Την ανάγκη θεσμοθέτησης δικαιώματος αναστολής εκποίησης ακινήτου όταν ο οφειλέτης προσφεύγει στη Δικαιοσύνη επικαλούμενος καταχρηστικές ρήτρες ή παράνομες χρεώσεις, προβάλλει το ΑΚΕΛ μέσω της πρότασης νόμου που έχει καταθέσει από το 2023, όπως ανέφερε ο επικεφαλής του τομέα Οικονομίας του κόμματος, Χάρης Πολυκάρπου στην εκπομπή Show me the money του "Πολίτη 107,6 & 97,6"
Σύμφωνα με τον κ. Πολυκάρπου, η βασική φιλοσοφία της πρότασης είναι ότι δεν μπορεί να προχωρά μια εκποίηση όταν υπάρχει σοβαρή αμφισβήτηση για το πραγματικό ύψος του χρέους.
Όπως σημείωσε, έχουν ήδη καταγραφεί περιπτώσεις όπου αρμόδιες αρχές διαπίστωσαν την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών και παράνομων επιβαρύνσεων σε δανειακές συμβάσεις, γεγονός που –κατά την άποψη του ΑΚΕΛ– δημιουργεί τον κίνδυνο απώλειας περιουσιών στη βάση «πλασματικών υπολοίπων». Για τον λόγο αυτό, ζητείται η διαδικασία εκποίησης να «παγώνει» μέχρι το δικαστήριο να αποφανθεί για το ορθό υπόλοιπο.
Ο ίδιος συνδέει την πρόταση και με ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, υποστηρίζοντας ότι το πνεύμα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών και τις καταχρηστικές ρήτρες επιβάλλει ουσιαστική πρόσβαση στη Δικαιοσύνη. Κατά τον κ. Πολυκάρπου, η πρόσβαση αυτή καθίσταται κενή περιεχομένου εάν στο μεταξύ ο δανειολήπτης χάνει το σπίτι ή την επαγγελματική του στέγη και δικαιώνεται εκ των υστέρων, χωρίς δυνατότητα πραγματικής αποκατάστασης.
Απαντώντας στο επιχείρημα ότι μια τέτοια ρύθμιση ενδέχεται να οδηγήσει σε καταχρηστικές προσφυγές και μαζικές καθυστερήσεις εκποιήσεων, ο επικεφαλής του τομέα Οικονομίας του ΑΚΕΛ ανέφερε ότι η ύπαρξη καθυστερήσεων στα δικαστήρια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως λόγος περιορισμού θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η συζήτηση για την ταχύτητα εκδίκασης πρέπει να αντιμετωπιστεί με θεσμικές παρεμβάσεις και όχι με αφαίρεση δικαιωμάτων από τους δανειολήπτες.
Ο κ. Πολυκάρπου άσκησε επίσης κριτική στο υφιστάμενο πλαίσιο εποπτείας των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων που διαχειρίζονται δάνεια, σημειώνοντας ότι –σε αντίθεση με τις τράπεζες– δεν υπάρχει, κατά την άποψή του, επαρκής και αποτελεσματικός έλεγχος από την Κεντρική Τράπεζα σε ό,τι αφορά τις πρακτικές αναδιάρθρωσης και διαχείρισης οφειλετών. Το στοιχείο αυτό, όπως είπε, επιβαρύνει τη θέση των δανειοληπτών και ενισχύει την ανάγκη πρόσθετων δικλίδων προστασίας.
Πέρα από το νομικό σκέλος, το ΑΚΕΛ θέτει και ζήτημα συνολικής κοινωνικής πολιτικής για την πρώτη κατοικία και τη μικρή επαγγελματική στέγη. Ο κ. Πολυκάρπου υποστήριξε ότι το κράτος οφείλει να καθορίσει σαφή κοινωνικά κριτήρια και όρια αξίας, ώστε να στηριχθούν ευάλωτα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την κύρια κατοικία τους, ιδιαίτερα στο μετα-κρίσης περιβάλλον. Τόνισε, ωστόσο, ότι η κοινωνική πολιτική δεν αναιρεί την ανάγκη διόρθωσης στρεβλώσεων στο νομικό πλαίσιο των εκποιήσεων.
Απορρίπτοντας τις επικρίσεις ότι η πρόταση είναι «προεκλογικού χαρακτήρα», ο κ. Πολυκάρπου υπενθύμισε ότι η σχετική πρωτοβουλία έχει κατατεθεί εδώ και χρόνια και ότι η συζήτηση για τις αδυναμίες του πλαισίου εκποιήσεων είναι διαχρονική. Κατά το ΑΚΕΛ, η αποκατάσταση του δικαιώματος ουσιαστικής δικαστικής προστασίας δεν συνιστά απειλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά αναγκαία εξισορρόπηση μεταξύ πιστωτών και δανειοληπτών.
