Επιδοματική πολιτική δύο ταχυτήτων- Η κρατική στήριξη το 2027 δεν αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό για όλους

Περισσότερα χρήματα για φοιτητές και άτομα με αναπηρίες, περιορισμένες αυξήσεις για οικογένειες με παιδιά και αμετάβλητες πιστώσεις για χαμηλοσυνταξιούχους. Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027 αποτυπώνει μια επιδοματική πολιτική διαφορετικών ταχυτήτων, με ορισμένες κατηγορίες πολιτών να ενισχύονται σημαντικά και άλλες να περιορίζονται στα ήδη προβλεπόμενα κονδύλια.

Η φοιτητική χορηγία και τα συναφή επιδόματα κερδίζουν επιπλέον €10 εκατ., ενώ η εφαρμογή του νέου πλαισίου για τα άτομα με αναπηρίες συνοδεύεται από αυξημένες παροχές και διεύρυνση των δικαιούχων. Στον αντίποδα, η πρόνοια για το επίδομα τέκνου αυξάνεται μόλις κατά €1,2 εκατ., ενώ στα ίδια επίπεδα διατηρούνται τα κονδύλια για τους χαμηλοσυνταξιούχους και το Επίδομα Μάνας.

Πίσω, ωστόσο, από τις αυξομειώσεις των πιστώσεων βρίσκεται και μια σημαντική ανακατανομή κρατικών δαπανών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, όπου η μεγάλη μείωση της πρόνοιας συνδέεται με τη μεταφορά δικαιούχων στο νέο σύστημα παροχών αναπηρίας.

Μικρό κέρδος για οικογένειες

Στα €140 εκατ. ανέρχεται η πρόνοια του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας για το επίδομα τέκνου και το επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας, έναντι €138,8 εκ. το 2026. Πρόκειται για αύξηση μικρότερη του 1%, η οποία δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε υψηλότερο επίδομα για κάθε οικογένεια. Η καταβολή εξακολουθεί να εξαρτάται από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ το ύψος της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού.

Αμετάβλητη, στα €7,2 εκατ., παραμένει η πίστωση για το Επίδομα Μάνας, το οποίο παραχωρείται με εισοδηματικά κριτήρια σε πολύτεκνες μητέρες με τουλάχιστον τέσσερα παιδιά, όταν το μικρότερο έχει συμπληρώσει τα 18 έτη και δεν καταβάλλεται πλέον επίδομα τέκνου.

Στην προσχολική φροντίδα προβλέπονται €2,4 εκατ. για επιδότηση διδάκτρων και σίτισης παιδιών από τεσσάρων ετών μέχρι την ηλικία της δωρεάν υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Πρόκειται για συγκεκριμένο σκέλος της κρατικής στήριξης, πέραν του ευρύτερου συγχρηματοδοτούμενου σχεδίου που καλύπτει μικρότερες ηλικίες.

Ξεχωρίζει και η πρόνοια €1,5 εκατ. για το σχέδιο «Μαζί με το μωρό και τη μητέρα», που αποτελεί μετεξέλιξη της «Προίκας του Μωρού». Πέραν της παροχής βασικών ειδών σε οικογένειες που έχουν ανάγκη, προβλέπεται η εισαγωγή κατ' οίκον επισκέψεων κοινωνικών λειτουργών κατά το πρώτο έτος ζωής του παιδιού. Άλλες €50.000 προορίζονται για οικογένειες που αποκτούν τρίδυμα, με εφάπαξ οικονομική βοήθεια και πρόσθετες ενισχύσεις μέχρι την ηλικία των τεσσάρων ετών.

Δέκα εκατ. για φοιτητές

Σημαντική αύξηση παρουσιάζουν οι εκπαιδευτικές χορηγίες του Υπουργείου Οικονομικών. Η πίστωση αυξάνεται από €48 εκατ. το 2026 σε €58 εκατ. το 2027, καταγράφοντας άνοδο 20,8%.

Το κονδύλι δεν αφορά αποκλειστικά τη βασική κρατική φοιτητική χορηγία. Καλύπτει, επίσης, ειδικά φοιτητικά επιδόματα για συγκεκριμένες ανάγκες, καθώς και παροχές προς φοιτητές από την Ελλάδα που σπουδάζουν στην Κύπρο και Κύπριους επαναπατρισθέντες φοιτητές που πληρούν τις προϋποθέσεις.

Η πρόσθετη χρηματοδότηση δημιουργεί περιθώριο ενίσχυσης της φοιτητικής μέριμνας, χωρίς ωστόσο ο προϋπολογισμός να προσδιορίζει εάν τα €10 εκατ. θα κατευθυνθούν σε μεγαλύτερα ατομικά ποσά, περισσότερους δικαιούχους ή συνδυασμό των δύο.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι πρόνοιες για μαθητική πρόνοια και σίτιση παιδιών από ευάλωτες ομάδες. Ξεχωριστές ενισχύσεις προβλέπονται και για νέους που προηγουμένως τελούσαν υπό κρατική φροντίδα, με πίστωση €205.000 για κάλυψη εξόδων σπουδών, επαγγελματικού και οικιακού εξοπλισμού, με στόχο την ομαλή μετάβασή τους στην ανεξάρτητη ζωή.

Στάσιμοι οι χαμηλοσυνταξιούχοι

Στα €95 εκατ. παραμένει η πρόνοια για τη χορηγία προς χαμηλοσυνταξιούχους, δηλαδή νοικοκυριά συνταξιούχων με εισοδήματα κάτω από το καθορισμένο όριο φτώχειας. Το ύψος της ατομικής ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού.

