Την ανάγκη για ισχυρότερους τελωνειακούς ελέγχους και ενισχυμένη συνεργασία στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, με στόχο την προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων στην Ενιαία Αγορά, αναδεικνύει έκθεση της Κομισιόν που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, η έκθεση η οποία επικεντρώνεται στο 2025, καταγράφει την αυξανόμενη πίεση που ασκείται στα τελωνεία της ΕΕ, ιδίως λόγω της ταχείας αύξησης των εισαγωγών μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
Στα βασικά ευρήματα για το 2025, η Κομισιόν αναφέρει ότι τέσσερα κράτη μέλη, η Αυστρία, η Σλοβενία, το Λουξεμβούργο και η Κύπρος, υπερέβησαν τον μέσο όρο της ΕΕ περισσότερο από δέκα φορές, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, δείχνει ότι οι τελωνειακές αρχές και οι αρχές εποπτείας της αγοράς μπορούν να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές στους ελέγχους συμμόρφωσης προϊόντων.
Η έκθεση αναγνωρίζει, σύμφωνα με την Κομισιόν, το έργο που επιτελούν οι τελωνειακές αρχές στην ΕΕ, ενώ παράλληλα επισημαίνει σημαντικές διαφορές στις επιδόσεις επιβολής των κανόνων μεταξύ των κρατών μελών.
Η Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης ότι επικαιροποίησε τον Ενοποιημένο Κατάλογο Απαγορεύσεων και Περιορισμών της ΕΕ, ο οποίος λειτουργεί ως πρακτικό εργαλείο για τον εντοπισμό των κανόνων που αφορούν απαγορευμένα ή περιορισμένα αγαθά που εισέρχονται στην ΕΕ ή εξέρχονται από αυτήν. Όπως σημειώνει, η επικαιροποίηση παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια στις επιχειρήσεις και στις τελωνειακές αρχές, αντανακλώντας αλλαγές στο νομικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι κανόνες της ΕΕ για τη συμμόρφωση των προϊόντων διασφαλίζουν ότι τα αγαθά που κυκλοφορούν στην αγορά της Ένωσης πληρούν απαιτήσεις ασφάλειας, υγείας, περιβάλλοντος και επιδόσεων. Ωστόσο, πολλά εισαγόμενα αγαθά, περιλαμβανομένων προϊόντων που αγοράζονται διαδικτυακά, δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες αυτούς, δημιουργώντας κινδύνους για καταναλωτές, επιχειρήσεις και περιβάλλον.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι οι τελωνειακές αρχές αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και έχουν βασικό ρόλο στην αποτροπή της κυκλοφορίας επικίνδυνων ή μη συμμορφούμενων προϊόντων στην Ενιαία Αγορά.
Σύμφωνα με την έκθεση, το ηλεκτρονικό εμπόριο υπερφορτώνει τα παραδοσιακά συστήματα ελέγχου.
Το 2025, περίπου 6 δισεκατομμύρια είδη τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με το 2022. Η αύξηση αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο ηλεκτρονικό εμπόριο από χώρες εκτός ΕΕ.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι τα δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου αντιπροσωπεύουν πλέον πάνω από το 97% όλων των αποστολών που εισέρχονται στην ΕΕ, ποσοστό το οποίο υπερβαίνει τις δυνατότητες διαχείρισης των τελωνειακών αρχών και των αρχών εποπτείας της αγοράς με παραδοσιακές μεθόδους.
Καθώς οι όγκοι αυξάνονται, η έκθεση καταγράφει αποδυνάμωση της επιβολής των κανόνων. Το 2025, το ποσοστό ελέγχου στην ΕΕ μειώθηκε σε 65 είδη ανά εκατομμύριο εισαγόμενων ειδών. Παράλληλα, το ποσοστό των αγαθών που τελικά απορρίφθηκαν στα σύνορα λόγω μη συμμόρφωσης ή σοβαρών κινδύνων μειώθηκε σε κάτω από 10 είδη ανά εκατομμύριο.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, μεγάλης κλίμακας τελωνειακή έρευνα που ξεκίνησε το 2025 ανέδειξε την έκταση του προβλήματος. Πάνω από το 60% των ελεγμένων παιχνιδιών, μικρών ηλεκτρονικών ειδών, καλλυντικών, μέσων ατομικής προστασίας και συμπληρωμάτων διατροφής που αγοράστηκαν διαδικτυακά από χώρες εκτός ΕΕ δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις συμμόρφωσης και ασφάλειας προϊόντων της Ένωσης.
Διαφορές μεταξύ κρατών μελών
Η έκθεση αναδεικνύει, σύμφωνα με την ανακοίνωση, σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών στις επιδόσεις επιβολής των κανόνων.
Το 2025, το κράτος μέλος με τις καλύτερες επιδόσεις κατέγραψε ποσοστό εντοπισμού 384 φορές υψηλότερο από εκείνο του κράτους μέλους με τις χαμηλότερες επιδόσεις.
Για τη μείωση των διαφορών, η Κομισιόν αναφέρει ότι δρομολόγησε δράσεις παρακολούθησης και διαρθρωμένους διαλόγους, στηρίζοντας τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εθνικών σχεδίων δράσης.
Η έκθεση σημειώνει ήδη πρόοδο, καθώς τα κράτη μέλη που είχαν προσδιοριστεί πέρυσι ως χαμηλών επιδόσεων παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στη φετινή αξιολόγηση.
Η έκθεση αναλύει στατιστικά στοιχεία που παρέχουν τα κράτη μέλη σχετικά με τους ελέγχους συμμόρφωσης προϊόντων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται από τα τελωνεία σε συνεργασία με τις αρχές εποπτείας της αγοράς.
Πηγή: ΚΥΠΕ
