Τι πληρώνουμε για καύσιμα και πόσα για φόρους; Τέλος στη συσκότιση των πολιτών

Η τιμή που εμφανίζεται στην αντλία ενός πρατηρίου καυσίμων είναι η τιμή που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής ανά λίτρο. Δεν αποκαλύπτει, όμως, πώς διαμορφώνεται η τελική χρέωση ούτε ποιο μέρος της δαπάνης αντιστοιχεί στην αξία του προϊόντος και ποιο στους φόρους και στις υπόλοιπες επιβαρύνσεις. Έτσι, όταν ένας οδηγός πληρώνει για να γεμίσει το ρεζερβουάρ του, γνωρίζει το συνολικό κόστος του ανεφοδιασμού, χωρίς να έχει στη διάθεσή του μια αναλυτική εικόνα της σύνθεσής του.

Αυτό το κενό στην ενημέρωση των καταναλωτών επιχειρεί να καλύψει η πρόταση νόμου του βουλευτή του ΔΗΣΥ, Νίκου Γεωργίου, (η φωτο δημιουργήθηκε με τη χρήση AI) η οποία αναμένεται να κατατεθεί προς συζήτηση και ψήφιση στην αυριανή συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής. Με την προτεινόμενη τροποποίηση του περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου, επιδιώκεται να καταστεί υποχρεωτική η ευδιάκριτη αναγραφή στην απόδειξη λιανικής πώλησης καυσίμων των βασικών στοιχείων που διαμορφώνουν την τελική τιμή. Στόχος είναι ο καταναλωτής να γνωρίζει όχι μόνο πόσα πληρώνει, αλλά και πώς κατανέμεται το ποσό μεταξύ της αξίας των καυσίμων, των φόρων και των υπόλοιπων επιβαρύνσεων.

Τι θα αναγράφεται στην απόδειξη

Σύμφωνα με την πρόταση νόμου, η απόδειξη που θα εκδίδεται κατά τη λιανική πώληση καυσίμων θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

Την ποσότητα του καυσίμου που πωλήθηκε.

Τη βασική τιμή του καυσίμου ανά λίτρο, χωρίς φόρους και άλλες επιβαρύνσεις.

Τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ανά λίτρο.

Τα υπόλοιπα κρατικά τέλη, τις εισφορές, τους φόρους και τις επιβαρύνσεις, περιλαμβανομένων όσων απορρέουν από την εφαρμογή της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενσωματώνονται στην τελική τιμή.

Τον ΦΠΑ και το ποσό επί του οποίου υπολογίζεται.

Την τελική τιμή ανά λίτρο.

Το συνολικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής.

Με αυτόν τον τρόπο, η απόδειξη δεν θα περιορίζεται στην επιβεβαίωση της συναλλαγής και στην αναγραφή του πληρωτέου ποσού, αλλά θα παρουσιάζει συγκεντρωμένα τα βασικά στοιχεία που διαμορφώνουν την τελική τιμή. Ο καταναλωτής θα μπορεί, για παράδειγμα, να διαπιστώνει ποιο μέρος της χρέωσης αντιστοιχεί στη βασική αξία των καυσίμων και ποιο στους φόρους και στις υπόλοιπες επιβαρύνσεις.

Διαφάνεια στις χρεώσεις

Όπως δήλωσε στον «Π» ο εισηγητής της πρότασης νόμου, Νίκος Γεωργίου, η εφαρμογή της ρύθμισης θα επιτρέπει στον πολίτη να βλέπει συγκεντρωμένα τα επιμέρους στοιχεία της συναλλαγής. Για παράδειγμα, θα μπορεί να γνωρίζει ποια είναι η αξία των καυσίμων που αγόρασε πριν από την επιβολή των φόρων και ποιο ποσό αντιστοιχεί στις φορολογικές επιβαρύνσεις που περιλαμβάνονται στην τελική τιμή.

