Η Αννίτα Δημητρίου προετοιμάζεται για τις επόμενες προεδρικές εκλογές, συγκροτώντας σταδιακά γύρω της έναν μηχανισμό από στελέχη με πολιτική, επικοινωνιακή και τεχνοκρατική εμπειρία. Αυτό είναι αρκετό για να αναδειχθεί σε βασικό υποψήφιο της κεντροδεξιάς ενόψει Προεδρικών; Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχειρεί με εργαλείο τον επερχόμενο ανασχηματισμό να μπει στην τελική ευθεία των Προεδρικών και να θέσει τις βάσεις για την προσέλκυση ενός πολυσυλλεκτικού ακροατηρίου όπως έκανε στις Προεδρικές του 2023. Θα είναι τόσο εύκολη αυτή η προσπάθεια όσο ήταν το 2023; Ο Αβέρωφ Νεοφύτου ετοιμάζεται να κατέλθει στη βάση του κόμματος με συνυποψηφίους την Αννίτα Δημητρίου και τον Γιώργο Παμπορίδη για να διεκδικήσει το χρίσμα του υποψηφίου του κόμματος; Μπορεί να περάσει; Το ΔΗΚΟ και η ηγεσία του προβληματίζεται κατά πόσον θα κινηθεί με τον ΔΗΣΥ ή τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Μήπως η λύση είναι να κατέλθει ξανά ο Νικόλας υποψήφιος; Η μάχη εν ολίγοις για το ποιος υποψήφιος από τον χώρο της κεντροδεξιάς θα περάσει στον Β΄ γύρο αναμένεται σκληρή και αδυσώπητη.
Η Αννίτα
Με συνεχώς επαναλαμβανόμενη την επωδό ότι τον υποψήφιο του ΔΗΣΥ θα καθορίσει η βάση του κόμματος η Αννίτα Δημητρίου επιχειρεί να κτίσει έναν μηχανισμό δίπλα στην ηγεσία, με στόχο κυρίως να αποτρέψει τη διαρροή στελεχών στο στρατόπεδο Χριστοδουλίδη. Μετά την Έλενα Κούσιου, η οποία διορίστηκε αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου, τον Πόλυ Κουρουσίδη, ο οποίος εντάχθηκε στο Συμβούλιο Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου, αναλαμβάνοντας ως σύμβουλος το χαρτοφυλάκιο των Εσωτερικών και ειδικότερα τα θέματα στεγαστικής πολιτικής, τον Δημήτρη Δημητρίου ο οποίος διορίστηκε ειδικός σύμβουλος για Θέματα Δημόσιας Ασφάλειας και Διαχείρισης Κρίσεων, ακολούθησε και ο διορισμός του υποψηφίου του ΔΗΣΥ στην Αμμόχωστο, Πάρη Μάρκου, ως συμβούλου για Θέματα Άμυνας. Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η Αννίτα Δημητρίου δεν περιορίζεται στην κομματική καθημερινότητα, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει μια δομή που θα μπορεί, όταν έρθει η ώρα, να λειτουργήσει ως πυρήνας προεδρικής εκστρατείας. Βεβαίως αυτά δεν φαίνονται αρκετά για να διασφαλίσει ότι ως υποψήφια περνά με άνεση στον Β΄ γύρο. Αυτό που πιθανότερα θα την επιβάλει ως αδιαμφισβήτητη υποψήφια του ΔΗΣΥ και μάλλον σίγουρη νέα Πρόεδρο της Κύπρου θα ήταν μια συνεργασία με το ΔΗΚΟ από τον Α΄ γύρο.
