Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι το νέο πληθωριστικό σοκ στη ζώνη του ευρώ θα διαρκέσει περισσότερο από ό,τι αρχικά αναμενόταν, καθώς η συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και οι καταστροφές στις υποδομές διύλισης ενισχύουν το ενεργειακό κόστος και μεταφέρουν πιέσεις σε ολόκληρη την οικονομία.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, σε συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Ouest-France, υπερασπίστηκε την απόφαση της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει τα βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, επισημαίνοντας ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ βρίσκεται πλέον στο 3,3%, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.
«Υπήρξε ένα μεγάλο σοκ, το οποίο πιθανότατα να διαρκέσει περισσότερο από ό,τι περιμέναμε», δήλωσε η Λαγκάρντ, εξηγώντας ότι η άνοδος των τιμών δεν οφείλεται μόνο τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αλλά και την καταστροφή δυναμικότητας διύλισης παγκοσμίως, ιδιαίτερα στη Ρωσία.
Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση του ενεργειακού κόστους, η οποία, όπως προειδοποίησε, «ανεβάζει όλες τις τιμές». Υπό αυτές τις συνθήκες, και δεδομένης της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, η ΕΚΤ θεωρεί ότι είναι υποχρεωμένη να αντιδράσει.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η αύξηση των επιτοκίων ενδέχεται να επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη. Απαντώντας στις επικρίσεις οικονομολόγων που θεωρούν ότι η νομισματική σύσφιγξη είναι επικίνδυνη όταν ο πληθωρισμός προκαλείται από εξωτερικό σοκ, η Λαγκάρντ σημείωσε ότι αυτή η λογική ισχύει μόνο όταν το σοκ είναι προσωρινό.
«Το σημερινό σοκ έχει μεγαλύτερη διάρκεια. Η σύγκρουση συνεχίζεται και αναμένουμε ότι η μεταβλητότητα και οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας θα συνεχιστούν», ανέφερε.
Ανάπτυξη και μεταρρυθμίσεις
Η Λαγκάρντ τόνισε ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τις επιδόσεις μιας μεμονωμένης χώρας αλλά πρέπει να αντιμετωπίζει τη ζώνη του ευρώ ως ενιαία οικονομία. Αναφερόμενη ειδικά στη Γαλλία, όπου η ανάπτυξη παραμένει ασθενής, υπογράμμισε την ανάγκη προώθησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Μεταξύ άλλων, τάχθηκε υπέρ της ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, της απλοποίησης των διοικητικών διαδικασιών και της περαιτέρω μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με συνταξιοδοτικά μοντέλα προηγούμενων δεκαετιών, καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τις αναπτυξιακές προοπτικές της Ευρώπης, παρά τη δημογραφική γήρανση. Όπως είπε, η αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να αντισταθμίσει τη μείωση του εργατικού δυναμικού.
«Η Ευρώπη διαθέτει ταλέντο, υψηλά μορφωμένο πληθυσμό και σημαντικές αποταμιεύσεις αλλά δεν κάνουμε αρκετά για να τα αξιοποιήσουμε», ανέφερε, καλώντας τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε ταχύτερη και αποφασιστικότερη δράση.
Το δημόσιο χρέος και η τεχνητή νοημοσύνη
Η κ. Λαγκάρντ απέρριψε τους φόβους για επανάληψη της κρίσης κρατικού χρέους του 2008 και του 2011, υπογραμμίζοντας ότι ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας είναι σήμερα σημαντικά ισχυρότερος.
Ωστόσο, εξήγησε ότι η άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων συνδέεται τόσο με την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών όσο και με τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Η αυξανόμενη ζήτηση κεφαλαίων από τις τεχνολογικές επιχειρήσεις δημιουργεί ανταγωνισμό για τους κρατικούς εκδότες χρέους, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης έχουν ανέλθει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Μια διόρθωση στις αγορές είναι απολύτως πιθανή, αν και ο χρόνος εκδήλωσής της δεν μπορεί να προβλεφθεί.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο λεγόμενος κυκλικός κίνδυνος, κατά τον οποίον εταιρείες αποκτούν συμμετοχές η μία στην άλλη και στη συνέχεια συνάπτουν εμπορικές συμφωνίες, δημιουργώντας ενδεχομένως τεχνητά διογκωμένες αποτιμήσεις.
Τέλος, η Λαγκάρντ επιβεβαίωσε ότι θα αποχωρήσει από την ΕΚΤ το 2027, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το εάν θα ολοκληρώσει ή όχι την τρέχουσα θητεία της, η οποία λήγει τον Οκτώβριο του 2027.
