Η συζήτηση των νομοσχεδίων για τη φορολογική μεταρρύθμιση στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών αποκάλυψε αντιδράσεις και αντιρρήσεις από φορείς και κόμματα για επιμέρους ρυθμίσεις, στους οποίους θα απαντήσει ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, πριν τα νομοσχέδια οδηγηθούν στην ολομέλεια, την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου για ψήφιση. Η σύσταση της Νομικής Υπηρεσίας για ψήφιση των νομοσχεδίων εντός του 2025, διαφορετικά, προειδοποίησε, θα υπάρξουν σειρά νομικών προβλημάτων με την επιβολή των φορολογιών και την εφαρμογή των νέων φορολογικών συντελεστών, έχει επισπεύσει την κοινοβουλευτική διαδικασία. Πρόκειται για μια εξέλιξη που λειτουργεί υπέρ της κυβέρνησης, η οποία εξαρχής ήθελε τα νομοσχέδια να ψηφιστούν φέτος και η μεταρρύθμιση να τεθεί σε εφαρμογή από την 1.1.2026.
Το χρονοδιάγραμμα παραμένει φιλόδοξο (για τις 4 Δεκεμβρίου) καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η εξέταση και των έξι νομοσχεδίων. Ειδικότερα, ολοκληρώθηκε η κατ' άρθρον συζήτηση τριών νομοσχεδίων των «περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών», «περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας» και «περί Χαρτοσήμων». Για την προσεχή Δευτέρα έχει προγραμματιστεί μια νέα μακρά συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών για την εξέταση των υπόλοιπων νομοσχεδίων. Ο κ. Κεραυνός θα απευθυνθεί στα μέλη της επιτροπής μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης όλων των νομοσχεδίων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών έχει λάβει περισσότερα από 200 σχόλια για τα έξι νομοσχέδια και το εύρος των όποιων αλλαγών, με τροπολογίες, παραμένει ανοιχτό. Ο κ. Κεραυνός σε προηγούμενο στάδιο είχε καταστήσει σαφές ότι σε περίπτωση που υπάρξουν εκτεταμένες αλλαγές στα νομοσχέδια θα τα αποσύρει.
Τα ζητήματα που αναδεικνύονται αφορούν τόσο το περιεχόμενο των νομοσχεδίων, όσο και τη διαδικασία διαμόρφωσής τους.
Ενδεικτικά, την αύξηση του εταιρικού φόρου από το 12,5% στο 15%, την οποία απορρίπτουν ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και ο Κυπριακός Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (CIBA). Ο CIBA προειδοποιεί πως μια τέτοια αύξηση ενέχει κίνδυνο υποβάθμισης της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου ως διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου και ζητά τη διενέργεια μελέτης επιπτώσεων σε σύγκριση με ανταγωνιστικές χώρες που δεν αυξάνουν τον εταιρικό φόρο. Ταυτόχρονα, υπάρχουν αντιρρήσεις για την καθιέρωση περίπλοκων διαδικασιών σε ό,τι αφορά την έκτακτη εισφορά για την άμυνα και τον υπολογισμό του φορολογητέου εισοδήματος.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος εκφράζει επιφυλάξεις για παραβιάσεις που μπορεί να προκύψουν σε συνταγματικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η μελέτη που συνοδεύει τη μεταρρύθμιση δεν παρουσιάζει με σαφήνεια τα σενάρια στα οποία βασίζονται τα μέτρα. Αναδεικνύονται ζητήματα όπως ο ορισμός του φορολογικού κατοίκου, η διαδικασία σφράγισης επιχειρήσεων για φορολογικές παραβάσεις και η δέσμευση κινητής περιουσίας, που προκαλούν ανησυχίες για τον τρόπο εφαρμογής του νέου φορολογικού πλαισίου.
Επιπλέον, εκφράζεται και ευρύτερος κοινωνικός προβληματισμός από οικογένειες παιδιών με βαριά αναπηρία, που ζητούν την απρόσκοπτη ένταξή τους στα μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης, επισημαίνοντας τα αυξημένα κόστη φροντίδας και υποστήριξης.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο ΔΗΣΥ τάσσεται υπέρ της ολοκλήρωσης της συζήτησης σύντομα και το ΑΚΕΛ διαφωνεί με τη μορφή της μεταρρύθμισης. Κοινή θέση είναι η φορολογική μεταρρύθμιση να προσφέρει περαιτέρω ενίσχυση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλλά, τονίζει ότι η φορολογική μεταρρύθμιση δεν πρέπει να είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «υπάρχει περιθώριο για λελογισμένη φορολογική ελάφρυνση για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η φορολογική αβεβαιότητα», προσέθεσε, «πρέπει να λήξει το συντομότερο. Στόχοι μας πρέπει να είναι, πρώτον, η ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, δεύτερον, η στήριξη των οικογενειών με παιδιά και φοιτητές, τρίτον, η βελτίωση της επιχειρηματικότητας και, τέταρτον, η απλοποίηση και η προβλεψιμότητα του φορολογικού συστήματος», ανέφερε.
«Είκοσι τέσσερις χιλιάδες πεντακόσια ευρώ (€24.500) υποσχέθηκε αφορολόγητο εισόδημα ο κύριος Χριστοδουλίδης προεκλογικά στον κάθε πολίτη αυτού του κράτους. Έχουμε ενώπιόν μας μια πρόταση η οποία απλά μεταφέρει το αφορολόγητο ποσό από τις €19.500 στις €20.500. Έδωσε δηλαδή ο κύριος Χριστοδουλίδης αύξηση 20% του συνόλου εκείνων που είχε υποσχεθεί», δήλωσε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης. «Αυτή η φορολογική μεταρρύθμιση αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει το βασικό πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας και της κυπριακής κοινωνίας: Τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Το γεγονός δηλαδή ότι, τα τελευταία χρόνια, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι».
