Η προεκλογική περίοδος για τη σημερινή εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη της νέας Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας εξελίχθηκε σε θρίλερ για γερά νεύρα. Διότι, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις -που καταγράφουν φθορά των παραδοσιακών κομμάτων, αλλά και ενδιαφέρουσα παρουσία νέων ή/και λεγόμενων αντισυστημικών σχηματισμών- δίνουν εκτίμηση αποτελέσματος σε μεγάλο εύρος/περιθώριο λάθους - σαν το μνήμα του Αγίου Νεοφύτου που όλοι χωράνε. Η προεκλογική εκστρατεία των τελευταίων ημερών επικεντρώθηκε κυρίως στην ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, την ενέργεια/τιμή ηλεκτρισμού, το συνταξιοδοτικό, το κυκλοφοριακό, τη διαφθορά, αλλά και στη γενικότερη κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς. Μέσα σε αυτό το κλίμα, κάθε κόμμα προσπάθησε να διαμορφώσει το δικό του αφήγημα.
ΔΗΣΥ
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός εισήλθε στην προεκλογική περίοδο με βασικό στόχο να διατηρήσει την πρωτιά και να περιορίσει τις διαρροές προς νεότερους σχηματισμούς, κυρίως προς το ΕΛΑΜ, το ΑΛΜΑ και το Volt. Τις τελευταίες ημέρες της εκστρατείας το κόμμα επικεντρώθηκε σε θέματα οικονομίας, επενδύσεων, ενεργειακής πολιτικής και στεγαστικής στήριξης νέων ζευγαριών. Η ηγεσία του κόμματος επιχείρησε να επαναφέρει το αφήγημα της «υπεύθυνης δύναμης διακυβέρνησης», προβάλλοντας την εμπειρία του ΔΗΣΥ στη διαχείριση κρίσεων. Παράλληλα, επένδυσε στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας της χώρας και στον ξεκάθαρο δυτικό προσανατολισμό, στην ανάγκη προσέλκυσης ξένων επενδύσεων και στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Στο Κυπριακό επέμεινε στη γραμμή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και στην ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών, διαφοροποιούμενος από το ΕΛΑΜ. Ταυτόχρονα, τόνιζε με κάθε ευκαιρία την ανανέωσή του υπό τη νέα ηγεσία, χωρίς όμως να αποκόπτεται από την παρακαταθήκη των κυβερνήσεων Αναστασιάδη. Τις τελευταίες ημέρες επιτέθηκε στον επικεφαλής του ΑΛΜΑ Οδυσσέα Μιχαηλίδη, ανέδειξε τις διαφορές του ΔΗΣΥ από το ΕΛΑΜ και η εποικοδομητική αντιπολίτευση προς την κυβέρνηση έγινε ακόμα πιο… εποικοδομητική, αφού στελέχη της κυβέρνησης προέρχονται από τον πυρήνα του κόμματος.
«Ελάτε μαζί μας»
Στο τελικό της μήνυμα, η πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου κάλεσε την ευρύτερη κοινωνία να συμπορευθεί με τον Συναγερμό. «Πιστεύω ότι συμφωνούμε στο πιο σημαντικό: Ότι χρειαζόμαστε μια χώρα ασφαλή και μια οικονομία σταθερή, που να μπορεί να στηρίζει περισσότερο κάθε άνθρωπο που έχει ανάγκη», πρόσθεσε η κ. Δημητρίου, συμπληρώνοντας ότι το ζητούμενο είναι μια Βουλή με τους καλύτερους εκπροσώπους και τους πιο αξιόλογους ανθρώπους. «Ελάτε μαζί μας. Την Κυριακή στηρίζουμε Δημοκρατικό Συναγερμό. Και τη Δευτέρα πάμε μαζί υπεύθυνα μπροστά», κατέληξε.
