Έρχονται αυστηρές κυρώσεις στις αγορές κρυπτοστοιχείων- Εξουσίες στην Κεντρική Τράπεζα και Κεφαλαιαγορά

Στη Βουλή κατατέθηκε την περασμένη Πέμπτη το νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί των Αγορών Κρυπτοστοιχείων Νόμος του 2026» που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του στις 10 Σεπτεμβρίου.

Στόχος του νομοσχεδίου είναι η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού MiCA, ο οποίος θεσπίζει ενιαίο πλαίσιο για την έκδοση, διαπραγμάτευση και εποπτεία κρυπτοστοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση, ο Κανονισμός MiCA θεσπίζει ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έκδοση, τη δημόσια προσφορά και την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση κρυπτοστοιχείων. Το πλαίσιο καλύπτει τόσο τα κρυπτοστοιχεία που δεν αποτελούν μάρκες με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία ή μάρκες ηλεκτρονικού χρήματος (other crypto-assets), όσο και, με ειδικότερες και αυστηρότερες ρυθμίσεις, τις μάρκες με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία και τις μάρκες ηλεκτρονικού χρήματος (stablecoins).

Παράλληλα, ο Κανονισμός θεσπίζει ενιαίες απαιτήσεις για την αδειοδότηση, τη λειτουργία και την εποπτεία των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, καθώς και για την παροχή των σχετικών υπηρεσιών.

Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στην αποτελεσματική εφαρμογή των άρθρων 93, 94, 111, 113 και 115 του Κανονισμού MiCA και, μεταξύ άλλων, καθορίζει τις αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του στη Δημοκρατία, καθώς και τις σχετικές τους εξουσίες έρευνας, εποπτείας και επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Παράλληλα, παρέχει εξουσία για την είσπραξη τελών και συνδρομών, καθώς και για την έκδοση σχετικών οδηγιών.

Περαιτέρω, προβλέπει τη θέσπιση ποινικών αδικημάτων σε σχέση με: (α) την παροχή ψευδών, παραπλανητικών ή απατηλών πληροφοριών προς τις αρμόδιες αρχές ή την απόκρυψη ή παράλειψη υποβολής στοιχείων, (β) τη δημόσια προσφορά ή εισαγωγή προς διαπραγμάτευση μαρκών ηλεκτρονικού χρήματος χωρίς να πληρούνται οι απαιτήσεις του Κανονισμού και (γ) την παροχή υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων χωρίς την απαιτούμενη άδεια.

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η ποινικοποίηση των εν λόγω αδικημάτων αποτελεί πάγια πολιτική για ιδιαίτερα σοβαρές παραβάσεις που συνδέονται με την εξαπάτηση του κοινού και του επόπτη.

Τα πρόστιμα

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, για παροχή ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών προς τις αρμόδιες αρχές επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο έως €350.000 και, σε περίπτωση επανάληψης, έως €700.000. Η πράξη συνιστά επίσης ποινικό αδίκημα, που τιμωρείται με φυλάκιση έως πέντε έτη ή χρηματική ποινή έως €700.000 ή και με τις δύο ποινές.

Για παροχή υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων χωρίς άδεια ή για δημόσια προσφορά μαρκών χωρίς να πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως πέντε έτη ή χρηματική ποινή έως €700.000 ή και οι δύο ποινές.

Οι διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις του Κανονισμού MiCA φθάνουν, για φυσικά πρόσωπα, έως τις €700.000, ενώ για νομικά πρόσωπα έως €5 εκατ. ή ποσοστό επί του κύκλου εργασιών τους (3%, 5% ή 12,5%, αναλόγως της παράβασης).

Για παραβάσεις που σχετίζονται με κατάχρηση της αγοράς κρυπτοστοιχείων (άρθρα 88-92 του MiCA), τα ανώτατα διοικητικά πρόστιμα ανέρχονται έως €5 εκατ. για φυσικά πρόσωπα και έως €15 εκατ. ή 15% του ετήσιου κύκλου εργασιών για νομικά πρόσωπα.

Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του Κανονισμού MiCA στη Δημοκρατία είναι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, έκαστη στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, όπως αυτές έχουν καθοριστεί με την ΚΔΠ 199/2025 ως ενδιάμεσο μέτρο μέχρι την ψήφιση του εφαρμοστικού νομοσχεδίου.

Ο Κανονισμός MiCA τέθηκε σε ισχύ στις 29 Ιουνίου 2023 και άρχισε να εφαρμόζεται πλήρως από τις 30 Δεκεμβρίου 2024. Η μεταβατική περίοδος που προέβλεπε για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, οι οποίοι δραστηριοποιούνταν βάσει του προϊσχύοντος καθεστώτος, έληξε την 1η Ιουλίου 2026.

Λόγω της μη κοινοποίησης των εθνικών μέτρων εφαρμογής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε στη Δημοκρατία προειδοποιητική επιστολή στις 15 Ιουλίου 2026.