Τα πλεονεκτήματα της κυπριακής οικονομίας, αλλά και τις προκλήσεις που αναδύονται, σκιαγραφεί σε έκθεσή του, υπό τη μορφή γνώμης για την κυβέρνηση της Κύπρου, ο οίκος αξιολόγησης Moody's. Η έκθεση ενσωματώνει την αλλαγή στη βαθμολογία του δείκτη δημοσιονομικής ευρωστίας της χώρας.
Στην έκθεση-γνώμη (credit opinion) σε ό,τι αφορά τα πλεονεκτήματα, υπογραμμίζει τις ισχυρές μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, την καλή θεσμική ικανότητα και αποτελεσματική χάραξη πολιτικής και τη θετική πορεία του δημόσιου χρέους.
Στις πιστωτικές προκλήσεις, οι αναφορές του οίκου εστιάζονται σε τρεις κινδύνους: α) στη συγκριτικά μικρή οικονομία σε σύγκριση με χώρες με παρόμοια αξιολόγηση (Α3 - σταθερή), β) στις πιέσεις από τις δαπάνες που προκύπτουν από το μισθολογικό κόστος του δημόσιου τομέα και το κόστος γήρανσης, και γ) την αυξημένη ευαισθησία σε ρίσκο γεγονότων που οφείλεται σε κινδύνους του τραπεζικού τομέα και γεωπολιτικούς κινδύνους.
«Η πιστοληπτική μας άποψη για την Κύπρο εξισορροπεί τα υψηλά επίπεδα πλούτου και την ταχεία ανάπτυξη της χώρας έναντι του μικρού μεγέθους της οικονομίας», αναφέρει ο οίκος επισημαίνοντας ότι τα επίπεδα δημόσιου χρέους παραμένουν σε σταθερή καθοδική πορεία. Η ευαισθησία στον κίνδυνο γεγονότων, προσθέτει, οφείλεται στους κινδύνους του τραπεζικού τομέα που εξακολουθούν να υπάρχουν αν και παρουσιάζουν μείωση, καθώς επίσης και στους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Οι σταθερές προοπτικές αντικατοπτρίζουν μια ισορροπία κινδύνων που σχετίζονται με τις οικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές όπως επίσης και του χρέους.
«Η ευαισθησία στον κίνδυνο γεγονότων καθοδηγείται από τον τραπεζικό τομέα και τους γεωπολιτικούς κινδύνους, τους οποίους θεωρούμε σημαντικούς αλλά περιορισμένους. Παρόλο που τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παραμένουν στην οικονομία, ο αριθμός που παραμένει στον τραπεζικό τομέα βρίσκεται σε σταθερή καθοδική πορεία και οι τράπεζες γενικά εμφανίζουν μεγάλα κεφαλαιακά αποθέματα και βελτιωμένη κερδοφορία», τονίζει.
Μικρή με υψηλό εισόδημα
«Η Κύπρος είναι μια μικρή, αλλά υψηλού εισοδήματος οικονομία της ευρωζώνης με ισχυρές μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, που υποστηρίζονται από έναν ολοένα και πιο διαφοροποιημένο τομέα υπηρεσιών», αναφέρεται.
Η οικονομική απόδοση υποστηρίζεται από μια μεγάλη τουριστική βιομηχανία, έναν ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών και σημαντικές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ οι μη τουριστικές ιδιωτικές υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας.
Ταυτόχρονα, η αγορά εργασίας, αν και περιορισμένη, αντιμετωπίζει επίμονες αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και ένα δυσμενές δημογραφικό προφίλ που θέτει κινδύνους για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης, οι οποίες μετριάζονται εν μέρει από τη διατηρήσιμη καθαρή μετανάστευση.
Ο οίκος σημειώνει ότι το κράτος επωφελείται από την ένταξη στην ευρωζώνη, η οποία παρέχει μια αξιόπιστη βάση νομισματικής και μακροοικονομικής πολιτικής, μια ισχυρή δημοσιονομική θέση που χαρακτηρίζεται από διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα και ένα ταχέως μειωμένο βάρος χρέους, καθώς και άνετη προσιτότητα χρέους και σταθερή πρόσβαση στην αγορά.
Ταυτόχρονα, το μικρό μέγεθος και το άνοιγμα της οικονομίας την αφήνουν εκτεθειμένη σε γεωπολιτικούς κινδύνους στην Ανατολική Μεσόγειο, μετατοπίσεις στη ζήτηση για τουρισμό και συνθήκες εξωτερικής χρηματοδότησης, ενώ τα μεγάλα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και μια εξαιρετικά αρνητική καθαρή διεθνής επενδυτική θέση -που υπερεκτιμάται εν μέρει από την παρουσία οντοτήτων ειδικού σκοπού- αποτελούν πρόσθετες ευπάθειες.
Η ευαισθησία στον κίνδυνο γεγονότων οφείλεται στον ακόμη μεγάλο τραπεζικό τομέα σε σχέση με το ΑΕΠ, παρά τη συνεχιζόμενη απομόχλευση και τη βελτιωμένη κεφαλαιοποίηση των τραπεζών, καθώς και στον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Τι θα κρίνει αξιολογήσεις
Σύμφωνα με τον οίκο, αναβάθμιση στις αξιολογήσεις της Κύπρου θα μπορούσε να προκύψει εάν καθίσταται ολοένα και πιο πιθανό οι δημοσιονομικοί δείκτες να αποδώσουν καλύτερα από τις προβλέψεις σε διαρκή βάση. Επιπλέον, η υψηλότερη από την προβλεπόμενη τάση ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναβάθμιση της αξιολόγησης, ενδεχομένως λόγω σημαντικού αντίκτυπου από ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις, αυξημένες άμεσες ξένες επενδύσεις ή και καλύτερες από τις αναμενόμενες τάσεις της αγοράς εργασίας.
Ο αντίκτυπος των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου, θα μπορούσε να έχει πιο ουσιαστική επίδραση στην τάση ανάπτυξης και στην αξιολόγηση για τη θεσμική και διακυβερνητική ισχύ από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος. Τέλος, η εκμετάλλευση των πόρων φυσικού αερίου, οι οποίοι προς το παρόν δεν περιλαμβάνονται στις οικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ανοδικές πιέσεις στην αξιολόγηση μεσοπρόθεσμα.
Αντίθετα, οι αξιολογήσεις της Κύπρου θα μπορούσαν να υποβαθμιστούν εάν τα δημοσιονομικά αποτελέσματα και τα αποτελέσματα του χρέους υπολείπονται σημαντικά των τρεχουσών προσδοκιών, οδηγώντας σε αντιστροφή της καθοδικής πορείας του δείκτη δημόσιου χρέους. Αυτό, παρατηρεί ο οίκος, θα μπορούσε να συμβεί λόγω λιγότερο συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, όπως η υψηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση του μισθολογικού κόστους του δημόσιου τομέα ή η υλοποίηση πιέσεων στις δαπάνες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Επιπλέον, σημαντικά ασθενέστερες οικονομικές προοπτικές από ό,τι προβλέπεται σήμερα θα μπορούσαν να συμβάλουν σε αυτό το σενάριο, πιθανώς λόγω εκροής ξένων εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης, ακύρωσης ή αναβολής μεγάλων έργων άμεσων ξένων επενδύσεων ή συνεχιζόμενων αρνητικών πιέσεων στον τουριστικό κλάδο. Μια πιθανή υλοποίηση των κινδύνων στον τραπεζικό τομέα ή γεωπολιτικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν επίσης να ασκήσουν καθοδικές πιέσεις στις αξιολογήσεις της Κύπρου.