ΑΚΕΛ
Το ΑΚΕΛ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική ατζέντα. Επικεντρώθηκε στην ακρίβεια, τους χαμηλούς μισθούς, τη στεγαστική πολιτική και την ανάγκη ενίσχυσης του κοινωνικού κράτους. Παράλληλα, επανέφερε στο προσκήνιο ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας, επιχειρώντας να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο. Η ηγεσία του παρουσίασε τις εκλογές ως μάχη «κοινωνικής επιβίωσης» για τη μεσαία/μικρομεσαία τάξη και τους εργαζομένους. Το κόμμα επένδυσε επίσης στην κριτική προς την οικονομική πολιτική των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη δεν κατανέμεται δίκαια. Στο Κυπριακό τόνισε την ανάγκη επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και επανατοποθέτησε το ζήτημα της επανένωσης ως στρατηγική προτεραιότητα. Παράλληλα, επιχείρησε με επιθέσεις στη Δεξιά και Ακροδεξιά, και τοποθετήσεις για φασισμό και ναζί, να συσπειρώσει παραδοσιακούς ψηφοφόρους που εμφανίζονται απογοητευμένοι ή και αναποφάσιστοι. Επιπλέον, το ΑΚΕΛ δεν άφησε ήσυχους τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη και την τέως βουλεύτριά του Ειρήνη Χαραλαμπίδου - τους άσκησε σκληρή κριτική, ιδιαίτερα μετά την αμφισβήτηση της «εντιμότητας» του γ.γ. του κόμματος από τον επικεφαλής του ΕΛΑΜ για το Βασιλικό.
«Για την κοινωνία»
Στην τελευταία του προεκλογική δήλωση, ο γ.γ. του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου σημείωσε ότι την Κυριακή ψηφίζουμε για την κοινωνία και ζήτησε την ψήφο του κόσμου: «Στο ΑΚΕΛ μάθαμε να σας κοιτάμε στα μάτια. Έτσι και σήμερα, που κλείνει ο προεκλογικός κύκλος, σας κοιτάμε στα μάτια και σας ζητούμε να μας στηρίξετε με την ψήφο σας. Χρειαζόμαστε τη στήριξή σας γιατί μόνο με αυτήν θα μπορούμε να υπερασπιστούμε στη Βουλή τα δικαιώματα και τις ανάγκες σας. Για να συνεχίσουμε να δίνουμε τη μάχη ενάντια στην ακρίβεια, ενάντια στην αυθαιρεσία των μεγάλων συμφερόντων και κατεστημένων, ενάντια στις ανισότητες», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Στεφάνου.
ΕΛΑΜ
Το ΕΛΑΜ προσπάθησε με νύχια και με δόντια να εδραιωθεί ως τρίτη πολιτική δύναμη. Η εκστρατεία του τις τελευταίες ημέρες επικεντρώθηκε στο Μεταναστευτικό (παρόλο που πλέον τυγχάνει ικανοποιητικής διαχείρισης εντούτοις εξακολουθεί να «πουλά» ακόμη σε μια μερίδα του κόσμου), την εγκληματικότητα, την ασφάλεια, την αντίθεση προς το πολιτικό κατεστημένο και τον… αντικομμουνισμό (με επιθέσεις στο ΑΚΕΛ). Το ΕΛΑΜ αξιοποίησε τη γενικότερη ευρωπαϊκή άνοδο της δεξιάς και ακροδεξιάς ρητορικής, παρουσιάζοντας σκληρές θέσεις για έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και ενίσχυση της κρατικής ασφάλειας. Παράλληλα, δεν σταμάτησε να προσεγγίζει νέους σε ηλικία ψηφοφόρους που αισθάνονται απογοητευμένοι από τα παραδοσιακά κόμματα. Στο Κυπριακό, το ΕΛΑΜ απορρίπτει τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία και μιλά για «διεκδικητική» στρατηγική απέναντι στην Τουρκία - ρητορική που το διαφοροποιεί από τον ΔΗΣΥ.
