Η κάλπη της 24ης Μαΐου ανέδειξε πολλούς νικητές, η μάχη για την προεδρία της Βουλής ελάχιστους. Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ κατάφερε να επανεκλεγεί πρόεδρος του νομοθετικού Σώματος. Η στήριξη της Άμεσης Δημοκρατίας στον ΔΗΣΥ κατά τον πρώτο γύρο ήταν καθοριστική. Εάν το κόμμα του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου αποφάσιζε να ψηφίσει υπέρ της υποψηφιότητας του προέδρου του ΔΗΚΟ, τότε η Αννίτα Δημητρίου δεν θα περνούσε στον δεύτερο γύρο μόνο με τις 17 ψήφους του ΔΗΣΥ. Το ΕΛΑΜ ήταν έτοιμο να ψηφίσει τον Νικόλα Παπαδόπουλο εάν η Άμεση Δημοκρατία κατέληγε σε συμφωνία με το ΔΗΚΟ. Σε αυτή την περίπτωση ο Νικόλας Παπαδόπουλος θα εξασφάλιζε 20 ψήφους και το εισιτήριο για τον δεύτερο γύρο. Θα ήταν ο νέος πρόεδρος της Βουλής διότι ο ΔΗΣΥ δεν θα είχε άλλη επιλογή στον δεύτερο γύρο, ενώ ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ μόνο 19 ψήφους μπορούσε να συγκεντρώσει. Η διαδικασία έμοιαζε με θρίλερ διότι οι διαβουλεύσεις συνεχίζονταν μέχρι την τελευταία στιγμή και το σκηνικό ήταν ρευστό. Μόνο οι τέσσερις ψήφοι του Κινήματος ΑΛΜΑ είχαν κλειδώσει υπέρ του ΑΚΕΛ.
Ο ρεαλισμός
Ο ΔΗΣΥ ήταν το μοναδικό κόμμα το οποίο έκανε σωστή ανάγνωση των νέων δεδομένων που δημιούργησε η κάλπη των βουλευτικών εκλογών. Η διατήρηση των 17 εδρών πρόσφερε στην Πινδάρου σοβαρό προβάδισμα σε σχέση με τους υπόλοιπους. Εάν ο ΔΗΣΥ κέρδιζε μόνο 13 έδρες στη Βουλή, όπως έδειχναν οι δημοσκοπήσεις κατά την προεκλογική περίοδο, η Πινδάρου θα μελετούσε πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να στηρίξει τον Νικόλα Παπαδόπουλο για την προεδρία της Βουλής.
Οι έδρες που εξασφάλισαν τα υπόλοιπα κόμματα και οι αντικειμενικές δυσκολίες για συνεργασίες δεν άφηναν περιθώρια για πολλά σενάρια. Το ΔΗΚΟ πολύ δύσκολα θα πετύχαινε συνεργασία με το ΑΚΕΛ. Το πρώτο συμμετέχει στο κυβερνητικό σχήμα και το δεύτερο βρίσκεται στην αντιπολίτευση. Εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες θέσεις και οι σχέσεις μεταξύ των δύο κομμάτων βρίσκονται στο χειρότερο σημείο. Εξάλλου ο κόσμος της Αριστεράς δεν επιθυμεί τη στήριξη του Νικόλα Παπαδόπουλου και αυτό φάνηκε στις διαβουλεύσεις των προεδρικών εκλογών του 2023.
Η εικόνα για τον ΔΗΣΥ ήταν ξεκάθαρη. Το μόνο που χρειαζόταν να εξασφαλίσει η Πινδάρου ήταν τη στήριξη της Άμεσης Δημοκρατίας ώστε να περάσει η Αννίτα Δημητρίου στον δεύτερο γύρο. Για αυτό ο ΔΗΣΥ δεν εισήλθε σε διάλογο με άλλο κόμμα πέραν της Άμεσης Δημοκρατίας. Επικεντρώθηκε στο κόμμα του Φειδία Παναγιώτου και κατάφερε να πείσει τον νεαρό ευρωβουλευτή. Η Πινδάρου γνώριζε ότι δεν υπήρχε περίπτωση το ΔΗΚΟ να στηρίξει τον Στέφανο Στεφάνου στον δεύτερο γύρο. Αυτή η στρατηγική ενείχε ρίσκο αλλά ήταν το πιο εφικτό σενάριο από όλα τα υπόλοιπα. Τελικά κέρδισε ο ρεαλισμός του ΔΗΣΥ.
