Στα τέλη Μαρτίου, στο περιθώριο του συνεδρίου Egypt Energy Show (EGYPES), το οποίο διεξάγεται στο Κάϊρο από τις 30 Μαρτίου μέχρι την 1η Απριλίου, η Eni αναμένεται να ανακοινώσει, σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες του "Π", την τελική επενδυτική απόφαση (Final Investment Decision – FID) για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος» στο Τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ. Στην Αίγυπτο θα μεταβεί αντιπροσωπεία της Κυπριακής Δημοκρατίας με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η εξέλιξη, εφόσον επιβεβαιωθεί, συνιστά σημαντική στιγμή για το ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου, καθώς για πρώτη φορά κοίτασμα φυσικού αερίου περνά από τη φάση της έρευνας στη φάση της ανάπτυξης και παραγωγής. Ο σχεδιασμός προβλέπει έναρξη εξόρυξης εντός του 2027, με την αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών της Eni στην Αίγυπτο για την επεξεργασία και την εξαγωγή του καυσίμου.
Η ανακοίνωση της Eni αναμένεται με ενδιαφέρον τόσο από την Κύπρο, όσο και από την Αίγυπτο. Η Κύπρος καθίσταται εξαγωγέας φυσικού αερίου (αν και τα οικονομικά οφέλη δεν θα είναι μεγάλα), σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές πηγές στο ρωσικό φυσικό αέριο και η Αίγυπτος βλέπει να ενισχύεται η δική της θέση ως ενεργειακός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο αξιοποιώντας τις υποδομές της (τερματικά LNG, μελλοντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις).
Το ιστορικό του «Κρόνου»
Το κοίτασμα «Κρόνος» ανακαλύφθηκε τον Αύγουστο του 2022, με τη γεώτρηση Cronos-1 στο Τεμάχιο 6, από την κοινοπραξία της Eni (50%, διαχειρίστρια εταιρεία) και της Total Energies (50%).
Ακολούθησε, το 2024, η επιβεβαιωτική γεώτρηση Cronos-2, η οποία κατέδειξε σημαντικό πάχος ταμιευτήρα και ενίσχυσε τις εκτιμήσεις για ανακτήσιμους πόρους της τάξης των 3,4 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών φυσικού αερίου. Μετά την ολοκλήρωση της φάσης αξιολόγησης, η κοινοπραξία προχώρησε σε τεχνικοοικονομικές μελέτες για το βέλτιστο μοντέλο ανάπτυξης.
Τον Φεβρουάριο του 2025 υπεγράφη η διακρατική συμφωνία (Host Government Agreement) μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου και των εταιρειών, η οποία καθορίζει το ρυθμιστικό και εμπορικό πλαίσιο για τη μεταφορά και αξιοποίηση του φυσικού αερίου.
Στις αρχές του 2026, η διοίκηση της ΕΝΙ έκανε λόγο για «τελικό στάδιο» πριν από τη λήψη της επενδυτικής απόφασης, με ορίζοντα τα τέλη Μαρτίου.
Ο ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Κέντρο Ενέργειας του Ατλαντικού Συμβουλίου, Τσάρλς 'Ελληνας, σε άρθρο του στον "Π" την Κυριακή, περιέγραψε τον τρόπο αξιοποίησης του «Κρόνου» από την Eni, με την ιταλική εταιρεία να αξιοποιεί τις υποδομές που διαθέτει στην Αίγυπτο.
"Μετά την απόφαση της Αιγύπτου να μην χρησιμοποιήσει το μερίδιό της για εγχώρια χρήση, όλο το φυσικό αέριο του Κρόνος, περίπου 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, θα υγροποιείται στο τερματικό Damietta και θα εξάγεται στην Ευρώπη ως LNG. Ωστόσο, δεδομένης της χαμηλής τιμής του LNG που αναμένεται στην Ευρωπαϊκή αγορά μετά το 2028, μεταξύ $6-8 δολαρίων/mmBTU, και της χρέωσης διοδίων/ταριφών για τη χρήση των αιγυπτιακών υποδομών που αναμένεται να φτάσουν έως και $1,5 δολάρια/mmBTU, το μερίδιο κέρδους της Κύπρου είναι πιθανό να είναι χαμηλό. Η Eni μπορεί να ακολουθήσει το Cronos με ανάπτυξη των δύο άλλων κοιτασμάτων στο τεμάχιο 6, Zeus και Calypso", αναφέρει ο κ. Έλληνας.
Γρίφος το "Αφροδίτη"
Σε ότι αφορά το "Αφροδίτη", το πρώτο κοίτασμα που επιβεβαιώθηκε στην κυπριακή ΑΟΖ, το μέλλον του παραμένει ένας γρίφος. Δημοσιογραφικές πληροφορίες και δημόσιες τοποθετήσεις αναφέρουν ότι είναι κοντά η εξεύρεση λύσης στη διαφορά με το Ισραήλ. Ο πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο, Ορέκ Ανολίκ, σε συνέντευξή του στο Φιλελεύθερο την 1η Φεβρουαρίου, ανέφερε ότι μέχρι τα τέλη Μαρτίου θα μπορούσαν να μπουν υπογραφές για το Αφροδίτη - Ισάι. Ωστόσο ο "Π" αντιλαμβάνεται ότι δεν είμαστε κοντά σε συμφωνία, αν και υπάρχει πρόοδος στις συζητήσεις.
Ο κ. Ανολίκ είχε διευκρινίσει ότι με την υπογραφή της συμφωνίας τίθενται οι βασικές αρχές της λύσης. "Προβλέπεται ο διορισμός ειδικού για τον επιμερισμό, χωρίς να είναι γνωστές εξαρχής οι αποφάσεις του, αλλά η διαδικασία. Έτσι, η συμφωνία θα είναι τελική ως πλαίσιο. Θα απαιτηθεί χρόνος για την εφαρμογή, με το βασικό εμπόδιο να έχει αρθεί", είχε αναφέρει ο πρέσβης του Ισραήλ.
Υπενθυμίζεται ότι η περιοχή Ισάι βρίσκεται νότια του ισραηλινού κοιτάσματος Λεβιάθαν και εφάπτεται της γραμμής οριοθέτησης με την Κύπρο. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι μέρος του ταμιευτήρα του «Αφροδίτη» εκτείνεται εντός της ισραηλινής περιοχής και ζητεί είτε ποσοστό από τα έσοδα, είτε συμφωνία συνεκμετάλλευσης.
