Τιμές-φωτιά στα καύσιμα, χωρίς άμεσα μέτρα - Παρεμβάσεις τώρα, ζητούν τα κόμματα

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων στήριξης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και της ακρίβειας, με την κυβέρνηση ωστόσο να αποφεύγει επί του παρόντος άμεσες αποφάσεις και να παραπέμπει την τελική αξιολόγηση των δεδομένων στη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου στις 30 Σεπτεμβρίου.

Ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, μιλώντας χθες στη μεσημβρινή εκπομπή του Αντένα, σχολιάζοντας την άνοδο των τιμών στα καύσιμα και την ενέργεια, ανέφερε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις και επεξεργάζεται πρόσθετα μέτρα στήριξης, χωρίς ωστόσο να δίνει λεπτομέρειες. «Θα ανακοινωθούν (τα μέτρα) όταν κριθεί σκόπιμο και την ώρα που πρέπει», ανέφερε.

Η προσέγγιση, πάντως, στην υπόλοιπη ΕΕ είναι διαφορετική. 

"Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Χρειαζόμαστε συγκεκριμένα μέτρα για την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα», δήλωσε χθες ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας. "Εάν μάλιστα", προσέθεσε, "η κατάσταση στις μεταφορές επιδεινωθεί, θα ζητήσω έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών, ώστε να λάβουμε επείγοντα μέτρα».

Οι επιλογές

Ο υπουργός Οικονομικών ερωτηθείς κατά πόσο εξετάζονται περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις, εξήγησε ότι ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 5% στην ηλεκτρική ενέργεια δεν μπορεί να μειωθεί περαιτέρω λόγω ευρωπαϊκών κανονισμών. Παράλληλα, απέρριψε τις αιτιάσεις περί «διπλής φορολόγησης», υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα έχει συζητηθεί κατ' επανάληψη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δεν μπορεί να εφαρμοστεί διαφορετικό σύστημα καθώς ο ΦΠΑ μπαίνει μετά την επιβολή όλων των φορολογιών.

Για τις επιλογές της κυβέρνησης σε μέτρα, ο υπουργός απάντησε ότι «ήδη έχουμε κι υπάρχουν πάρα πολλές και τις εφαρμόζουμε».

Ο κ. Κεραυνός υπενθύμισε τα υφιστάμενα μέτρα στήριξης, όπως οι επιδοτήσεις ηλεκτρικής ενέργειας για τις ευάλωτες ομάδες, όπου επιχορηγούνται 460.000 νοικοκυριά και 106.000 επιχειρήσεις.

«Υπάρχουν νοικοκυριά επειδή είναι κλιμακωτά (τα μέτρα) με βάση την κατανάλωση που καλύπτονται 100%», σημείωσε. Υπάρχει επίσης, πρόσθεσε, ένας μεγάλος κατάλογος με καθημερινά προϊόντα που είναι σε μηδενικό συντελεστή, αυτά συνεχίζονται και ανανεώνονται. Σε παρατήρηση ότι η μετακύλιση της αύξησης των καυσίμων, θα πάει και στα προϊόντα και στις υπεραγορές, ο κ. Κεραυνός απάντησε ότι «όλοι χρησιμοποιούμε ενέργεια, επομένως διαχέεται».

Να μην κινδυνολογούμε

Ο κ. Κεραυνός αναφερόμενος στις αυξήσεις στα καύσιμα και τις αναφορές ότι ξεπερνούν τα €2, απηύθυνε έκκληση να μην κινδυνολογούμε επισημαίνοντας ότι «είμαστε πολύ καλύτερα από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί η κρίση δεν αφορά μόνο την Κύπρο, η κρίση είναι και παγκόσμια και πανευρωπαϊκή».

Η Κύπρος παρά τις αυξήσεις στα καύσιμα κίνησης και την ενέργεια, είναι η 5η πιο φθηνή χώρα στην ΕΕ, τόνισε προσθέτοντας ότι τις ευάλωτες ομάδες τις στηρίζουμε εδώ και τρία χρόνια. Παράλληλα, κάλεσε όλους να σκεφτούν πώς θα είχε διαμορφωθεί η κατάσταση χωρίς τα συγκεκριμένα μέτρα στήριξης.

