Αναστολή εκποιήσεων πρώτων κατοικιών αξίας ως τις €350.000 μέχρι τα τέλη Αυγούστου, δυνατότητα έκδοσης διατάγματος αναστολής εκποίησης σε περιπτώσεις που αμφισβητείται το υπόλοιπο ή/και γίνεται επίκληση ύπαρξης καταχρηστικών ρητρών στις συμβάσεις δανείων ή υποθηκών και εκδίκαση των εν λόγω υποθέσεων από ειδικό δικαστήριο μέσα σε 12 μήνες, προβλέπει μεταξύ άλλων, το πακέτο των νομοθεσιών, που ενέκρινε χθες η Ολομέλεια της Βουλής. Επίσης περιορίζεται η ευθύνη των εγγυητών, μια ρύθμιση που αγγίζει και δίνει ανάσες σε χιλιάδες άτομα.
Τα δύο νομοσχέδια και οι δέκα προτάσεις νόμου κομμάτων, που ψηφίστηκαν χθες, αποτελούν μια πρόκληση για να κωδικοποιηθούν ως προς την εφαρμογή τους - με πλέον χαρακτηριστική περίπτωση τον συνδυασμό που αναφέραμε για την έκδοση διαταγμάτων αναστολής σε διαφορές δανειοληπτών και πιστωτών - και να αξιολογηθεί ποια θα είναι η επίπτωσή τους στη διαδικασία αναδιάρθρωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ο "Π" αντιλαμβάνεται, ότι μέρος των προτάσεων νόμου θα αναπεμφθούν ή θα αναφερθούν στο Ανώτατο Δικαστήριο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Σε πολιτικό επίπεδο η συζήτηση ήταν έντονη, ξύπνησε μνήμες του δραματικού 2013 και το κάθε κόμμα προσπάθηκε να κερδίσει πόντους και να βάλει τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Ειδικότερα, οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν:
Αναστολή ως €350.000
Η ψηφισθείσα πρόταση της ΔΗΠΑ ορίζει, ότι αναστέλλονται ως τον Αύγουστο οι διαδικασίες εκποίησης κύριας κατοικίας, η αξία της οποίας δεν υπερβαίνει τις €350.000, προκειμένου να προστατευτούν οι ευάλωτοι δανειολήπτες και οι μικρές οικογενειακές κατοικίες. Η αναστολή παρέχεται για να δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος στην κυβέρνηση, στη Βουλή των Αντιπροσώπων και σε άλλους εμπλεκόμενους φορείς, για τη διόρθωση στρεβλώσεων, την κάλυψη νομοθετικών κενών, την αξιοποίηση υφιστάμενων διατάξεων, που δεν εφαρμόζονται επαρκώς, καθώς και την τροποποίηση συναφών νομοθεσιών, με στόχο τη διαμόρφωση ενός δικαιότερου και πιο λειτουργικού νομοθετικού πλαισίου.
Προσφυγή σε δικαστήρια
Η πρόταση ΑΚΕΛ και Κινήματος Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών προβλέπει, ότι ενυπόθηκος οφειλέτης και άλλα ενδιαφερόμενα προσώπα μπορούν να προσφεύγουν σε αρμόδιο δικαστήριο, για την αναστολή διαδικασίας εκποίησης ακινήτου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την αμφισβήτηση του ύψους του οφειλόμενου ποσού και την επίκληση ύπαρξης καταχρηστικών ρητρών στις συμβάσεις δανείων ή υποθηκών. Η ψηφισθείσα πρόταση νόμου, επαναφέρει ότι ίσχυε μέχρι το 2018. Πρόταση νόμου με ανάλογο περιεχόμενο είχε καταθέσει και το ΑΚΕΛ, η οποία με αίτημά του δεν τέθηκε σε ψηφοφορία.
Ειδικά Δικαστήρια
Η πρόταση νόμου του ΔΗΚΟ δίνει τη δυνατότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο, σε περίπτωση κατά την οποία θα έκρινε αναγκαίο, να εκδίδει οδηγίες, ώστε πρόεδρος επαρχιακού δικαστηρίου να ορίσει αριθμό ειδικών δικαστών, οι οποίοι να εκδικάζουν διαφορές χρηματοπιστωτικής φύσεως. Μέχρι τον ορισμό αριθμού των δικαστών, η εκδίκαση των εν λόγω υποθέσεων, να ανατίθεται σε οποιοδήποτε επαρχιακό δικαστή έχει εμπειρία στην εκδίκαση παρόμοιας φύσεως υποθέσεων.
