Την εκτίμηση ότι αρχίζει να διαμορφώνεται εκ νέου έδαφος για ουσιαστική συζήτηση του Κυπριακού εξέφρασε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι καμία συμφωνία λύσης δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ χωρίς τη συγκατάθεση της Τουρκίας και των υπόλοιπων εγγυητριών δυνάμεων.
Σε συνέντευξή του στην Kıbrıs Postası TV, ο Ερχιουρμάν αναφέρθηκε στις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, στην επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, στις σχέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς με την Άγκυρα, καθώς και στην προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη στις 26 Αυγούστου.
«Επιτυχής η επίσκεψη Γκουτέρες»
Αναφερόμενος στην επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, ο Ερχιουρμάν ανέφερε ότι θα ήταν εξίσου λανθασμένο να χαρακτηριστεί είτε ως μια «αποχαιρετιστήρια επίσκεψη διακοπών» είτε ως επίσκεψη κατά την οποία ο Γενικός Γραμματέας «ήρθε για να λύσει το Κυπριακό».
Όπως είπε, ο κ. Γκουτέρες έφθασε στην Κύπρο συνοδευόμενος από σοβαρή αντιπροσωπεία και αφιέρωσε σημαντικό χρόνο στο ζήτημα, ζητώντας να υπάρξουν προετοιμασίες για νέα συνάντηση σε σχήμα 5+1, τόσο σε σχέση με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όσο και με τη μεθοδολογία και την ουσία της διαπραγμάτευσης.
«Δεν θέλω διαπραγμάτευση απλώς για να γίνεται διαπραγμάτευση. Θέλω μια διαδικασία προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αυτή είναι, κατά την άποψή του, και η προσέγγιση του Γενικού Γραμματέα.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης σημείωσε ότι μετά από οκτώ έως εννέα χρόνια χωρίς ουσιαστική διαπραγματευτική διαδικασία, είναι αναγκαίο να εφαρμοστούν Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που θα συμβάλουν στην επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων, ενώ παράλληλα θα πρέπει να συμφωνηθεί η μεθοδολογία μιας νέας διαδικασίας.
Σημείωσε ακόμη ότι ο κ. Γκουτέρες αντιμετωπίζει τη μεθοδολογία τεσσάρων σημείων που ο ίδιος έχει θέσει όχι ως «προϋπόθεση», αλλά ως πλαίσιο για τη διεξαγωγή των συνομιλιών.
Στο τραπέζι και οι μεικτοί γάμοι
Ο Ερχιουρμάν αποκάλυψε ότι κατά την κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Αντόνιο Γκουτέρες τέθηκε και το ζήτημα των μεικτών γάμων, το οποίο, όπως είπε, έθεσε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας.
Πρόσθεσε ότι το ίδιο θέμα έχει εγείρει και η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Κατά τον ίδιο, εάν υπάρχει πραγματική αναζήτηση λύσης, τότε καθίσταται ευκολότερο να γίνουν και πρακτικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, σε μια διαδικασία που θα πρέπει να στηρίζεται, όπως είπε, στο αμοιβαίο όφελος.
Συνάντηση με Χριστοδουλίδη στις 26 Αυγούστου
Αναφερόμενος στην επικείμενη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, ο Ερχιουρμάν είπε ότι μετά την επίσκεψη Γκουτέρες πρότεινε οι δύο ηγέτες να συναντώνται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
«Από τη στιγμή που μας δόθηκε εργασία να κάνουμε, ας συναντιόμαστε τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ήταν διαθέσιμος στις 26 Αυγούστου, ενώ δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένη ημερήσια διάταξη για τη συνάντηση.
Διαφωνίες για οδοφράγματα και ναρκοπέδια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης στις συζητήσεις για τα νέα σημεία διέλευσης και την αποναρκοθέτηση.
Όπως υποστήριξε, οι συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης επικεντρώθηκαν κυρίως στα οδοφράγματα και στην απομάκρυνση ναρκών.
Για τα σημεία διέλευσης, είπε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά επιθυμεί να συνεχιστεί η συζήτηση στη βάση όσων είχαν τεθεί προηγουμένως στη Νέα Υόρκη και στον χάρτη που παρουσίασαν τα Ηνωμένα Έθνη, χωρίς να ανοίγουν εκ νέου ζητήματα τα οποία θεωρεί ότι είχαν ήδη προχωρήσει.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε στο τραπέζι διαφορετικά σημεία διέλευσης, με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατό να υπάρξει συμφωνία.
Σε ό,τι αφορά την αποναρκοθέτηση, ο Ερχιουρμάν ισχυρίστηκε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αντιμετώπισε το θέμα ως ζήτημα που θα πρέπει να επιλυθεί μετά τη συνολική λύση του Κυπριακού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι η απομάκρυνση αντιαρματικών ναρκών σε περιοχή όπου υπάρχουν άρματα μάχης αποτελεί θέμα της περιόδου μετά τη λύση.