Για το πασχαλινό επίδομα συνταξιούχων και το ειδικό βοήθημα τοκετού σε άγαμες μητέρες που δεν αποκτούν σχετικό δικαίωμα από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, προβλέπεται κοινή πίστωση €3,6 εκατ. Το ποσό, επομένως, δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στο πασχαλινό επίδομα.

Διαφορετική είναι η εικόνα στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Από €205,7 εκατ. το 2026, η πίστωση περιορίζεται στα €120 εκατ., καταγράφοντας μείωση €85,7 εκατ. Η διαφορά, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με αντίστοιχη περικοπή των επιδομάτων. Το επεξηγηματικό υπόμνημα διευκρινίζει ότι μέρος των δικαιούχων μεταφέρεται, μαζί με τις σχετικές πιστώσεις, στο Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, στο πλαίσιο της νέας νομοθεσίας.

Αλλάζει ο χάρτης αναπηρίας

Οι σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές εντοπίζονται στις παροχές για άτομα με αναπηρίες, μετά την ψήφιση της νέας νομοθεσίας το 2026. Οι ρυθμίσεις εφαρμόζονται σταδιακά και ο προϋπολογισμός του 2027 προβλέπει €115 εκατ. για το Επίδομα Προσωπικής Βοήθειας και Κατ' Οίκον Φροντίδας, σε συνάρτηση και με τη μεταφορά δικαιούχων από το ΕΕΕ.

Οι αλλαγές περιλαμβάνουν αυξήσεις στην παροχή αναπηρίας, με τα ποσά να φτάνουν τα €935 μηνιαίως για παιδιά μέχρι 18 ετών και τα €405 για ενήλικες, στις αντίστοιχες κατηγορίες. Παράλληλα, το επίδομα κέντρων ημερήσιας φροντίδας και απασχόλησης αυξήθηκε από €150 σε €300, ενώ προβλέφθηκε αύξηση 10% στην προσωπική βοήθεια και κατ' οίκον φροντίδα. Οι αναπροσαρμογές αυτές συνδέονται με αποφάσεις του 2026 και όχι με νέες αυξήσεις που θεσπίζονται το 2027.

Στις υπόλοιπες παροχές, €14 εκατ. προορίζονται για περίπου 2.700 άτομα με βαριά κινητική αναπηρία, με μηνιαίο επίδομα €450 και ενδεχόμενη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Άλλα €9,8 εκατ. αφορούν περίπου 2.000 τυφλά άτομα, με βασική μηνιαία χορηγία €420.

Για τη φροντίδα περίπου 1.150 τετραπληγικών προβλέπονται €15,6 εκ., με μηνιαία επιδόματα €990 ή €1.210, ανάλογα με τις ανάγκες. Αντίστοιχα, €10,4 εκατ. διατίθενται για περίπου 1.780 παραπληγικά άτομα, με ποσά €440 ή €550.

Συμπληρωματικά, προβλέπονται €6 εκατ. για το επίδομα διακίνησης, €2,2 εκατ. για οικονομική βοήθεια απόκτησης αυτοκινήτου και από €2 εκατ. για αγορά τροχοκαθισμάτων και τεχνικών βοηθημάτων. Για επιχορήγηση διακοπών ατόμων με αναπηρίες διατίθενται €750.000, με εφάπαξ ενισχύσεις €300, €500 ή €700, ανάλογα με τα κριτήρια. Το σχέδιο εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου 1.600 δικαιούχους.

Στεγαστική στήριξη με αστερίσκους

Στην ευρύτερη κατηγορία των παροχών στέγασης, ο προϋπολογισμός εμφανίζει μείωση από €101,1 εκατ. το 2026 σε €98,9 εκατ. το 2027. Η μεταβολή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιορίζεται το ποσό που δικαιούται κάθε αιτητής, αποτυπώνει όμως μικρότερη συνολική δημοσιονομική πρόνοια.

Το Υπουργείο Εσωτερικών προβλέπει €20 εκατ. για σχέδια αναζωογόνησης ορεινών, ακριτικών και άλλων περιοχών της υπαίθρου, €19 εκατ. για στεγαστικά σχέδια εκτοπισθέντων και €5 εκατ. για το σχέδιο στεγαστικής επιδότησης νεαρών ζευγαριών και νέων μέχρι 41 ετών. Οι πιστώσεις κατανέμονται στις Επαρχιακές Διοικήσεις, οι οποίες αναλαμβάνουν την υλοποίηση των αντίστοιχων σχεδίων.

Για εγκλωβισμένους και επανεγκατασταθέντες προβλέπονται επιπλέον €4,8 εκατ. σε μηνιαία επιδόματα και βοηθήματα. Συγκεκριμένα, το βασικό μηνιαίο επίδομα ανέρχεται σε €480, με πρόσθετα ποσά για εξαρτώμενα μέλη, ενώ €490 μηνιαίως καταβάλλονται για παιδιά που φοιτούν στα σχολεία Ριζοκαρπάσου. Ξεχωριστή ενίσχυση €480 προβλέπεται για φοιτητές που πληρούν τα σχετικά κριτήρια.

Τέλος, πίστωση €300.000 αφορά την ανέγερση και επιδιόρθωση κατοικιών συγκεκριμένων κατηγοριών δικαιούχων, με πρόβλεψη εφαρμογής νέου σχεδίου συντήρησης και επιδιόρθωσης κατοικιών εγκλωβισμένων και επανεγκατασταθέντων εντός του 2027.