Πολιτικό πείραμα;
Ο επικεφαλής του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου στο τελικό του μήνυμα έκανε λόγο για ώρα σημαντικών αποφάσεων για το μέλλον της Κύπρου. «Το ΕΛΑΜ δεν είναι ένα ακόμα πολιτικό πείραμα, είναι η δύναμη των ανθρώπων που αρνήθηκαν να συμβιβαστούν με την παρακμή, την αδικία και την εγκατάλειψη της πατρίδας μας [...]. Ισχυρό ΕΛΑΜ σημαίνει ισχυρή Κύπρος», συμπλήρωσε.
ΔΗΚΟ
Το Δημοκρατικό Κόμμα προσπάθησε να πείσει ότι πρέπει να διατηρήσει τον παραδοσιακό του ρόλο ως κυρίαρχη δύναμη του Κέντρου, νυν και αεί ρυθμιστής των πολιτικών εξελίξεων. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν το ΔΗΚΟ να δέχεται σημαντική πίεση - διαρροές προς νεότερα κομματικά σχήματα. Οι τελευταίες παρεμβάσεις του ΔΗΚΟ επικεντρώθηκαν στη θεσμική σταθερότητα, τη στήριξη της μεσαίας τάξης και στην ανάγκη μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση. Το κόμμα επιχείρησε επίσης να προτάξει το θέμα της αξιοπιστίας και της πολιτικής εμπειρίας, σε αντίθεση με τις «πειραματικές επιλογές», όπως χαρακτηρίζει τα νεοεμφανιζόμενα κόμματα. Τις τελευταίες ημέρες εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση προς τους δίδυμους πύργους του ΑΛΜΑ Οδυσσέα Μιχαηλίδη και Ειρήνη Χαραλαμπίδου, με τους οποίους τα ΔΗΚΟϊκά στελέχη κονταροχτυπήθηκαν σε διάφορα προεκλογικά πάνελ. Στο Κυπριακό, το ΔΗΚΟ -πιστό στο σλόγκαν του για «σωστό περιεχόμενο»- διατήρησε πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στις συνομιλίες, ζητώντας αυστηρότερες προϋποθέσεις και ισχυρότερες εγγυήσεις για τη λειτουργικότητα μιας λύσης.
Να κτίσουμε… τζι άλλα
Τώρα είναι η ώρα να προστατεύσουμε όσα πετύχαμε και να χτίσουμε ακόμα περισσότερα, ανέφερε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος στην τελική προεκλογική του δήλωση. «Η Κύπρος μπορεί και δικαιούται περισσότερα. Περισσότερη οικονομική ανάπτυξη, περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους μας, περισσότερη ασφάλεια για τις οικογένειές μας, περισσότερη φροντίδα για την κοινωνία μας», πρόσθεσε, καταλήγοντας: «Με ξεκάθαρες θέσεις το ΔΗΚΟ ήταν και θα παραμείνει μια δύναμη ευθύνης για την κοινωνία και για την Κύπρο. Η Κύπρος έχει προοπτική. Η Κύπρος έχει μέλλον. Ας το διασφαλίσουμε. Αυτήν την Κυριακή ψηφίζουμε ΔΗΚΟ».