Η καθαρότητα
Το ΑΚΕΛ δεν μπορούσε να κερδίσει αυτή τη μάχη διότι δεν είχε ισχυρούς συμμάχους. Οι 15 έδρες του κόμματος της Αριστεράς και οι 4 έδρες του Κινήματος ΑΛΜΑ ήταν αρκετές για σίγουρη πρόκριση στον δεύτερο γύρο αλλά όχι ικανοποιητικές για την εκλογή προέδρου της Βουλής.
Μόνο ένας τρόπος υπήρχε για να βρεθεί το ΑΚΕΛ στο στρατόπεδο των νικητών. Η στήριξη της υποψηφιότητας του Νικόλα Παπαδόπουλου. Αυτός ήταν και ένας τρόπος να σπάσει τον άξονα της Κεντροδεξιάς ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη προοπτική συνεργασίας με το ΔΗΚΟ στις προεδρικές εκλογές του 2028. Ωστόσο αυτό ήταν μια ανεδαφική ιδέα ορισμένων στελεχών του ΑΚΕΛ που μειοψηφούσαν στα συλλογικά όργανα. Κανένας δεν μπορούσε να εγγυηθεί τη μελλοντική συνεργασία.
Εξάλλου ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ δήλωνε ότι δεν συνδέονται οι προεδρικές εκλογές με τη διαδικασία εκλογής προέδρου της Βουλής και ούτε είχε σκοπό να αποχωρήσει από την κυβέρνηση. Το ΑΚΕΛ έθεσε αυτά τα ζητήματα στις διαβουλεύσεις με το ΔΗΚΟ. Προσπάθησε επίσης να διευκολύνει τη συνεργασία θέτοντας το ερώτημα εάν υπήρχε κάποιο άλλο πρόσωπο στο ΔΗΚΟ λόγω της αρνητικής εικόνας του Νικόλα Παπαδόπουλου στη βάση του ΑΚΕΛ. Ωστόσο δεν τόλμησε να θέσει επιτακτικά το όνομα της Χριστιάνας Ερωτοκρίτου διότι το ΑΚΕΛ δεν ήθελε πραγματικά τη συνεργασία με το ΔΗΚΟ.
Η στρατηγική του ΔΗΣΥ ενείχε ρίσκο αλλά ήταν το πιο εφικτό σενάριο από όλα τα υπόλοιπα. Το ΑΚΕΛ δεν μπορούσε να κερδίσει αυτή τη μάχη διότι δεν είχε ισχυρούς συμμάχους. Τo ΔΗΚΟ διαχώρισε την πολιτική πράξη από την ηθική και άνοιξε διάλογο με όλους, χωρίς κανέναν αποκλεισμό
Η κάλπη της 24ης Μαΐου έφερε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα για το ΑΚΕΛ. Ήταν το μοναδικό από τα παραδοσιακά κόμματα που σημείωσε αύξηση στον απόλυτο αριθμό των ψήφων. Αυτό επιτεύχθηκε με την πολιτική που ακολούθησε τα προηγούμενα χρόνια στο Κυπριακό και τις δυναμικές θέσεις που εξέφραζε στα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα. Το ΑΚΕΛ ανέκτησε την αξιοπιστία του. Η κοινωνική ατζέντα και οι πολιτικές προτάσεις του κόμματος στις εκλογές είχαν θετικό αντίκτυπο. Θα συνιστούσε πισωγύρισμα η στήριξη του ΔΗΚΟ και θα προκαλούσε εσωστρέφεια. Έτσι το ΑΚΕΛ έχασε τη μάχη για την εκλογή προέδρου της Βουλής αλλά κέρδισε το στοίχημα της πολιτικής συνέπειας και της ιδεολογικής καθαρότητας.
