H Πορτογαλία, η Κύπρος και Ελλάδα πετυχαίνουν ταχύτερη μείωση των δεικτών δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ από τα υψηλά επίπεδα του 2020, λόγω της ισχυρής δημοσιονομικής διαχείρισης και των πρωτογενών πλεονασμάτων, αναφέρει σε ειδική του έκθεσή του ο οίκος αξιολόγησης Fitch.
Όπως αναφέρεται, οι οικονομίες των τριών χωρών αναβαθμίστηκαν κατά τρεις βαθμίδες από το 2022.
Ο οίκος σημειώνει ότι, ενώ η ευρωζώνη συνολικά σημείωσε μόνο μέτριες μειώσεις στο δημόσιο χρέος μετά την πανδημία, η επιταχυνόμενη απομόχλευση σε κράτη όπως η Κύπρος και η Ελλάδα βελτίωσε θεμελιωδώς την κατάταξή τους στο Μοντέλο Αξιολόγησης Κρατικού Αξιόχρεου του οίκου.
Όπως σημειώνεται, το δημόσιο χρέος της Κύπρου μειώθηκε στο 55% του ΑΕΠ το 2025 από 114% το 2020 και εκτιμάται να μειωθεί περαιτέρω στο 40% μέχρι το 2029. Η μείωση από τα επίπεδα προ-πανδημίας φθάνει τις 37 ποσοστιαίες μονάδες για την Κύπρο.
Σύμφωνα με την έκθεση, η ισχυρότερη υγεία του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς και η εξωτερική θέση της Πορτογαλίας, επέτρεψε στον οίκο να αφαιρέσει τους ποιοτικούς περιορισμούς που κρατούσαν χαμηλά τις αξιολογήσεις, οδηγώντας σε αναβαθμίσεις πολλαπλών βαθμίδων.
Η ισχυρή ανάπτυξη ήταν ο μεγαλύτερος παράγοντας που συνέβαλε στην απομόχλευση στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, όπως αναφέρεται, αν και δεν αποτέλεσε το στοιχείο που διαφοροποίησε τις τρεις οικονομίες από τα υπόλοιπα κράτη της Ευρωζώνης. Αυτό που τις διαφοροποιεί είναι η δημοσιονομική τους πολιτική, η οποία οδηγεί στη δημιουργία βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων.
Η σωρευτική αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ την περίοδο 2021-2025 ήταν 35%, 22% και 21,3% στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, αντίστοιχα, σε σύγκριση με περίπου 13,5% στην ΕΕ.
Στην Κύπρο και την Ελλάδα, τονίζεται, η συνεχιζόμενη μείωση των ευπαθειών του τραπεζικού τομέα εξάλειψε έναν βασικό περιορισμό στην αξιολόγηση.
Αγορά εργασίας
Στην έκθεση, αναφέρεται ότι η Κύπρος ξεχωρίζει για την κλίμακα επέκτασης της προσφοράς εργασίας. Το εργατικό δυναμικό έχει αυξηθεί κατά 9% από το 2020, λόγω της καθαρής μετανάστευσης τόσο στους τομείς των τεχνολογιών πληροφορικής (ΤΠΕ) και επαγγελματικές υπηρεσίες όσο και στους τομείς των χαμηλότερων ειδικεύσεων (φιλοξενία, κατασκευές). Η απασχόληση έχει αυξηθεί κατά 13% και η ανεργία έχει μειωθεί κατά 3,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Η επέκταση της προσφοράς εργασίας στην Κύπρο, που οφείλεται στη μετανάστευση, σημειώνει ο οίκος, μπορεί να συνεχιστεί, εάν το μοντέλο εξαγωγών υπηρεσιών παραμείνει ελκυστικό.
Τουρισμός
Όσον αφορά τον τουρισμό, αναφέρετα ότι στην Κύπρο, παραμένει σημαντικός, αλλά η αύξηση σε άλλες εμπορεύσιμες υπηρεσίες, ιδίως στις εξαγωγές ΤΠΕ και επαγγελματικών υπηρεσιών, που συνδέονται με τη μετεγκατάσταση ξένων εταιρειών τον έχει συμπληρώσει ολοένα και περισσότερο, υποδεικνύοντας μια διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης.
O οίκος επισημαίνει ωστόσο ότι οι ευνοϊκές συνθήκες που συνέβαλαν στη μείωση του χρέους, δεν θα διαρκέσουν, κάνοντας αναφορά στο δύσκολο διεθνές περιβάλλον.
Ο οίκος προβλέπει ότι η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο περίπου στο 2,5% στην Κύπρο, στο 1,9% στην Πορτογαλία και στο 1,8% στην Ελλάδα για την περίοδο 2026-2027, πάνω από την προβλεπόμενη ανάπτυξη της ευρωζώνης κατά 1,3%, αλλά κάτω από τον ρυθμό που καταγράφηκε την περίοδο 2021-2025.
Επιβεβαίωση αξιολογήσεων Κύπρου από Fitch
Υπενθυμίζεται ότι ο οίκος επιβεβαίωσε τον Μάιο τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου σε ξένο νόμισμα στο «A-» με θετική προοπτική.
Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του, οι αξιολογήσεις της Κύπρου αντικατοπτρίζουν τα επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος πάνω από το μέσο όρο «A», τα ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα και την αξιοπιστία της πολιτικής που υποστηρίζεται από την ένταξη στην ΕΕ και την ευρωζώνη.
Οι θετικές προοπτικές, υπογράμμισε, καθοδηγούνται από τη συνεχιζόμενη απομόχλευση του χρέους και τις ευνοϊκές προοπτικές ανάπτυξης που αυξάνουν τη δημοσιονομική και εξωτερική ανθεκτικότητα.
Στην ανακοίνωση τονίστηκε ότι η δημοσιονομική επίδοση της Κύπρου συνεχίζει να ξεπερνά την ευρωζώνη και τις χώρες με αξιολόγηση «Α», υποστηριζόμενη από την ισχυρή δέσμευση για υγιή δημόσια οικονομικά και ευνοϊκό μακροοικονομικό πλαίσιο.
