Με διαφωνίες και επιφυλάξεις για τις πρόνοιες του νομοσχεδίου που αφορά τους επαρκείς κατώτατους μισθούς εκ μέρους των εργοδοτικών οργανώσεων σημαδεύτηκε η χθεσινή συνεδρία της τεχνικής επιτροπής για την αναθεώρηση του κατώτατου μισθού.
Το Υπουργείο Εργασίας τρέχει να προλάβει την υιοθέτηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς καθώς η Κύπρος είναι από τις λίγες χώρες της ΕΕ που δεν την έχουν υιοθετήσει.
Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του διευθυντή του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, οι κοινωνικοί εταίροι προχώρησαν σε αναλυτική συζήτηση του νομοσχεδίου που ετοίμασε το υπουργείο. Ο στόχος που τίθεται είναι το νομοσχέδιο να κατατεθεί στη Βουλή πριν τις εκλογές του Μαΐου.
Όπως πληροφορούμαστε, οι κοινωνικοί εταίροι αντάλλαξαν απόψεις για τις πρόνοιες του νομοσχεδίου και σήμερα αναμένεται να επανέλθουν στο υπουργείο για συζήτηση διαδικαστικών θεμάτων. Δηλαδή εάν θα πρέπει να καταθέσουν γραπτώς τις εισηγήσεις τους και να επανέλθει το υπουργείο με αναθεωρημένο νομοσχέδιο ή εάν θα τις περιλάβει σε αυτό που ετοιμάστηκε.
Τι περιλαμβάνει
Το νομοσχέδιο με τίτλο «ο περί της Επάρκειας Κατώτατων Μισθών Νόμος του 2025», που κατέχει ο «Π», θεσπίζει πλαίσιο για την επάρκεια των νομοθετημένων κατώτατων μισθών με στόχο την επίτευξη αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως μέσου για καθορισμό των μισθών, καθώς και την ενίσχυση της αποτελεσματικής πρόσβασης των εργοδοτουμένων σε δικαιώματα προστασίας με τη μορφή κατώτατου μισθού.
Το νομοσχέδιο προνοεί θέσπιση Επιτροπής Αναπροσαρμογής του νομοθετημένου κατώτατου μισθού, η οποία διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και αποτελείται από τρεις εκπροσώπους των εργαζομένων, τρεις εκπροσώπους των εργοδοτών και τρεις ανεξάρτητους ακαδημαϊκούς ή εγνωσμένου κύρους εμπειρογνώμονες, ειδικούς σε εργασιακά θέματα.
Κριτήρια
Όπως αναφέρεται, η Επιτροπή καθορίζει, αξιολογεί και χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, και ενδεικτικές τιμές αναφοράς για την καθοδήγηση της εκτίμησής της ως προς την επάρκεια του νομοθετημένου κατώτατου μισθού. Για τον σκοπό αυτόν μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενδεικτικές τιμές αναφοράς που χρησιμοποιούνται συνήθως σε διεθνές επίπεδο, όπως το 60% του ακαθάριστου διάμεσου μισθού και το 50% του ακαθάριστου μέσου μισθού.
Επιπρόσθετα, η αξιολόγηση μπορεί επίσης να βασίζεται σε τιμές αναφοράς που συνδέονται με δείκτες που χρησιμοποιούνται για σύγκριση του καθαρού κατώτατου μισθού με το όριο της φτώχειας και την αγοραστική δύναμη των κατώτατων μισθών.
Αντίδραση εργοδοτών
Όπως ανέφεραν στον «Π» πηγές των εργοδοτικών οργανώσεων, συγκεκριμένοι όροι που περιλαμβάνονται χρήζουν διευκρινίσεων και αλλαγών.
Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι από το νομοσχέδιο απουσιάζουν συγκεκριμένα κριτήρια για τη διαμόρφωση του κατώτατου μισθού που περιλαμβάνονται στο πρόσφατο διάταγμα, όπως είναι η οικονομική ανάπτυξη και το επίπεδο παραγωγικότητας. Επίσης, οι αναφορές για το 60% του ακαθάριστου διάμεσου μισθού και το 50% του ακαθάριστου μέσου μισθού προκαλούν την αντίδραση των εργοδοτών, καθώς, όπως αναφέρουν, τα νούμερα αυτά με βάση την οδηγία δεν είναι υποχρεωτικά αλλά σύσταση, σε βάθος χρόνου μάλιστα.