ΑΛΜΑ
Το ΑΛΜΑ αποτελεί ένα από τα ερωτηματικά των εκλογών. Το κόμμα -με κομματική ζωή μόνο μερικών μηνών- κατάφερε να εκφράσει ένα αξιοσημείωτο μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας/οργής απέναντι στο λεγόμενο παραδοσιακό κομματικό σύστημα και να προσελκύσει ψηφοφόρους από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Η ρητορική του επικεντρώθηκε με «εμμονικό» τρόπο -κυρίως του επικεφαλής του κόμματος- στη διαφθορά, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού και την ανάγκη «νέας πολιτικής κουλτούρας» και «αναθέσμισης του κράτους» (ριζική επανίδρυση των θεσμών). Αξιοποίησε ιδιαίτερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την εικόνα ενός κινήματος που βρίσκεται «εκτός συστήματος». Το τελευταίο διάστημα δέχθηκαν σφοδρές επιθέσεις από ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ ο επικεφαλής του κόμματος, τέως γενικός ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης και η για 15 χρόνια βουλευτής των Νέων Δυνάμεων του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου, η οποία πρόσφατα μεταπήδησε στο ΑΛΜΑ. Αντεπιτέθηκαν στα τρία κόμματα με την ίδια σφοδρότητα. Τις τελευταίες ημέρες της εκστρατείας του, το ΑΛΜΑ εστίασε στην απογοήτευση των νέων, στο στεγαστικό πρόβλημα, τη διαφθορά και τη δυσπιστία απέναντι στους πολιτικούς θεσμούς (με φαρμακερά βέλη προς όλες τις κατευθύνσεις, περίπου όλοι οι άλλοι είναι διεφθαρμένοι). Λάθη των Μιχαηλίδη - Χαραλαμπίδου των τελευταίων ημερών αποτυπώθηκαν σε δημοσκοπήσεις (μέχρι τη μέρα που επιτρεπόταν η δημοσιοποίησή τους) με κάποια κάμψη στα ποσοστά του κόμματος. Παραμένει δε ασαφές το πώς το ΑΛΜΑ θα κινηθεί μετεκλογικά, κάτι που προκαλεί ερωτήματα για τον πραγματικό του πολιτικό προσανατολισμό.
Ισχυρός πολίτης
«Ισχυρό ΑΛΜΑ σημαίνει ισχυρός πολίτης», είναι το τελικό προεκλογικό μήνυμα που έστειλε το εν λόγω κόμμα, εκφράζοντας παράλληλα αισιοδοξία για το εκλογικό αποτέλεσμα και καλώντας τον κόσμο να κάνει το μεγάλο άλμα και να δώσει στο κίνημα την ώθηση που χρειάζεται για να γίνει η 3η δύναμη στη Βουλή. «Όπως ο επικεφαλής του Άλματος όρθωσε το ανάστημά του στο σύστημα, έτσι και το ΑΛΜΑ θα αποτελεί, στη Βουλή, το ανάχωμα στο πελατειακό και αναποτελεσματικό κράτος, υπερασπιζόμενο το δημόσιο συμφέρον πέρα και πάνω από επιμέρους συμφέροντα», κατέληξε.
Άμεση Δημοκρατία
Η Άμεση Δημοκρατία κατέβαλε πολλές προσπάθειες να κεφαλαιοποιήσει τη γενικότερη απογοήτευση προς το πολιτικό σύστημα, προωθώντας μοντέλα/εφαρμογές (applications) μεγαλύτερης/ηλεκτρονικής συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και περιορισμό των κομματικών εξαρτήσεων - παρόλο που δεν ήταν σε θέση να πει συγκεκριμένα ποια θέματα θα μπαίνουν σε δημοψήφισμα και κατά πόσον το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων θα δεσμεύουν κόμμα και βουλευτές του. Παράλληλα, υιοθέτησε έντονα αντισυστημική ρητορική απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο (νέοι/φρεσκαδούρα vs παλιακοί/ξεπερασμένοι), τα μέσα ενημέρωσης και τις ελίτ της κυπριακής ζωής. Η εκστρατεία του βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη λογική της «επιστροφής της εξουσίας στους πολίτες». Παρά τη δημοσκοπική του άνοδο, εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα του κατά πόσον μπορεί να συγκρατήσει τη δυναμική του μέχρι την ώρα της κάλπης, για την κρυφή ψήφο που μπορεί να εισπράξει από τους αναποφάσιστους που φαίνεται να παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα, καθώς και τη συνοχή και τη δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής κοινοβουλευτικής πολιτικής. Ο επικεφαλής της, ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου δεχόταν συνεχώς κριτική από όλους τους κομματικούς του αντιπάλους για άγνοια κινδύνου, μεγάλες ελλείψεις σε γνώσεις και πολιτική εμπειρία (και πολιτική αφέλεια), για αδυναμία να ξεχωρίσει την ψήφο από το like και τον πολιτικό λόγο από τις ατάκες στο TikTok κ.λπ.