Ο μακιαβελισμός
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία για να εκλεγεί πρόεδρος της Βουλής και εξάντλησε όλα τα περιθώρια. Ήταν ο πιο μακιαβελικός παίκτης της διαδικασίας. Διαχώρισε την πολιτική πράξη από την ηθική και άνοιξε διάλογο με όλους, χωρίς κανέναν αποκλεισμό. Ήταν έτοιμος να συνεργαστεί ακόμη και με το ΕΛΑΜ. Όταν αντιλήφθηκε ότι δεν πρόκειται να τύχει της στήριξης του ΔΗΣΥ στράφηκε προς το ΑΚΕΛ. Όταν το κόμμα της Αριστεράς έκλεισε την πόρτα της συνεργασίας, ο κ. Παπαδόπουλος προσπάθησε να συνάψει συνεργασία με το ΕΛΑΜ και την Άμεση Δημοκρατία. Δεν υπήρχε καμία ιδεολογική συνέπεια στις κινήσεις του ΔΗΚΟ. Υπήρχε μόνο ένας στόχος και τα μέσα επίτευξής του.
Ο κυνικός ρεαλισμός του προέδρου του ΔΗΚΟ οφείλεται στον κεντρώο χαρακτήρα του κόμματος. Στο Κέντρο δεν υπάρχουν «σκληρές» πολιτικές αρχές, όπως συμβαίνει στα άκρα των δύο ιδεολογικών πόλων. Για αυτό δεν απέκλεισε κανένα κόμμα από τον διάλογο. Ωστόσο έθεσε σε μεγάλο ρίσκο τις σχέσεις του ΔΗΚΟ με τον ΔΗΣΥ και τη συνεργασία που υπήρχε σε κοινοβουλευτικό επίπεδο. Το σχοινί είχε τεντώσει για τα καλά. Για αυτό η Γραμματεία και η κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΚΟ αποφάσισαν λίγο πριν τη διαδικασία εκλογής προέδρου της Βουλής ότι θα στηρίξουν την Αννίτα Δημητρίου στον δεύτερο γύρο. Πλέον ήταν φανερό ότι δεν θα περάσει στον δεύτερο γύρο ο Νικόλας Παπαδόπουλος και έπρεπε να γίνει το λεγόμενο damage control. Παρ' όλα αυτά δημιουργήθηκε ζήτημα αξιοπιστίας του ΔΗΚΟ και αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάτι ασήμαντο που δεν θα έχει αρνητικές συνέπειες στο μέλλον.
Λανθασμένη στρατηγική
Στις βουλευτικές εκλογές το ΕΛΑΜ κατάφερε να διπλασιάσει τις έδρες του. Με 8 βουλευτές μπορούσε να παίξει ρυθμιστικό ρόλο και να κάνει εμφανή την παρουσία του. Ωστόσο εγκλωβίστηκε σε μια πολιτική αποκλεισμών που δεν του επέτρεπε να έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία εκλογής προέδρου της Βουλής. Σκέφτηκε πολύ σοβαρά να στηρίξει την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου αλλά τελικά παρέμεινε πιστό στην πάγια του τακτική να διεκδικεί με δικό του υποψήφιο.
Η υποψηφιότητα του προέδρου του ΔΗΚΟ έδινε την ευκαιρία στο ΕΛΑΜ να πετύχει έναν διπλό στόχο. Να ηττηθεί η Αννίτα Δημητρίου και ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ. Υπήρχε όμως μια προϋπόθεση για την επίτευξη αυτού του σκοπού που ήταν η στάση της Άμεσης Δημοκρατίας. Ωστόσο, οι τέσσερις βουλευτές του κόμματος του Φειδία ήταν αστάθμητος παράγοντας και αυτός ήταν ο λόγος που η στρατηγική του ΕΛΑΜ αποδείχθηκε λανθασμένη.
Η Αννίτα Δημητρίου εκλέχθηκε για πρώτη φορά πρόεδρος της Βουλής το 2021 με τις ψήφους του ΕΛΑΜ. Το κόμμα του Χρίστου Χρίστου είχε ουσιαστικό ρόλο και αυτό βοήθησε την εικόνα του. Όχι μόνο δεν πλήρωσε πολιτικό κόστος αλλά κέρδισε τη συμπάθεια του συναγερμικού κόσμου και κατάφερε να διεισδύσει στους ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ. Αυτή τη φορά εφάρμοσε μια εσωστρεφή στρατηγική που ανέδειξε την Άμεση Δημοκρατία σε ρόλο ρυθμιστή, άσχετα αν είχε τις μισές έδρες του ΕΛΑΜ.
