Καμπανάκι για νέα κρίση απασχόλησης των νέων κτυπά η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, με τα δεδομένα που καταγράφονται σε παγκόσμιο επίπεδο να είναι αρνητικά. Την ίδια ώρα στην Κύπρο, ανησυχία προκαλούν οι διαπιστώσεις για μετανάστευση των νέων στο εξωτερικό προς αναζήτηση καλύτερων όρων απασχόλησης και αμοιβών.
Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση για την απασχόληση των νέων, 67 εκατομμύρια νέοι ήταν άνεργοι πέρσι, ενώ πάνω από 257 εκατομμύρια δεν εργάζονταν, δεν σπούδαζαν και δεν καταρτίζονταν.
Όπως τονίζεται, η ανεργία των νέων παρουσίασε αύξηση σε παγκόσμια κλίμακα την περασμένη χρονιά, με κάποιες από τις μεγαλύτερες ανόδους να παρατηρούνται σε οικονομίες με υψηλά εισοδήματα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται να βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη.
Το ποσοστό ανεργίας των νέων 15-24 ετών παγκοσμίως έφτασε το 12,4% το 2025, έναντι 12,3% το 2024 και υπολογίζεται ότι 67 εκατομμύρια νέοι δεν είχαν απασχόληση.
Την ίδια περίοδο, το ποσοστό των νέων που δεν εργάζονταν, δεν σπούδαζαν, ούτε καταρτίζονταν («not in employment, education or training», NEET) αυξήθηκε επίσης ελαφρά, φτάνοντας το 20% και ξεπερνώντας τα 257 εκατομμύρια.
«Η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, η ανεπάρκεια των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται, οι γεωπολιτικές εντάσεις κι η επιτάχυνση των τεχνολογικών αλλαγών οδηγούν τις χώρες προς νέα κρίση απασχόλησης των νέων», προειδοποιεί η ΔΟΕ.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις, ιδίως η ενίσχυση της λεγόμενης τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), μεταμορφώνουν τις προοπτικές εύρεσης εργασίας των νέων, επισημαίνεται.
Τα δεδομένα στην Κύπρο
Σχολιάζοντας την έκθεση και αναφερόμενος στα δεδομένα για την Κύπρο, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας Κύπρου της ΠΕΟ, Παύλος Καλοσυνάτος, ανέφερε στον «Π» ότι η ανεργία ανάμεσα στους νέους ηλικίας 15-24 ετών μέχρι το 2024 βρισκόταν σε πτωτική πορεία, υποχωρώντας στο 13% από το δραματικό υψηλό του 39% του 2013. Το 2025 παρουσιάζεται αυξημένη κατά 0,5% έναντι του 2024, ενώ η γενική ανεργία κατά 0,4% μειωμένη.
«Η μεγάλη πτώση της ανεργίας των νέων στην περίοδο 2013-2024 δεν οφείλεται τόσο στην αύξηση της απασχόλησης, που ήταν και ο κύριος λόγος μείωσης της ανεργίας στις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες», υποδεικνύει.
«Στην περίπτωση των νέων (15-24) η απασχόληση αυξήθηκε κατά μόνο 1.250 άτομα στην περίοδο 2013-2025, όταν στην ίδια περίοδο η συνολική απασχόληση αυξήθηκε κατά σχεδόν 140 χιλιάδες άτομα. Η μείωση της ανεργίας των νέων οφείλεται κατά κύριο λόγο στη δραματική συρρίκνωση της ηλικιακής ομάδας τόσο στο γενικό πληθυσμό, όσο και στο εργατικό δυναμικό 15+. Συγκεκριμένα, οι νέοι ηλικίας 15-24 αποτελούσαν το 2013 το 15,6% του γενικού πληθυσμού, ενώ το 2026 μόνο το 9,2%. Οι νέοι 15-24 αποτελούσαν το 2013 το 10% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας, ενώ το 2025 μόνο το 5,7%», σημειώνει.
«Μία τέτοιων διαστάσεων συρρίκνωση σε ένα χρονικό ορίζοντα 10 περίπου ετών δεν μπορεί να εξηγηθεί με την αύξηση των σπουδαστών ή την υπογεννητικότητα. Η μοναδική λογική ερμηνεία είναι η μετανάστευση στο εξωτερικό, γεγονός που υπονομεύει τη μεσοπρόθεσμη προοπτική ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας αλλά και την κοινωνική συνοχή και δημογραφική δομή της χώρας μας», εξηγεί. «Είναι καιρός να ξεκινήσουμε με σοβαρότητα τη συζήτηση για τη ρύθμιση των αξιοπρεπών όρων απασχόλησης και απολαβών των νέων εργαζομένων», τονίζει.
Όσον αφορά ενδεχόμενες επιπτώσεις της διείσδυσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγική διαδικασία στην Κύπρο, προσθέτει, δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. Σε κάθε περίπτωση, αναφέρει, «όποιες και εάν είναι αυτές στην παρούσα φάση, θα είναι μάλλον δευτερεύουσας σημασίας. Βέβαια, η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να ξεκινήσει και στη χώρα μας με νηφαλιότητα και ρεαλισμό, χωρίς αποκαλυπτικές παραστάσεις και εκφοβισμό των εργαζομένων».
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε πρόσφατα η Eurostat ,το συνολικό ποσοστό της ανεργίας στην Κύπρο μειώθηκε τον Ιούνιο στο 3% από 3,1% τον Μάιο και 4,5% τον Ιούνιο του 2025. Το ποσοστό ανεργίας των νέων (κάτω των 25 ετών) ανέρχεται στο 7,8% σε σχέση με 15,2% τον Ιούνιο του 2025.