Στο πλαίσιο της εκδίκασης της υπόθεσης ο ενυπόθηκος οφειλέτης δύναται να ζητήσει παραμερισμό της ειδοποίησης εκποίησης ενυπόθηκης κατοικίας (Τύπου «ΙΑ») εντός 75 ημερών από την ημέρα που θα παραλάβει την ειδοποίηση και το δικαστήριο δικαιούται να εκδίδει διάταγμα παραμερισμού της ειδοποίησης. Μετά από εννέα μήνες ο ενυπόθηκος πιστωτής δικαιούται να προχωρήσει με νέα ειδοποίηση, εκτός εάν το δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά, λόγω του ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι. Οι σχετικές υποθέσεις θα εκδικάζονται εντός 12 μηνών.
Ο Χρηματοοικονομικός επίτροπος
Εισάγεται δεσμευτικότητα στις αποφάσεις του Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσης (Χρηματοοικονομικός επίτροπος) τρόπου επί παραπόνων καταναλωτών εναντίον χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, σε περίπτωση κατά την οποία η διαφορά δεν υπερβαίνει τις €20.000. Η απόφαση του Φορέα πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Οι πιστωτές έχουν το δικαίωμα, να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη κατά της απόφασης.
Παρέχεται η δυνατότητα στους δανειολήπτες να απευθύνονται νωρίτερα στον Χρηματοοικονομικό επίτροπο για την επιβεβαίωση του ενυπόθηκου οφειλόμενου χρέους τους, δηλαδή με τη λήψη από τον ενυπόθηκο οφειλέτη της επιστολής Τύπου «Ι», αντί της επιστολής Τύπου «ΙΑ».
Ο δανειολήπτης, σε περίπτωση κατά την οποία προσφύγει στον Χρηματοοικονομικό επίτροπο για την επιβεβαίωση του οφειλόμενου χρέους, αλλά τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία ως προς τον τρόπο αναδιάρθρωσης ή και αποπληρωμής του χρέους, αποτείνεται σε σύμβουλο αφερεγγυότητας για την κατάρτιση Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής.
Διαδικασία αφερεγγυότητας
Η πρόταση του Σταύρου Παπαδούρη εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών, αίρει στρεβλώσεις που δημιουργούν τεχνητά εμπόδια σε αφερέγγυα άτομα, που θα μπορούσαν να εμπίπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής της διαδικασίας της αφερεγγυότητας (προσωπικά σχέδια αποπληρωμής και διαγραφή χρέους)
Οροφή σε εξασφαλίσεις
Η πρόταση του ΕΛΑΜ απαγορεύει σε τράπεζα, εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων και διαχειριστή πιστωτικών διευκολύνσεων, να απαιτεί πρόσθετες εξασφαλίσεις από τον δανειολήπτη, όταν το ποσό του δανείου υπερκαλύπτεται από την υποθήκη του ακινήτου.
Διαγραφή υπόλοιπου χρέους
Η πρόταση ΑΚΕΛ, Ζαχαρία Κουλία, Πανίκο Λεωνίδου, Παύλου Μυλωνά, Χρίστου Ορφανίδη, Αλέκου Τρυφωνίδη προβλέπει, ότι σε περίπτωση κατά την οποία μετά την εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου, το προϊόν που εισπράττεται από την πώληση ή τον πλειστηριασμό δεν καλύπτει το ποσό του ενυπόθηκου χρέους, πλέον τόκους, το υπόλοιπο της οφειλής να διαγράφεται.
Οροφή σε τοκισμό
Δεύτερη πρόταση της ίδιας ομάδας βουλευτών και του ΑΚΕΛ θέτει όριο στον τοκισμό. Δεν θα επιβάλλονται επιπλέον τόκοι σε περίπτωση κατά την οποία το οφειλόμενο ποσό πιστωτικής διευκόλυνσης, περιλαμβανομένων τόκων, ανέρχεται στο διπλάσιο του αρχικού χρέους.