Ο Αβέρωφ
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου οργανώνεται όσο ποτέ και οργώνει κυριολεκτικά την Κύπρο, λαμβάνοντας μέρος σε συνάξεις και σε τραπέζια, σε μια προσπάθεια να διορθώσει το λάθος του 2023. Τότε, πολύ αργά διαπίστωσε ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε καταφέρει να αλώσει σε μεγάλο βαθμό τη βάση του Συναγερμού, με αποτέλεσμα να τρέχει και να μην προλαβαίνει. Σήμερα ο Νίκος Χριστοδουλίδης παρότι έχει υποστεί φθορά, εξακολουθεί να έχει έρεισμα στον ΔΗΣΥ, οπότε κανένας υποψήφιος του κόμματος δεν μπορεί να επαναπαύεται στο 27% των Βουλευτικών. Ο Αβέρωφ όπως διαφάνηκε το 2023 έχει κάποιο έρεισμα εκτός ΔΗΣΥ, αλλά θα ήταν σίγουρος υποψήφιος και Πιθανός πρόεδρος αν είχε από τον Α΄ γύρο μαζί του το κόμμα του Φειδία και του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, κάτι για το οποίο παλεύει, με την ομάδα δίπλα του, να μην θεωρεί αυτή την εξέλιξη απίθανη.
Ανασχηματισμός
Την ίδια στιγμή, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, μέσω ενός ανασχηματισμού που ήδη άργησε, επιχειρεί να πάρει θέση στη γραμμή εκκίνησης για το 2028, εντάσσοντας στο Υπουργικό Συμβούλιο όσο το δυνατόν περισσότερα πρόσωπα μπορεί από τον χώρο του ΔΗΣΥ.
Ο Πρόεδρος γνωρίζει ότι για να εξασφαλίσει εκ νέου την παρουσία του στον Β΄ γύρο δεν αρκεί μόνο η στήριξη του ΔΗΚΟ αν την έχει τελικά, ούτε μπορεί να βασιστεί ανοικτά στο ΕΛΑΜ. Χρειάζεται, με άλλα λόγια, να διεμβολίσει τον ΔΗΣΥ σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι το 2023, ιδιαίτερα από τη στιγμή που τα κόμματα που αποτέλεσαν τον αρχικό κορμό της στήριξής του-ΔΗΠΑ, ΕΔΕΚ και Οικολόγοι- έχουν εξέλθει αισθητά αποδυναμωμένα από τις βουλευτικές εκλογές του 2026.
Σε πρώτη φάση, ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχείρησε ανεπιτυχώς να πείσει τον ΔΗΣΥ να συμπορευθεί με την κυβέρνησή του, φτάνοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, στο σημείο να προσφέρει στο κόμμα τη δυνατότητα να υποδείξει πρόσωπα για το Υπουργικό Συμβούλιο. Η εκλογική νίκη του ΔΗΣΥ στις βουλευτικές εκλογές, ωστόσο, ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της ηγεσίας του και της επέτρεψε να διατηρεί τις δικές της αυτόνομες φιλοδοξίες.
Ακολούθησε η προσπάθεια προσέγγισης μεμονωμένων στελεχών, με στόχο να ενταχθούν στην κυβέρνηση και να δημιουργηθεί η εικόνα μιας ευρύτερης μετακίνησης δυνάμεων από τον ΔΗΣΥ προς το Προεδρικό αλλά και πάλι χωρίς επιτυχία.
Κάπως έτσι, το Προεδρικό πέρασε στο plan B. Στον ΔΗΣΥ εκτιμούν ότι έχει ήδη αρχίσει μια μακρά εκστρατεία αποδόμησης της κομματικής ηγεσίας, με βασικό στόχο την Αννίτα Δημητρίου, την οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θεωρεί ως τον σημαντικότερο δυνητικό αντίπαλό του στις προεδρικές εκλογές.
Η αντιπαράθεση για την παράταση της θητείας της Μαριλένας Ραουνά αποτελεί ένα μόνο επεισόδιο αυτής της σύγκρουσης. Την ίδια ώρα, γνωστοί υποστηρικτές του Νίκου Χριστοδουλίδη δραστηριοποιούνται έντονα στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, εξαπολύοντας συχνά επιθέσεις χαμηλού πολιτικού επιπέδου κατά της ηγεσίας του ΔΗΣΥ και των πολιτικών αντιπάλων του Προέδρου.