Όπως εξήγησε ο κ. Γεωργίου, η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς οι φόροι αποτελούν μέρος της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής, χωρίς η σημερινή απόδειξη να του επιτρέπει να αντιλαμβάνεται τον υπολογισμό κάθε στοιχείου στη συνολική δαπάνη. Η πρόταση νόμου αποσκοπεί στο να καταστήσει αυτή την πληροφορία άμεσα διαθέσιμη, χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται να ανατρέχει σε διαφορετικές πηγές ή να γνωρίζει εκ των προτέρων τον τρόπο φορολόγησης των καυσίμων. Το ζητούμενο είναι, επομένως, να αποκτήσει ο καταναλωτής σαφέστερη εικόνα για τη σύνθεση μιας δαπάνης που επαναλαμβάνεται τακτικά, καθώς και ένα πιο αποτελεσματικό μέσο ελέγχου της συναλλαγής του.

Οι έλεγχοι

«Η ανάγκη για ενισχυμένη διαφάνεια καθίσταται ακόμη πιο σημαντική σε περιόδους έντονων και απότομων μεταβολών στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων, κατά τις οποίες η τελική τιμή που καταβάλλει ο καταναλωτής επηρεάζεται από διαφορετικούς παράγοντες. Η προτεινόμενη ρύθμιση υπηρετεί, συνεπώς, το δημόσιο συμφέρον, ενισχύοντας την ενημέρωση των καταναλωτών, τη διαφάνεια στην αγορά και τη δυνατότητα ουσιαστικότερου κοινοβουλευτικού και εποπτικού ελέγχου της διαμόρφωσης των τιμών», ανέφερε στον «Π» ο Νίκος Γεωργίου. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η αναλυτική απόδειξη δεν υποκαθιστά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς ούτε αποτελεί από μόνη της εργαλείο εντοπισμού αθέμιτων πρακτικών. Μπορεί, ωστόσο, να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την εποπτεία της αγοράς, ενισχύοντας την πληροφόρηση των πολιτών και τη λογοδοσία.

Η λογοδοσία

Η πρόταση νόμου του βουλευτή του ΔΗΣΥ στηρίζεται στην αρχή ότι ο καταναλωτής δικαιούται να γνωρίζει πώς διαμορφώνεται το ποσό που πληρώνει. Σε μια αγορά όπου οι τιμές των καυσίμων επηρεάζουν άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, η ενημέρωση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην αναγραφή της τελικής χρέωσης.

Εφόσον η πρόταση νόμου ψηφιστεί και εφαρμοστεί, η απόδειξη αγοράς καυσίμων θα παρέχει πληρέστερη εικόνα της συναλλαγής, με διακριτή αναγραφή της βασικής τιμής, των φόρων και των λοιπών επιβαρύνσεων. Έτσι, ο καταναλωτής θα μπορεί να αντιλαμβάνεται ευκολότερα πώς διαμορφώνεται το ποσό που καταβάλλει, ενισχύοντας τη διαφάνεια σε μια αγορά που επηρεάζει καθημερινά την τσέπη του. 

Θα συμφωνήσει  η εκτελεστική εξουσία;

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η τοποθέτηση της εκτελεστικής εξουσίας και, ειδικότερα, του αρμόδιου Υπουργείου Ενέργειας, επί της πρότασης νόμου του Νίκου Γεωργίου. Και αυτό διότι η αναλυτική καταγραφή των χρεώσεων στην απόδειξη αγοράς καυσίμων θα ασκήσει σημαντική πίεση τόσο στην υφιστάμενη όσο και στις επόμενες κυβερνήσεις για δραστικές μειώσεις των επιβαρύνσεων. Με την ψήφιση της πρότασης νόμου, θα αποτυπώνονται με ακρίβεια οι φόροι που επιβάλλονται ανά λίτρο καυσίμου, καθώς και οι υπόλοιπες χρεώσεις, οι οποίες σήμερα παραμένουν άγνωστες στην πλειοψηφία των πολιτών.