«Όχι στην αποχή»
Η Άμεση Δημοκρατία έστειλε χθες μηνύματα μέσω του Χ/twitter ότι: «Η αλλαγή θα έρθει από το καινούργιο, όχι από τα ίδια που δοκιμάζονται χρόνια». Άλλα συνθήματα: «Έχουμε μία και μόνο ιδεολογία, να υπηρετήσουμε τον κυπριακό λαό» και «Όχι στην αποχή, ΝΑΙ στην Άμεση Δημοκρατία Κύπρου».
VOLT
Το Volt επιχείρησε να εκπροσωπήσει ένα πιο ευρωπαϊκό, προοδευτικό και τεχνοκρατικό ακροατήριο. Η εκστρατεία του επικεντρώθηκε σε ζητήματα διαφάνειας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ψηφιακού μετασχηματισμού, πράσινης ανάπτυξης. Στόχευσε σε νεότερες ηλικίες, μορφωμένους αστικούς ψηφοφόρους και πολίτες που αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται από τα λεγόμενα παραδοσιακά κόμματα. Έδωσε έμφαση στην καινοτομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, θεωρώντας ότι αυτή η θεματολογία διαφοροποιεί το Volt από τους υπόλοιπους νέους σχηματισμούς. Παράλληλα, επένδυσε ιδιαίτερα σε θέματα πολιτικής ηθικής και θεσμικής ανανέωσης, προσπαθώντας να παρουσιαστεί ως μια νέα, σοβαρή, και μη παλαιά, συντηρητική πολιτική δύναμη. Η υπόθεση «Σάντη», που έγινε γνωστή με ανάρτηση υποψήφιου του Volt (30/3/2026), αποσυντόνισε και αποπροσανατόλισε το κόμμα αλλά και το πολιτικοκομματικό σύστημα, απορροφώντας όλη τη δημοσιότητα για πάνω από έναν μήνα, διαλύοντας τις προεκλογικές εκστρατείες και τους σχεδιασμούς όλων.
«Η φωνή γίνεται δύναμη»
Την Παρασκευή, τελευταία ημέρα δημόσιων πολιτικών τοποθετήσεων, το Volt θυμήθηκε τους μήνες γεμάτους δράση και επαφή με τον κόσμο, τις αμέτρητες συζητήσεις, χαμόγελα, καλή διάθεση και ελπίδα. «Μήνες που μας έφεραν πιο κοντά στους ανθρώπους και πιο κοντά στο όραμα για μια διαφορετική πολιτική κουλτούρα [...]. Τώρα, η φωνή γίνεται δύναμη. Καλή μας επιτυχία - και την Κυριακή ψηφίζουμε Volt!», το τελικό μήνυμα του κόμματος.
ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ, Οικολόγοι, Κυνηγοί
ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ και Κίνημα Οικολόγων παλεύουν για να εξασφαλίσουν το εκλογικό όριο (3,6%) ώστε να μπορέσουν να εισέλθουν στη Βουλή. Η προεκλογική ατζέντα των τριών κομμάτων κινήθηκε πάνω στη θεματολογία των παραδοσιακών κομμάτων και προσπάθησαν να αναδείξουν τη χρησιμότητα της ύπαρξής τους, και το γιατί πρέπει να επιβιώσουν. Εκλογικοί αναλυτές σημειώνουν ότι δεν αποκλείεται να κάνει την έκπληξη το Κίνημα Ενωμένων Κυπρίων Κυνηγών, το οποίο έχει οργανωθεί αθόρυβα (σε πολλές κοινότητες διατηρεί οικήματα) και έγινε ορατό με αφορμή τις αντιδράσεις ομάδας κτηνοτρόφων αναφορικά με τον αφθώδη πυρετό.