Το πολιτικό σκηνικό δείχνει, συνεπώς, να εισέρχεται πρόωρα σε προεδρική τροχιά. Η Αννίτα Δημητρίου συγκροτεί τον δικό της μηχανισμό, ενώ ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχειρεί να διευρύνει τα ερείσματά του στον χώρο από τον οποίο προέρχεται. Η πραγματική μάχη δεν αφορά πλέον μόνο τον έλεγχο του κεντρώου χώρου, αλλά πρωτίστως το ποιος θα καταφέρει να εκφράσει -ή να διχάσει αποτελεσματικότερα- τη μεγάλη εκλογική βάση του ΔΗΣΥ και εν γένει της κεντροδεξιάς.
Τι είναι δύσκολο με το ΕΛΑΜ
Κάπου εδώ μπαίνει το ΕΛΑΜ. Τόσο ο Πρόεδρος όσο και η πρώτη κυρία έχουν ιδιαίτερες σχέσεις με τον ακροδεξιό αυτό σχηματισμό. Το 2023 η συντριπτική πλειοψηφία του ΕΛΑΜ στήριξε στον Β΄ γύρο τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Σήμερα οι σχέσεις είναι ακόμα καλύτερες αλλά το πρόβλημα είναι αλλού. Ο Πρόεδρος δεν χρειάζεται το 2028 τις ψήφους του ΕΛΑΜ στον β΄ γύρο αλλά στον Α΄ γύρο των εκλογών. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να εμφανιστεί σε ανοικτή πολιτική ή κυβερνητική συμμαχία με το ΕΛΑΜ κάτι το οποίο όμως δεν μπορεί να κάνει για τέσσερις λόγους:
Πρώτον, χρειάζεται πολύ περισσότερους ψηφοφόρους από όσους διαθέτει το ΕΛΑΜ. Για να περάσει στον Β΄ γύρο πρέπει να αντλήσει ψήφους κυρίως από τη βάση του ΔΗΣΥ και από μετριοπαθή κεντρώα ακροατήρια, όπως η ΔΗΠΑ, η ΕΔΕΚ και οι Οικολόγοι. Μια επίσημη ταύτιση με το ΕΛΑΜ θα έδινε στην Αννίτα Δημητρίου το επιχείρημα ότι ο Χριστοδουλίδης έχει μετακινηθεί έξω από την παραδοσιακή ευρωπαϊκή κεντροδεξιά.
Δεύτερον, θα δυσκόλευε τις σχέσεις του με το ΔΗΚΟ. Το ΔΗΚΟ μπορεί να συνεργάζεται περιστασιακά με το ΕΛΑΜ σε επιμέρους θέματα, αλλά μια επίσημη προεδρική συμμαχία μαζί του θα προκαλούσε εσωτερικές αντιδράσεις και θα περιόριζε τη δυνατότητά του να παρουσιάζεται ως κεντρώα και θεσμική δύναμη.
Τρίτον, υπάρχει το Κυπριακό. Ο Χριστοδουλίδης δηλώνει προσήλωση στη συμφωνημένη βάση λύσης, ενώ το ΕΛΑΜ απορρίπτει κατηγορηματικά τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία και υποστηρίζει λύση ενιαίου κράτους. Το ίδιο το ΕΛΑΜ είχε παραδεχθεί το 2023 ότι υπήρχε «χάσμα απόψεων σε καίρια πολιτικά ζητήματα» με τον Χριστοδουλίδη.
Τέταρτον, υπάρχει το ευρωπαϊκό κόστος. Ο Χριστοδουλίδης επενδύει στην εικόνα του φιλοευρωπαίου και θεσμικού Προέδρου και επιδιώκει σχέσεις με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε ο «Π», η εικόνα στενής συνεργασίας με το ΕΛΑΜ προκαλούσε ήδη αντιδράσεις στην ευρωπαϊκή κεντροδεξιά.
Με λίγα λόγια ο Νίκος Χριστοδουλίδης χρειάζεται τις ψήφους του ΕΛΑΜ, δεν μπορεί όμως να εμφανιστεί ότι εξαρτάται πολιτικά από αυτό. Μια ανοικτή συμμαχία θα δυσχέραινε την προσπάθειά του να διεμβολίσει τον ΔΗΣΥ, θα προκαλούσε τριβές με μετριοπαθείς ψηφοφόρους και θα επιβάρυνε την ευρωπαϊκή του εικόνα. Γι' αυτό επιδιώκει περισσότερο μια σιωπηρή ή επιλεκτική στήριξη παρά μια επίσημη συμπόρευση. Για να κερδίσει, χρειάζεται και το ΕΛΑΜ, για να διεκδικήσει όμως τον χώρο του ΔΗΣΥ, και να διατηρήσει συμπαγή στήριξη του ΔΗΚΟ δεν πρέπει να φαίνεται ότι ανήκει στο ΕΛΑΜ.
ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ
Πόσο ο ΔΗΣΥ χρειάζεται το ΔΗΚΟ στις προεδρικές; Ο ΔΗΣΥ μπορεί να εκλέξει Πρόεδρο χωρίς επίσημη συνεργασία με το ΔΗΚΟ, αλλά δεν μπορεί να το πετύχει μόνο με το κομματικό του ποσοστό.
Το ιστορικό προηγούμενο είναι το 2018. Ο Νίκος Αναστασιάδης πέρασε στον Β΄ γύρο με 35,51% και επανεξελέγη με 55,99%, παρότι το ΔΗΚΟ είχε κατέλθει στον Α΄ γύρο με τον Νικόλα Παπαδόπουλο, ο οποίος συγκέντρωσε 25,74%. Συνεπώς, ο ΔΗΣΥ έχει ήδη εκλέξει Πρόεδρο χωρίς προεκλογική συμμαχία με το ΔΗΚΟ, προσελκύοντας, όμως, στον Β΄ γύρο ψηφοφόρους και πέραν της οργανωμένης κομματικής του βάσης.
Με τα δεδομένα των βουλευτικών εκλογών του 2026, ο ΔΗΣΥ διαθέτει αφετηρία περίπου 27,2%, ενώ το ΔΗΚΟ βρίσκεται στο 10%, το ΕΛΑΜ στο 10,9%, το ΑΚΕΛ στο 23,9%, το ΑΛΜΑ στο 5,8% και η Άμεση Δημοκρατία στο 5,4%. Τα ποσοστά των βουλευτικών δεν μεταφέρονται αυτομάτως στις Προεδρικές, αλλά δείχνουν ότι κανένας υποψήφιος δεν μπορεί να πλησιάσει το 50% χωρίς σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων.
Το κρίσιμο για τον υποψήφιο του ΔΗΣΥ είτε είναι η Αννίτα Δημητρίου ή ο Αβέρωφ Νεοφύτου ή ο Γιώργος Παμπορίδης για να επιλέξουμε κάποιους που δείχνουν ενδιαφέρον, είναι να περάσει πρώτα στον Β΄ γύρο. Το 2023 ο Αβέρωφ Νεοφύτου έμεινε εκτός με 26,11%, επειδή ο Χριστοδουλίδης πήρε 32,04% και ο Μαυρογιάννης 29,59%. Άρα, ακόμη και η πλήρης συσπείρωση του ΔΗΣΥ δεν εγγυάται από μόνη της την πρόκριση.
Στον Β΄ γύρο, η Αννίτα θα μπορούσε θεωρητικά να κερδίσει χωρίς την επίσημη στήριξη της ηγεσίας του ΔΗΚΟ, αν προσελκύσει:
• το μεγαλύτερο μέρος του ΔΗΣΥ
• μετριοπαθείς και φιλοευρωπαίους κεντρώους
• ψηφοφόρους του ΕΛΑΜ που θα προτιμήσουν υποψήφιο της κεντροδεξιάς
• τμήματα του ΑΛΜΑ, της Άμεσης Δημοκρατίας και των ανένταχτων
• καθώς και απογοητευμένους ψηφοφόρους της σημερινής κυβέρνησης.
Εν ολίγοις, αν ο ΔΗΣΥ μπορούσε να κτίσει από τον Α΄ γύρο στρατηγική συμφωνία με το ΔΗΚΟ τότε ο υποψήφιός του θα μπορούσε, αφήνοντας εκτός τον Νίκο Χριστοδουλίδη, να περάσει με άνεση στον Β΄ γύρο και να έχει τον πρώτο λόγο για τις Προεδρικές. Σε αυτή την περίπτωση θα έχει σοβαρές εισροές και από το ΕΛΑΜ και από τις νέες πολιτικές δυνάμεις.
