Περίπου στο 28% ανήλθε το μερίδιο των φόρων και των εισφορών στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών στην Κύπρο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε περίπου στο 29%, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPRS), που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή.
Τα στοιχεία αφορούν νοικοκυριά με ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από 2.500 έως 4.999 κιλοβατώρες.
Το σημείωμα εξετάζει την πρόταση που παρουσίασε η Κομισιόν τον Ιούλιο του 2026 για την αναθεώρηση κανόνων που επηρεάζουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Οι αλλαγές αφορούν, μεταξύ άλλων, τις χρεώσεις δικτύου, τη φορολογία και την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών.
Στόχος της πρότασης είναι η μείωση του κόστους του ηλεκτρικού συστήματος και η προώθηση της ηλεκτροκίνησης, της ηλεκτρικής θέρμανσης και άλλων εφαρμογών ηλεκτρικής ενέργειας.
Η EPRS αναφέρει ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ το 2025 ήταν κατά μέσο όρο υπερδιπλάσιες από εκείνες στις Ηνωμένες Πολιτείες και σχεδόν 50% υψηλότερες από τις αντίστοιχες τιμές στην Κίνα.
Παράλληλα, το κόστος εισαγωγής ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ έφτασε σχεδόν τα €336 δισ. το 2025. Η Κομισιόν συνδέει την προτεινόμενη αναθεώρηση με την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από τις διεθνείς αγορές ορυκτών καυσίμων.
Οι χρεώσεις δικτύου αντιστοιχούν σε ποσοστό μεταξύ 24% και 29% των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος των ευρωπαϊκών νοικοκυριών και περίπου στο 12% των λογαριασμών των ενεργοβόρων βιομηχανιών.
Οι επενδυτικές ανάγκες στα ευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζονται σε περίπου €1,3 τρισ. για την περίοδο 2024-2040, με τις σχετικές δαπάνες να μετακυλίονται τελικά στους καταναλωτές μέσω των χρεώσεων δικτύου.
Αλλαγές στις χρεώσεις δικτύου
Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει αλλαγές στον τρόπο καθορισμού των χρεώσεων δικτύου, ώστε να δίνονται κίνητρα στους καταναλωτές να περιορίζουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής.
Προτείνεται, μεταξύ άλλων, η εισαγωγή υποχρεωτικών στοιχείων χρέωσης ανάλογα με την ώρα κατανάλωσης, καθώς και η συνεκτίμηση της μέγιστης ισχύος που χρησιμοποιεί κάθε καταναλωτής.
Προβλέπεται επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια στον καθορισμό των χρεώσεων, με δημοσιοποίηση του κόστους που ανακτούν οι διαχειριστές των δικτύων και δημόσια διαβούλευση πριν από την έγκριση των σχετικών μεθοδολογιών από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
Στόχος η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών έως το 2033
Η Κομισιόν εισηγείται ακόμη δεσμευτικούς στόχους για την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας σε όλα τα κράτη μέλη.
Η προτεινόμενη νομοθεσία προβλέπει κάλυψη τουλάχιστον του 50% των τελικών καταναλωτών έως το τέλος του 2030 και του 75% έως το τέλος του 2033. Για τα κράτη μέλη όπου η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών θα βρίσκεται κάτω από το 30% κατά την έναρξη ισχύος του Κανονισμού, προβλέπεται παράταση των αντίστοιχων προθεσμιών κατά ένα έτος.
Σε ό,τι αφορά τη φορολογία, η Κομισιόν προτείνει κανόνα σύμφωνα με τον οποίο ο συντελεστής ειδικού φόρου κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια δεν θα υπερβαίνει τον αντίστοιχο συντελεστή στο φυσικό αέριο.
Η πρόταση προβλέπει επίσης τη δυνατότητα μειωμένης φορολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες επιχειρήσεις, ακόμη και έως μηδενικού επιπέδου. Τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν την αρμοδιότητα καθορισμού των εθνικών φορολογικών συντελεστών εντός του νέου πλαισίου.
Σύμφωνα με την EPRS, η αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολογία της Ενέργειας, την οποία είχε προτείνει η Κομισιόν τον Ιούλιο του 2021, παραμένει σε εκκρεμότητα λόγω της απαίτησης ομοφωνίας στο Συμβούλιο.
Η νέα πρόταση θα εξεταστεί μέσω της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας. Το ενημερωτικό σημείωμα επισημαίνει, ωστόσο, ότι ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται να διατυπώσουν επιφυλάξεις σχετικά με τις εθνικές αρμοδιότητες στον τομέα της φορολογίας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