Οριζόντιες διατάξεις για συμβάσεις
Διαφωνία από πλευράς εργοδοτών εκφράζεται για τις πρόνοιες του άρθρου 10 του νομοσχεδίου.
Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, η αρμόδια Αρχή διασφαλίζει, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες που επιλαμβάνονται της ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων ή συμβάσεων παραχώρησης, ότι οι οικονομικοί φορείς και οι υπεργολάβοι τους συμμορφώνονται με τις ισχύουσες υποχρεώσεις όσον αφορά τους μισθούς και άλλα ωφελήματα, σύμφωνα με την επιβληθείσα ως καθολικά εφαρμοστέα συλλογική σύμβαση κατά την ανάθεση έργων του Δημοσίου στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αρμόδια Αρχή δύναται να καθορίζει, συντονίζει ή/και συνεργάζεται με άλλες αρμόδιες Αρχές που εποπτεύουν ή εφαρμόζουν διαδικασίες ελέγχου της εφαρμογής των δημοσίων συμβάσεων, ώστε εργολάβοι και υπεργολάβοι των έργων να υποχρεώνονται μέσω της κάθε αναθέτουσας Αρχής να καταβάλλουν αμοιβές και ωφελήματα στο ύψος της σχετικής συλλογικής σύμβασης.
Επιχειρήσεις που έχουν καταδικαστεί τα προηγούμενα τρία χρόνια για παραβίαση του νόμου ή/και του περί Κατωτάτου Ορίου Μισθών Νόμου δεν θα έχουν δικαίωμα να υποβάλουν προσφορά για έργο του Δημοσίου.
Συλλογή δεδομένων
Έντονη διαφωνία εκφράζεται και για τη συλλογή δεδομένων και για τη δαιδαλώδη διαδικασία, όπως τη χαρακτηρίζουν.
Σύμφωνα με πρόνοια του νομοσχεδίου, οι εργοδότες οφείλουν να καταχωρίζουν στοιχεία σε πληροφοριακό σύστημα που καθορίζεται με διάταγμα του υπουργού.
Η αρμόδια Αρχή πρέπει να υποβάλλει στην Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανά διετία, πριν από την 1η Οκτωβρίου του έτους, έκθεση με δεδομένα και πληροφορίες για το ποσοστό και την εξέλιξη της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις και τους νομοθετημένους κατώτατους μισθούς.
Προώθηση συλλογικών διαπραγματεύσεων
Όσον αφορά τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αναφέρεται ότι εάν διαπιστωθεί ότι το ποσοστό κάλυψης εργοδοτουμένων από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 80%, η αρμόδια Αρχή οφείλει να θεσπίσει πλαίσιο με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο ή/και πρακτική, είτε με νόμο κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους είτε με συμφωνία με αυτούς.
Ακόμη, καλείται να λάβει μέτρα, κατά περίπτωση, για την προστασία της άσκησης του δικαιώματος συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών και για την προστασία των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών εκπροσώπων από πράξεις που εισάγουν διακρίσεις εις βάρος τους όσον αφορά την απασχόλησή τους με την αιτιολογία ότι συμμετέχουν ή επιθυμούν να συμμετάσχουν σε συλλογικές διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθών.
Επίσης, καλείται να λάβει μέτρα, κατά περίπτωση, για τους σκοπούς της προώθησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών, για την προστασία των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των οργανώσεων των εργοδοτών που συμμετέχουν ή επιθυμούν να συμμετάσχουν σε συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, ζητείται η εκπόνηση σχεδίου δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων που να ορίζει σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης.
Θετικές οι συντεχνίες, ζητά διευκρίνιση η ΠΕΟ
Από πλευράς συντεχνιών, εκφράζεται θετική στάση για τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου και οι εισηγήσεις τους αφορούν τεχνικού τύπου ζητήματα όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή του, αναμένοντας την τελική κατάθεση του νομοσχεδίου στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Επιφυλάξεις εκφράζει η ΠΕΟ όσον αφορά τον ορισμό του θεσμοθετημένου κατώτατου μισθού, ζητώντας διευκρινίσεις ότι οι θεσμοθετημένοι κατώτατοι μισθοί θα περιλαμβάνουν και τα μίνιμουμ ποσά πρόσληψης όπως αυτά συμφωνούνται στις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις.