Περιορισμός ευθύνης εγγυητών
Η πρόταση νόμου του Αβέρωφ Νεοφύτου εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού και των Μαρίνου Σιζόπουλου, Ηλία Μυριάνθους, Αλέκου Τρυφωνίδη, Ανδρέα Θεμιστοκλέους, Κωστή Ευσταθίου, και Αλεξάνδρας Ατταλίδου ορίζει, ότι σε περίπτωση κατά την οποία ενυπόθηκο ακίνητο που αποτελούσε εξασφάλιση σε δάνειο πωλείται μέσω πλειστηριασμού ή ανακτάται από ενυπόθηκο δανειστή, η εγγύηση που παρέχεται από τους εγγυητές του δανείου περιορίζεται και δεν υπερβαίνει το ποσό του αρχικού δανείου, αφαιρουμένων, αναλόγως της περίπτωσης, είτε του ποσού που έχει εισπραχθεί από τον διεξαχθέντα πλειστηριασμό, είτε της αξίας για την οποία το ακίνητο έχει ανακτηθεί από τον δανειστή. Η εν λόγω ρύθμιση δεν θα εφαρμόζεται σε περίπτωση κατά την οποία εγγυητής έχει παράλληλα την ιδιότητα του πρωτοφειλέτη.
Περαιτέρω, προτείνεται όπως, σε περίπτωση κατά την οποία ενυπόθηκος δανειστής δεν ασκεί το δικαίωμα που του παραχωρείται από τη νομοθεσία, για εκποίηση ή ανάκτηση ενυπόθηκου ακινήτου και υφίσταται αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού του δανείου από τον δανειολήπτη στο δικαστήριο, υποχρεούται να αναμένει την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου, προτού προχωρήσει στη λήψη μέτρων εναντίον του εγγυητή.
Ευνοϊκή για τους εγγυητές είναι και η πρόταση των Ζαχαρία Κουλία και Χρίστο Ορφανίδη η οποία ορίζει ότι ο ενυπόθηκος δανειστής, σε περίπτωση που δεν ασκήσει το δικαίωμα για εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου και δεν έχει εκδοθεί απόφαση δικαστηρίου εναντίον του πρωτοφειλέτη, είναι υποχρεωμένος να εξαντλήσει τόσο τη δυνατότητά του να εκποιήσει όλες τις εμπράγματες εξασφαλίσεις όσο και να εξασφαλίσει δικαστική απόφαση εναντίον του πρωτοφειλέτη, προτού στραφεί και λάβει οποιαδήποτε μέτρα εναντίον του εγγυητή.
Περαιτέρω, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις διασφαλίζεται, ότι σε περίπτωση που ενυπόθηκο ακίνητο αποτελεί εξασφάλιση σε πιστωτική διευκόλυνση με εγγυητές και τούτο πωλείται με οποιοδήποτε τρόπο και μέθοδο στο πλαίσιο πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου από τον ενυπόθηκο δανειστή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ή αγοράζεται από τον ενυπόθηκο δανειστή, τότε η ευθύνη του εγγυητή θα περιορίζεται στο κεφάλαιο της σύμβασης εγγύησης ή, εάν τούτο δεν αναγράφεται ρητώς στη σύμβαση, στο αρχικό κεφάλαιο της σύμβασης δανείου του πρωτοφειλέτη ή, εάν πρόκειται για τρεχούμενο λογαριασμό, στο όριο του τρεχούμενου λογαριασμού για το οποίο συναίνεσε ο εγγυητής, αφαιρουμένου, αναλόγως της περίπτωσης, είτε του ποσού που προέκυψε από την πώληση του ενυπόθηκου ακινήτου, είτε του ποσού της αγοράς του από τον ενυπόθηκο δανειστή και αφαιρουμένων οποιωνδήποτε δόσεων κατέβαλε ο πρωτοφειλέτης σε περίπτωση δανείου.
Σημειώνεται ότι η πιο πάνω ρύθμιση θα εφαρμόζεται και, σε περίπτωση έκδοσης δικαστικής απόφασης εναντίον εγγυητή, νοουμένου ότι στο πλαίσιο της δικαστικής απόφασης σε αγωγή ο ενυπόθηκος δανειστής εξασφάλισε διάταγμα πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου δυνάμει του βασικού νόμου και όμως δεν επέλεξε να το εφαρμόσει, αλλά επέλεξε την προώθηση της διαδικασίας, που προβλέπεται στον βασικό νόμο.
Επιφυλασσόμενη τιμή πώλησης
Η πρόταση του Κινήματος Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών ορίζει, ότι σε περίπτωση συνέχισης των προσπαθειών πώλησης ενυπόθηκου ακινήτου από τον ενυπόθηκο δανειστή μετά την παρέλευση της εξάμηνης περιόδου από την ολοκλήρωση του πρώτου πλειστηριασμού, να διατηρείται η υποχρέωση εφαρμογής επιφυλασσόμενης τιμής πώλησης, η οποία δεν δύναται να είναι μικρότερη του πενήντα τοις εκατό (50%) της αγοραίας αξίας του ενυπόθηκου ακινήτου.