Ο κυνικός ρεαλισμός του προέδρου του ΔΗΚΟ οφείλεται στον κεντρώο χαρακτήρα του κόμματος. Στο Κέντρο δεν υπάρχουν «σκληρές» πολιτικές αρχές, όπως συμβαίνει στα άκρα των δύο ιδεολογικών πόλων. Για αυτό δεν απέκλεισε κανένα κόμμα από τον διάλογο
Το μήνυμα του Φειδία
Παρά το μικρό του μέγεθος το κόμμα του Φειδία Παναγιώτου κατάφερε να έχει τον πιο σημαντικό ρόλο από όλους τους υπόλοιπους. Είναι το κόμμα που έδωσε τη νίκη στην Αννίτα Δημητρίου και κέρδισε την προσοχή του κοινού για ακόμη μια φορά. Εφάρμοσε μια ευφυή στρατηγική σε πολιτικό και επικοινωνιακό επίπεδο.
Ήταν φανερό από την αρχή ότι ο στόχος του Φειδία Παναγιώτου ήταν η οικειοποίηση της νίκης. Ο πρόεδρος της Άμεσης Δημοκρατίας είχε δηλώσει ότι το κόμμα του θα αποφασίσει τελευταίο για να μην διαταραχθούν οι ισορροπίες. Ο πραγματικός λόγος της μεγάλης καθυστέρησης στην απόφαση του κόμματος ήταν άλλος. Αφορούσε ακριβώς την προσπάθεια της Άμεσης Δημοκρατίας να διασφαλίσει ότι θα ανήκει στο στρατόπεδο των νικητών. Με αυτό τον τρόπο θα εξασφάλιζε το μεγαλύτερο κέρδος ως προς τις επιδιώξεις της. Ως ένα νέο πολιτικό κόμμα χωρίς ξεκάθαρη ιδεολογία έστειλε παράλληλα ένα πολιτικό μήνυμα. Το πιο πιθανόν να συμμαχήσει με την Κεντροδεξιά στο μέλλον και όχι με την Αριστερά.
Ο στόχος του Οδυσσέα
Το ΑΛΜΑ είναι ένα κόμμα που ιδρύθηκε με βασικότερο στόχο τις προεδρικές εκλογές του 2028. Ωστόσο, στις βουλευτικές εκλογές δεν έλαβε ικανοποιητικό ποσοστό. Μόνο ένας διψήφιος αριθμός θα μπορούσε να προσφέρει στο κόμμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη αυτή την προοπτική. Το 5,8% και οι 21 χιλιάδες ψήφοι καθόλου δεν βοηθούν τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη να περάσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Υπό αυτά τα δεδομένα δεν θα μπορέσει να επιβάλει την υποψηφιότητά του στο ΑΚΕΛ.
Η προσπάθεια του ΑΛΜΑ να συγκεντρώσει όσες περισσότερους ψήφους στις βουλευτικές εκλογές το οδήγησε σε μια επιθετική πολιτική και το έφερε σε σύγκρουση με όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Η συμπερίληψη της Ειρήνης Χαραλαμπίδου στο ψηφοδέλτιο του κόμματος και οι σκληρές τοποθετήσεις εναντίον του ΑΚΕΛ οδήγησαν τα δύο κόμματα σε ρήξη. Έτσι η διαδικασία εκλογής προέδρου της Βουλής αποτέλεσε για το ΑΛΜΑ μια πολύ καλή ευκαιρία για αποκατάσταση των σχέσεων με την Αριστερά. Υπό αυτό το πρίσμα μπορεί κάποιος να κατανοήσει τους λόγους που το ΑΛΜΑ επέλεξε χωρίς καμία δυσκολία να στηρίξει την υποψηφιότητα του Στέφανου Στεφάνου. Δοκίμασε βέβαια να θέσει στο τραπέζι το όνομα της Ειρήνης Χαραλαμπίδου αλλά ένας ήταν ο βασικός στόχος: Να αναστηθεί το όραμα για το 2028. Ωστόσο δημιουργείται πλέον ο κίνδυνος να καταστεί ο μαστραππάς στην ουρά του ΑΚΕΛ.
