Ο Δαμιανός στην Αίγυπτο εν μέσω αμφισβήτησης των όρων για το κοίτασμα «Αφροδίτη»

Ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, βρίσκεται στην Αίγυπτο για να εκφωνήσει την κεντρική ομιλία στο συνέδριο Mediterranean Offshore Conference, στην Αλεξάνδρεια, καθώς και για να πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τον Αιγύπτιο ομόλογό του και υψηλόβαθμα στελέχη ενεργειακών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) της Κύπρου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Ενέργειας, ο κ. Δαμιανός προσκλήθηκε στην Αλεξάνδρεια από τον υπουργό Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου, Καρίμ Μπαντάουι. Οι δύο υπουργοί θα συναντηθούν κατ’ ιδίαν στο περιθώριο του συνεδρίου. Ο Κύπριος υπουργός θα έχει επίσης χωριστές συναντήσεις με ανώτατα στελέχη των Chevron, TotalEnergies και Eni, εταιρειών που διαθέτουν υπεράκτιες παραχωρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η επίσκεψη του Κύπριου υπουργού Ενέργειας στην Αίγυπτο ολοκληρώνεται την Τετάρτη, με επίσκεψη στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της Νταμιέτα, καθώς και σε πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φυσικού αερίου (FSRU).

Ο υπουργός λέει ότι εξετάζονται οι όροι για την «Αφροδίτη»

Μιλώντας τη Δευτέρα στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του Υπουργείου Ενέργειας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η κοινοπραξία που έχει την παραχώρηση για το κοίτασμα φυσικού αερίου «Αφροδίτη», υπό τη διαχείριση του αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού Chevron, υπέβαλε πρόσφατα αίτημα αλλαγής των οικονομικών όρων προς όφελος των εταίρων της. Με τη δήλωσή του αυτή επιβεβαίωσε ουσιαστικά δημοσίευμα του εξειδικευμένου ενεργειακού μέσου MEES, το οποίο είχε παρουσιάσει ο «Πολίτης» το Σάββατο.

Σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ), ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η κυβέρνηση εξετάζει το αίτημα των εταίρων της «Αφροδίτης» από τεχνική και οικονομική σκοπιά, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο οι θέσεις της κοινοπραξίας είναι δικαιολογημένες. Όπως σημείωσε, μέχρι στιγμής η κυβέρνηση δεν έχει αποδεχθεί τις αλλαγές.

Αναμένεται ότι τόσο το φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Κρόνος» θα κατευθυνθεί στην Αίγυπτο. Το αέριο από την «Αφροδίτη» πιθανότατα θα μεταφέρεται στο Πορτ Σάιντ, από όπου θα συνδέεται με το αιγυπτιακό δίκτυο φυσικού αερίου. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής από τον «Κρόνο» θα καταλήγει στον τερματικό σταθμό LNG της Νταμιέτα, για εξαγωγή σε υγροποιημένη μορφή.

Διαφωνία για τα τέλη μεταφοράς και επιπτώσεις στη συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου

Το περασμένο Σάββατο, ο «Πολίτης» δημοσίευσε ρεπορτάζ βασισμένο σε άρθρο του MEES, σύμφωνα με το οποίο η Chevron και οι εταίροι της πρότειναν τριπλασιασμό των τελών χρήσης του αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο της «Αφροδίτης» μέσω των αιγυπτιακών υδάτων.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από περίπου 1 δολάριο ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu), που προβλεπόταν αρχικά, η Chevron και οι εταίροι της επιδιώκουν πλέον τέλη περίπου 3 δολαρίων ανά MMBtu.

Τα τέλη θα εισπράττονται από ξεχωριστή εταιρεία, την Aphrodite Midstream Company (AMC), η οποία θα είναι υπεύθυνη για το τμήμα του αγωγού που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργεί εντός της αιγυπτιακής ΑΟΖ.

Σύμφωνα με το MEES, στην εταιρεία θα συμμετέχουν οι τρεις εταίροι του κοιτάσματος «Αφροδίτη», καθώς και ένας φορέας που θα οριστεί από την αιγυπτιακή κυβέρνηση. Το MEES υπολόγισε ότι, εάν το κοίτασμα λειτουργεί στη μέγιστη δυναμικότητά του, η αύξηση των τελών θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόσθετες χρεώσεις μεταφοράς ύψους περίπου 500 εκατ. δολαρίων ετησίως.

Καθώς το αυξημένο κόστος ενδέχεται να περιορίσει τα έσοδα της Κυπριακής Δημοκρατίας από την εκμετάλλευση της «Αφροδίτης», σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση ζήτησε από τη Chevron να επανεξετάσει την προτεινόμενη αύξηση των τελών.

Μένει να διαφανεί κατά πόσο η διαφωνία για το κόστος μεταφοράς θα εμποδίσει τα εμπλεκόμενα μέρη να υπογράψουν δεσμευτική συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου (Gas Sales Agreement – GSA) για την «Αφροδίτη». Σύμφωνα με το Egypt Oil & Gas, η συμφωνία επρόκειτο αρχικά να υπογραφεί στο περιθώριο του συνεδρίου στην Αλεξάνδρεια.

Τελική επενδυτική απόφαση

Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή «Πρωϊνή Επιθεώρηση» με την Κατερίνα Ηλιάδη, στο ραδιόφωνο του «Πολίτη» 107.6 και 97.6, ο ενεργειακός εμπειρογνώμονας δρ Χαράλαμπος Έλληνας συνέδεσε τις νέες απαιτήσεις για τα τέλη μεταφοράς με την προσπάθεια της Chevron να εξασφαλίσει υψηλότερη απόδοση της επένδυσής της.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η εταιρεία διαθέτει σημαντικές εναλλακτικές επενδυτικές επιλογές, όπως η ανάπτυξη του κοιτάσματος Λεβιάθαν στο Ισραήλ, η οποία θα μπορούσε να της αποφέρει μεγαλύτερα κέρδη.

Παράλληλα, εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η αμερικανική εταιρεία θα προχωρήσει σε τελική επενδυτική απόφαση για την «Αφροδίτη», εάν δεν εξασφαλίσει την οικονομική απόδοση που επιδιώκει.

Διαπραγμάτευση με ουσιαστικό περιεχόμενο

Στο μεταξύ, μιλώντας επίσης στο ραδιόφωνο του «Πολίτη», ο πρώην υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου αναγνώρισε ότι η αύξηση του κόστους επηρεάζει αρνητικά τα κρατικά έσοδα, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρέπει να θεωρεί πως βρίσκεται αντιμέτωπη με τετελεσμένα.

Ο Παπαναστασίου διαφώνησε με την εκτίμηση ότι η Κύπρος έχει μόνο δύο επιλογές, είτε να αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Chevron και να περιορίσει τα έσοδά της είτε να διακινδυνεύσει τη μη ανάπτυξη του κοιτάσματος.

Όπως υποστήριξε, υπάρχει και τρίτη επιλογή: μια ουσιαστική και απαιτητική διαπραγμάτευση.

«Πρέπει να διαπραγματευτούμε σκληρά, καθισμένοι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και να έχουμε και εμείς τις δικές μας απαιτήσεις», δήλωσε.

Ο πρώην υπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση οφείλει να αξιοποιήσει τη θεσμική της θέση στις σχέσεις της με τις ενεργειακές εταιρείες.

«Στο τέλος της ημέρας, είμαστε η Κυπριακή Δημοκρατία, είμαστε κράτος. Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ένας εμπορικός οργανισμός. Πρέπει να το αντιληφθούμε αυτό και να είμαστε λίγο πιο απαιτητικοί», ανέφερε.