Η γενική εικόνα
Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των εκλογών είναι η περαιτέρω αποδυνάμωση του παραδοσιακού δικομματισμού και η άνοδος σχηματισμών που θέλουν να εκφράσουν την κοινωνική αμφισβήτηση (και θυμό και εκδίκηση). Δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων (μέχρι το Σάββατο 16/5/2026 που επιτρεπόταν η δημοσιοποίησή τους) έδειχναν ότι ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ παραμένουν πρώτες δυνάμεις, αλλά με σαφώς μειωμένα ποσοστά σε σχέση με προηγούμενες αναμετρήσεις. Την ίδια στιγμή, το ΕΛΑΜ φαίνεται να καπαρώνει την τρίτη θέση και να παγιώνει ισχυρή παρουσία, ενώ ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία και Volt διεκδικούν σημαντικό ρόλο στη νέα Βουλή. Η αυξημένη αβεβαιότητα, οι πολλοί αναποφάσιστοι και η χαμηλή κομματική συσπείρωση δημιούργησαν συνθήκες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε εκπλήξεις σήμερα το βράδυ. Το σημερινό αποτέλεσμα δεν θα καθορίσει μόνο τη σύνθεση της νέας Βουλής, αλλά και τη μορφή του πολιτικού σκηνικού της επόμενης πενταετίας στην Κύπρο. Οι εκλογές αυτές καταγράφονται ήδη ως σημείο μετάβασης από το παραδοσιακό κομματικό μοντέλο σε ένα πιο πολυκερματισμένο και απρόβλεπτο πολιτικό περιβάλλον.
Τι δεν συζητήσαμε στην προεκλογική περίοδο
Εάν παρακολουθούσε κανείς μόνο τα σλόγκαν, τα debates και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις στα μίντια της προεκλογικής περιόδου, θα παρατηρούσε ότι η δημόσια συζήτηση περιστράφηκε γύρω από «σταθερότητα», «αλλαγή», «καθημερινότητα», «διαφάνεια/διαφθορά» και την άνοδο νέων κομμάτων. Τα κρίσιμα ζητήματα είτε συζητήθηκαν επιφανειακά είτε σχεδόν εξαφανίστηκαν από την κεντρική ατζέντα. Δεν είναι ότι κάποια θέματα απουσίασαν εντελώς. Είναι ότι σπάνια έγινε ουσιαστική συζήτηση και αντιπαράθεση ιδεών/θέσεων. Η προεκλογική περίοδος έμεινε περισσότερο σε διαχείριση εντυπώσεων, συσπειρώσεις και αριθμητική κομμάτων, παρά σε σύγκρουση διαφορετικών οραμάτων για το μέλλον της Κύπρου. Ως εκ τούτου έμειναν εκτός σοβαρών προεκλογικών συζητήσεων θέματα όπως:
(1) Το παραγωγικό μοντέλο της κυπριακής οικονομίας: Έγινε πολλή κουβέντα για ακρίβεια και στεγαστικό, αλλά ελάχιστη για το πού θα βασίζεται η οικονομία της Κύπρου την επόμενη δεκαετία. Τουρισμός, υπηρεσίες και real estate παραμένουν σχεδόν αυτονόητες σταθερές, χωρίς ουσιαστική αντιπαράθεση για βιομηχανική πολιτική, τεχνολογία ή παραγωγική διαφοροποίηση.
(2) Η κλιματική προσαρμογή: Εμφανίστηκε κυρίως ως «πράσινη μετάβαση» και κόστος ηλεκτρικού ρεύματος. Πολύ λιγότερο συζητήθηκαν η θυσία του περιβάλλοντος στον βωμό των λεγόμενων αναπτύξεων (κτίζω παντού, τσιμεντώνω τα πάντα), η λειψυδρία, το μέλλον του αγροτικού τομέα της Κύπρου.
