Έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται πριν από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο, τη Δευτέρα, όπου θα επιδιώξει να ενθαρρύνει τις δύο πλευρές να προετοιμάσουν το έδαφος για την έναρξη επίσημων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, βρίσκεται σήμερα στην Άγκυρα για συνάντηση με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, μετά τις επαφές που είχε στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον ειδικό αντιπρόσωπο για την Κύπρο, Ραφαέλε Φίτο καθώς και την τηλεφωνική επικοινωνία της με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας. Η μετάβαση της Ολγκίν στην Άγκυρα λίγα 24ωρα πριν την κάθοδο Γκουτέρες, έχει βαρύνουσα σημασία, αφού δείχνει ότι οι επιτελείς των Ηνωμένων Εθνών θέλουν να έχουν τη στήριξή της για όσα θα συζητήσουν στη Λευκωσία.
Στην Κύπρο η Μαρία Άνχελα Ολγκίν θα έλθει το Σαββατοκύριακο και πριν την άφιξη Γκουτέρες θα έχει κατ' ιδίαν ξεχωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες. Από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος ειδικός αντιπρόσωπος για την Κύπρο, Ραφαέλε Φίτο, συνομίλησε τηλεφωνικώς τόσο με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, όσο και με τον Τουφάν Ερχιουρμάν και αναμένεται να έλθει στην Κύπρο για τις πρώτες του συναντήσεις με τους δύο ηγέτες, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης Γκουτέρες.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συγκαλεί σήμερα το Εθνικό Συμβούλιο για ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις και αύριο θα συναντηθεί με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου, για συντονισμό ενόψει της επίσκεψης Γκουτέρες.
Την Τρίτη οι πρώτες επαφές
Από την Άγκυρα, η Ολγκίν θα έλθει στην Κύπρο, όπου θα αφιχθεί και ο Γκουτέρες για την πρώτη και πιθανότατα τελευταία επίσκεψή του στο νησί ως Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Ο απερχόμενος επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών θα έρθει στην Κύπρο από τη Συρία, μέσω Ιορδανίας, και την Τρίτη το πρωί θα έχει τις πρώτες χωριστές συναντήσεις του με τους δύο ηγέτες και ακολούθως θα επισκεφθεί την Επιτροπή Αγνοουμένων, στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας. Στη συνέχεια θα δει τους δύο διαπραγματευτές και τους συμπροέδρους των τεχνικών επιτροπών, θα παραστεί σε δεξίωση με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και το βράδυ θα παραθέσει δείπνο στους Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν. Την Τετάρτη θα πραγματοποιήσει τριμερή συνάντηση με τους δύο ηγέτες και θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου προτού αναχωρήσει από το νησί.
Ανάλογα με τα αποτελέσματα των επαφών, θα επιδιώξει να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για νέα συνάντηση «5+1» τον Σεπτέμβριο, πιθανότατα στη Νέα Υόρκη μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Στόχος είναι η έναρξη συνομιλιών ύστερα από εννέα χρόνια αδράνειας, πριν από τη λήξη της θητείας του τον Δεκέμβριο.
Συγκρατεί τις προσδοκίες ο Ερχιουρμάν
Πάντως, λίγα 24ωρα πριν την άφιξη Γκουτέρες, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης φρόντισε να κρατήσει χαμηλά τις προσδοκίες. Σε συνέντευξή του στην KIBRIS TV, δήλωσε ότι η επίσκεψη Γκουτέρες δεν πρέπει να θεωρηθεί ούτε «αποχαιρετιστήρια περιοδεία» ούτε ένδειξη ότι έχει ήδη εξευρεθεί λύση. Όπως είπε, οι δύο αυτές προσεγγίσεις είναι λανθασμένες. Διαχώρισε τη φάση των «συζητήσεων» από το «τραπέζι των διαπραγματεύσεων», τονίζοντας ότι σήμερα οι πλευρές συζητούν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τη μεθοδολογία μιας νέας διαδικασίας. Τα ουσιαστικά ζητήματα μιας συνολικής διευθέτησης, πρόσθεσε, θα συζητηθούν μόνο εφόσον αρχίσουν επίσημες διαπραγματεύσεις. «Δεν έχουμε καν πλησιάσει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επισήμανε ότι ο Γκουτέρες και η ομάδα του θα συναντηθούν με τις τεχνικές επιτροπές, γεγονός που δείχνει ότι τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης εξακολουθούν να βρίσκονται στην ατζέντα του ΟΗΕ. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η επίσκεψη θα αποφέρει συγκεκριμένα αποτελέσματα στα ΜΟΕ και θα καταδείξει εάν υπάρχει κοινό έδαφος γύρω από τη δική του τετρασέλιδη μεθοδολογική πρόταση για επίσημες συνομιλίες. Αναφέρθηκε σε μέτρα για τα οδοφράγματα, τον αθλητισμό και τα δικαιώματα ιθαγένειας, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Όσον αφορά τις προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης επανέλαβε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν θα συμμετάσχει σε μια συνάντηση «5+1» απλώς για να συμμετάσχει. Πρέπει, όπως είπε, να υπάρχει σαφής προοπτική ανακοινώσεων επί συγκεκριμένων ζητημάτων. «Σε αντίθεση με τον κ. Χριστοδουλίδη, δεν θα επέλεγα να θέσω κόκκινες γραμμές πριν από την άφιξη του Γενικού Γραμματέα. Ούτε θεωρώ ότι αυτό αποτελεί καλή διπλωματία. Θα δούμε τι θα προκύψει από το κλίμα», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος στη θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για συνέχιση των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, διερωτήθηκε γιατί εγκαταλείφθηκε τότε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Η επιστροφή στο ίδιο σημείο για να συζητηθεί ξανά κάτι που δεν έγινε αποδεκτό δεν θα οδηγήσει σε διαφορετικό αποτέλεσμα», είπε.
Προειδοποίησε, επίσης, τον Νίκο Χριστοδουλίδη να μην επιχειρήσει να παρακάμψει τους Τουρκοκυπρίους επιδιώκοντας απευθείας επαφή με την Τουρκία, τονίζοντας ότι οι συνομιλητές του είναι οι Τουρκοκύπριοι. Τέλος, αναφερόμενος στις διάφορες ιδέες που κυκλοφορούν για το Κυπριακό, είπε ότι η Μαρία Άνχελα Ολγκίν κατέθεσε στις επαφές της προτάσεις, κάποιες δημιουργικές και ουσιαστικές, άλλες απαράδεκτες ή χρήζουσες περαιτέρω εξέτασης. Προς το παρόν, κατέληξε, πρόκειται απλώς για ιδέες και όχι για σχέδιο λύσης.
