα 2,5 εκατ. και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Τμήματος Τελωνείων, από την επιβολή του δασμού αναμένονται έσοδα €15 εκατ.
Φορείς της αγοράς, με δηλώσεις τους στον «Π», επισημαίνουν ότι με την εφαρμογή του νέου μέτρου δεν αναμένεται ραγδαία αλλαγή στη συμπεριφορά των Κυπρίων.
Η νομική σύμβουλος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Βιργινία Χρίστου, ανέφερε στον «Π» ότι η επιβολή των δασμών σε μικροδέματα ήταν αίτημα από επιχειρήσεις της ΕΕ, προκειμένου να στηριχθεί η εθνική επιχειρηματικότητα.
«Η ΕΕ δεν ενήργησε με στόχο την ασφάλεια των καταναλωτών, αλλά υπέκυψε στα κελεύσματα των επιχειρήσεων που χάνουν έσοδα», τονίζει, διευκρινίζοντας ότι υπάρχουν παιχνίδια, κοσμήματα και ρούχα που παραβιάζουν ευρωπαϊκούς κανονισμούς και ευρωπαϊκές οδηγίες για την ασφάλεια.
«Τα προηγούμενα χρόνια, τα κέρδη για το Temu και Shein ξεπέρασαν το €1 δισ. ετησίως, με σημαντικές απώλειες για τις επιχειρήσεις στην ΕΕ», τονίζει.
«Δεν θεωρούμε ότι θα αλλάξει κάτι στην καταναλωτική συμπεριφορά των Κυπρίων καθώς υπάρχει συνεχής παραγωγή προϊόντων και οι εταιρείες θα απορροφήσουν ένα σημαντικό μέρος των δασμών, προκειμένου να μην χάσουν πελάτες», τονίζει. Ήδη, επισημαίνει, αυξήθηκαν οι προσφορές και οι εκπτώσεις από τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, για να κρατήσουν τους καταναλωτές σε εγρήγορση.
Σύμφωνα με την κ. Χρίστου, «οι πλατφόρμες έχουν συνεργασία με λιμάνια, έχουν δημιουργήσει αποθήκες σε λιμάνια της ΕΕ, επομένως θα βλέπουμε φυσικά καταστήματα σε διάφορες χώρες της ΕΕ, κάτι που ήδη έγινε σε Γαλλία και Αγγλία».
Ο γενικός γραμματέας του Παγκύπριου Συνδέσμου Λιανικού Εμπορίου (ΠΑΣΥΛΕ), Μάριος Αντωνίου, δήλωσε στον «Π» ότι θα αξιολογηθεί και θα κριθεί στην πράξη εάν η επιβολή των δασμών θα αλλάξει την καταναλωτική συμπεριφορά, σημειώνοντας ότι η απόφαση λήφθηκε για να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
«Το ύψος των δασμών δεν είναι απαγορευτικό», τονίζει, λέγοντας ότι για μεγάλες ποσότητες ίδιου είδους, δεν αναμένεται να αλλάξει η συμπεριφορά. «Για κάποιον που αγόραζε διαφορετικά είδη, ίσως το σκεφτεί ξανά και μεταθέσει τον χρόνο αγοράς κάποιων ειδών», εκτιμά.
«Η επιβολή των δασμών είναι προς τη σωστή κατεύθυνση λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού που επηρεάζει τις επιχειρήσεις, κυρίως τις μικρές και οικογενειακές», αναφέρει ο γενικός γραμματέας της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Επαγγελματιών Καταστηματαρχών (ΠΟΒΕΚ), Στέφανος Κουρσάρης. Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, προσθέτει, το ηλεκτρονικό εμπόριο εκτοξεύθηκε επηρεάζοντας τη βιωσιμότητα αρκετών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Κουρσάρη, σε μεταγενέστερο στάδιο η ΕΕ θα πρέπει να εγκύψει και στα θέματα ασφάλειας και υγείας. Η επιβολή δασμών είναι προσωρινή για δύο χρόνια, αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να συνεχιστεί.
Όσον αφορά τους καταναλωτές, εκτιμά ότι πλέον θα είναι πιο προσεκτικοί στις αγορές τους, ωστόσο δεν αναμένεται να επέλθει δραματική αλλαγή στη συμπεριφορά τους.
Στα 2,5 εκατ. τα μικροδέματα
«Ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα στοιχεία δείχνουν τεράστια αύξηση στην υποβολή τελωνειακών διασαφήσεων για πακέτα μικρής αξίας», αναφέρει στον «Π» ο εκπρόσωπος Τύπου του Τμήματος Τελωνείων, Γιώργος Κωνσταντίνου. «Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι από τον περσινό Σεπτέμβριο οι πλατφόρμες Shein και Temu άρχισαν και στέλνουν απευθείας δέματα στην Κύπρο, καθώς προηγουμένως αποστέλλονταν μέσω άλλων ευρωπαϊκών χωρών».
Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντίνου, από τον Σεπτέμβριο του 2025 μέχρι και το τέλος Ιουνίου 2026, υπολογίζεται ότι το σύνολο των μικροδεμάτων από τις δυο πλατφόρμες προς την Κύπρο είναι 2,5 εκατ.
«Ο μέσος όρος αξίας ενός μικροδέματος είναι 60-70 ευρώ. Αν το κόστος του πακέτου πάει στα €79 για παράδειγμα, δεν θα επηρεαστεί σημαντικά η συμπεριφορά του κόσμου», αναφέρει ο κ. Κωνσταντίνου.
Η εφαρμογή
Ο δασμός επιβάλλεται ανά είδος αντικειμένου, ανεξαρτήτως αριθμού. Αν ένα πακέτο περιέχει για παράδειγμα, ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι παπούτσια, ο αγοραστής θα πρέπει να πληρώσει δύο φορές τον δασμό των 3 ευρώ. Αντιθέτως, αν το πακέτο περιέχει δύο, πέντε ή και 15 μπλουζάκια και κανένα άλλο προϊόν, θα πληρώσει μόνο 3 ευρώ. Ο δασμός αυτός είναι προσωρινός και θα ισχύει μέχρι να αλλάξει το ευρωπαϊκό τελωνειακό σύστημα, κάτι που αναμένεται να γίνει σε διάστημα δύο ετών.