Επίθεση σε Χριστοδουλίδη για τις συλλήψεις
Ο Ερχιουρμάν αναφέρθηκε επίσης στις συλλήψεις που σχετίζονται με την εκμετάλλευση ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα, ασκώντας έντονη κριτική στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.
Υποστήριξε ότι η δήλωση «αν χρειαστεί, θα συλλάβουμε» αποδεικνύει, κατά την άποψή του, ότι το ζήτημα των συλλήψεων είναι πολιτικό.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ισχυρίστηκε ότι στο περιουσιακό «ο νόμος χρησιμοποιείται ως πολιτικό εργαλείο», υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Προέδρου αποτελεί παραδοχή της πολιτικής διάστασης των υποθέσεων.
Έκανε ακόμη αναφορά στη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι και από γερμανικής πλευράς έχουν διατυπωθεί ενστάσεις αναφορικά με το ζήτημα.
«Δεν μπορούν να συμπεριφέρονται σαν να μην υπάρχουν Τουρκοκύπριοι»
Ο Ερχιουρμάν κατηγόρησε την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι αξιοποιεί, όπως είπε, τις δυνατότητες που διαθέτει σε διεθνές επίπεδο με τρόπο που παραγνωρίζει την τουρκοκυπριακή κοινότητα σε ζητήματα όπως οι αγνοούμενοι, το περιουσιακό και η ιστορική διάσταση της σύγκρουσης.
Αναφέρθηκε ειδικότερα σε μνημείο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τους αγνοουμένους, υποστηρίζοντας ότι η μη συμπερίληψη Τουρκοκύπριων αγνοουμένων είναι απαράδεκτη.
Για το περιουσιακό, είπε ότι θα πρέπει να αναγνωρίζεται πως οι μετακινήσεις πληθυσμών επηρέασαν και τις δύο κοινότητες, ενώ υποστήριξε ότι δεν μπορεί η ιστορική συζήτηση να περιορίζεται μόνο στο 1974, αγνοώντας την περίοδο από το 1963 έως το 1974.
«Χωρίς το “ναι” της Τουρκίας δεν υπάρχει συμφωνία»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Τουφάν Ερχιουρμάν στις σχέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς με την Τουρκία.
Όπως είπε, δεν μπορεί να υπάρξει συνάντηση 5+1 χωρίς την παρουσία της Τουρκίας και η τουρκοκυπριακή πλευρά οφείλει να ενεργεί σε συντονισμό με την Άγκυρα.
«Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική από το να ενεργούμε σε αρμονία με την Τουρκία», δήλωσε.
Τόνισε μάλιστα ότι καμία συμφωνία λύσης δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ χωρίς τη συγκατάθεση της Τουρκίας, προσθέτοντας ότι το ίδιο ισχύει και για τις υπόλοιπες εγγυήτριες δυνάμεις.
Κατά τον Ερχιουρμάν, μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει ουσιαστική διάσταση απόψεων με την Άγκυρα, καθώς δεν έχει ακόμη αρχίσει πραγματική συζήτηση επί του περιεχομένου μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
«Να μιλήσουμε για την ουσία»
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης εμφανίστηκε παράλληλα να επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την ονομασία του μοντέλου λύσης στο πραγματικό του περιεχόμενο.
Όπως ανέφερε, οι έννοιες και οι ονομασίες πολλές φορές λειτουργούν διχαστικά και δεν αρκούν για να περιγράψουν από μόνες τους ένα μοντέλο λύσης.
«Αυτό που πρέπει να συζητήσουμε είναι ένα μοντέλο μόνιμο, λειτουργικό και βιώσιμο, το οποίο θα διευκολύνει τη ζωή των ανθρώπων σε αυτή τη χώρα», είπε.
Υπενθύμισε ότι το 2004 υπήρχαν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα πρόσωπα που δήλωναν υποστηρικτές της ομοσπονδίας αλλά ψήφισαν «όχι» στο σχέδιο Ανάν, υποστηρίζοντας ότι η ονομασία ενός μοντέλου δεν είναι από μόνη της αρκετή για να καθορίσει τη στάση των δύο πλευρών.
Για τον λόγο αυτό, είπε, μεγαλύτερη σημασία έχει το περιεχόμενο της λύσης αλλά και ο τρόπος διαχείρισης της μεταβατικής περιόδου.
Κλείνοντας, ο Ερχιουρμάν εκτίμησε ότι το Κυπριακό έχει αρχίσει να επανέρχεται στη διεθνή ατζέντα, σημειώνοντας ότι οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις δημιουργούν εκ νέου την αντίληψη ότι η επίλυση του προβλήματος μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα και την ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ανέφερε, τέλος, ότι είναι ανοικτός και σε συνεντεύξεις με Ελληνοκύπριους δημοσιογράφους, σημειώνοντας ότι αρχικά σχεδίαζε να προηγηθούν οι επαφές του με τους Ελληνοκύπριους πολιτικούς αρχηγούς, χωρίς ωστόσο να αποκλείει αλλαγές στον σχετικό προγραμματισμό.