(3) Η δημογραφική αλλαγή και η γήρανση: Το ασφαλιστικό/συνταξιοδοτικό, οι στρεβλώσεις στον τομέα της υγείας και το ΓεΣΥ, και η μελλοντική βιωσιμότητα του κοινωνικού κράτους αντιμετωπίστηκαν αποσπασματικά. Δεν υπήρξε σοβαρή συζήτηση για το πώς θα μοιάζει η κυπριακή κοινωνία μετά από 10, 20 χρόνια.
(4) Η ποιότητα των θεσμών: Υπήρξαν αναφορές στη διαφθορά, αλλά όχι βαθιά συζήτηση για πραγματική (και όχι τη μάλλον εικονική που έχει γίνει) μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, λογοδοσία ανεξάρτητων θεσμών, απονομή δικαιοσύνης, ταχύτητα δικαστηρίων, συγκέντρωση εξουσίας στα κόμματα.
(5) Παιδεία, εθνικοί μύθοι, εκκλησία, ψηφιακή μετάβαση: Σχεδόν καμία αναφορά δεν έγινε για την ποιότητα της δημόσιας παιδείας/εκπαίδευσης (που πάει να αντικατασταθεί από τα ιδιαίτερα/φροντιστήρια), την αφόρητη πίεση που δέχονται εκπαιδευτικοί και μαθητές από νέα ζητήματα σε ένα αναχρονιστικό σχολικό περιβάλλον, την επιρροή της εκκλησίας και του πολιτικού συστήματος, τα πατσιαρίσματα αντί της ολοκληρωμένης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.
(6) Το Κυπριακό ως το κύριο πρόβλημα του τόπου: Παρά το ότι παραμένει υπαρξιακό θέμα για την Κυπριακή Δημοκρατία, βασικά έμεινε στο περιθώριο ή περιορίστηκε σε γενικόλογες διακηρύξεις.
(7) Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη: Σχεδόν καμία ουσιαστική συζήτηση/(αντι)παράθεση ιδεών και θέσεων δεν έγινε για τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) και εργασία, ψηφιακή προσαρμογή και τεχνολογική αναβάθμιση, κυβερνοασφάλεια, εκπαίδευση νέας γενιάς, ρύθμιση πλατφορμών κ.λπ.
(8) Το μοντέλο ανάπτυξης των πόλεων: Η στεγαστική κρίση συζητήθηκε ως θέμα τιμών σπιτιών και διαμερισμάτων (για ενοίκιο και αγορά). Όχι όμως ως θέμα πολεοδομίας, δημόσιων μεταφορών, πυκνότητας, ποιότητας ζωής και αστικής στρατηγικής.
(9) Η σχέση πολιτών - πολιτικής/κομμάτων: Η αποχή αναφερόταν διαρκώς ως φόβος, αλλά όχι ως σύμπτωμα βαθύτερης κρίσης αντιπροσώπευσης. Η συζήτηση έμεινε στο «πώς να κινητοποιήσουμε ψηφοφόρους», όχι στο «γιατί οι πολίτες απομακρύνονται».
(10) Η εξωτερική πολιτική πέρα από τα προφανή: Ελάχιστη συζήτηση έγινε για τη θέση της Κύπρου στην ΕΕ μετά τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, την ενεργειακή ασφάλεια, τη σχέση με τη Μέση Ανατολή, το πώς αλλάζει η Ανατολική Μεσόγειος.
(11) Η ανισότητα μεταξύ γενεών: Οι νέοι αντιμετωπίστηκαν κυρίως επικοινωνιακά. Πολύ λιγότερο ουσιαστικά, δηλαδή αναφορικά με την πρόσβαση σε κατοικία, κοινωνική κινητικότητα, μισθολογική στασιμότητα, επισφάλεια εργασίας, brain drain.