Σε σχέση με το πετρέλαιο θέρμανσης η τιμή του οποίου έχει καταγράψει σημαντική αύξηση φθάνοντας το €1,60, ο υπουργός δεν απέκλεισε τη λήψη μέτρων ή επιδότησης, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα αξιολογήσει την κατάσταση όταν η ζήτηση αυξηθεί λόγω των χαμηλότερων θερμοκρασιών. «Δεν το χρειαζόμαστε ακόμη ευτυχώς. Όταν το χρειαστούμε η κυβέρνηση θα είναι εκεί να ανταποκριθεί», υπέδειξε με νόημα.

Ζητούν άμεσες παρεμβάσεις

Άμεσες παρεμβάσεις για το ράλι των καυσίμων ζητούν τα κόμματα.

«Μια σειρά χώρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης λαμβάνουν έκτακτα μέτρα και μειώνουν φορολογίες για να αντιμετωπίσουν το κύμα ακρίβειας αλλά στην Κύπρο η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη «ταΐζει» τον λαό αναβαθμίσεις και δηλώσεις», επεσήμανε σε γραπτή του δήλωση ο εκπρόσωπος τύπου του ΑΚΕΛ, Χάρης Πολυκάρπου.

«Το 2026 το κράτος είσπραξε €200 εκατ. περισσότερα έσοδα από το ΦΠΑ και τους φόρους στην κατανάλωση λόγω ακρίβειας, αλλά η κυβέρνηση συνεχίζει να μελετά τα δεδομένα. Τι περισσότερο χρειάζεται να δει από το γεγονός ότι το πετρέλαιο έχει ξεπεράσει τα €2 το λίτρο, το πετρέλαιο θέρμανσης έφθασε στο ιστορικά ψηλότερο επίπεδο και τα ενοίκια και το ρεύμα έχουν φθάσει στα ύψη», τόνισε.

Η σημαντική αύξηση της τιμής των καυσίμων απαιτεί άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις, επεσήμανε σε ανακοίνωσή της η ΕΔΕΚ.

«Απαιτείται ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών, ώστε να παρακολουθείται κατά πόσο οι μεταβολές του κόστους εισαγωγής αντανακλώνται εύλογα στις λιανικές τιμές και να εντοπίζονται έγκαιρα τυχόν στρεβλώσεις ή πρακτικές που περιορίζουν τον ανταγωνισμό», σημείωσε.

Παράλληλα, προτείνει τη θεσμοθέτηση αυτόματου μηχανισμού προσαρμογής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Ταυτόχρονα, χρειάζεται στοχευμένη στήριξη όσων πλήττονται περισσότερο, ιδιαίτερα των κατοίκων ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών καθώς και ατόμων που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

Θα συνεχιστεί η άνοδος

Την ίδια ώρα που η κυβέρνηση δεν δείχνει να βιάζεται, ειδικοί προειδοποιούν ότι οι αυξήσεις θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος του έτους.

Οι υψηλές τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων, κυρίως diesel και καυσίμων για τα αεροπλάνα, θα συνεχίσουν μέχρι τα μέσα του επόμενου χρόνου, υποστηρίζει ο ειδικός σε θέματα ενέργειας, Χαράλαμπος Έλληνας.

Το μεγάλο πρόβλημα, επεσήμανε στο ΚΥΠΕ, είναι ότι πολλά διυλιστήρια στη Ρωσία είναι εκτός δράσης λόγω βομβαρδισμών με drones από την Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα, οι εξαγωγές diesel και  πετρελαϊκών προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο έχουν μειωθεί σημαντικά περισσότερο από 50% λόγω του πολέμου.

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η τιμή του diesel θα ξεπεράσει τα €2.10 με €2.20 τους επόμενους ένα με δύο μήνες και θα παραμείνει ψηλή για αρκετό καιρό. 

Ξεχωρίζουμε στις αυξήσεις

Την ανοδική πορεία των τιμών των καυσίμων κατέδειξαν και στοιχεία που δημοσίευσε την Τρίτη η Eurostat, με την αύξηση της τιμής της βενζίνης στην Κύπρο να είναι μεταξύ των μεγαλύτερων στην ΕΕ τον Αύγουστο.

Τα στοιχεία δείχνουν αύξηση 11,3% στις τιμές του ντίζελ και 6,2% στις τιμές της βενζίνης τον Αύγουστο του 2026 στην Κύπρο σε σύγκριση με τον Ιούλιο.

Όσον αφορά τις τιμές των καυσίμων και των λιπαντικών σε ετήσια βάση στην Κύπρο, αυξήθηκαν κατά 19,1%.