Καθώς οι δύο ηγέτες πραγματοποιούν σήμερα τη δεύτερη συνάντησή τους μετά την αναχώρηση του Αντόνιο Γκουτέρες από την Κύπρο, ο χρόνος μέχρι τη μετάβαση τους στη Νέα Υόρκη, όπου θα αξιολογηθεί η πρόοδος που πέτυχαν στο μεσοδιάστημα, αρχίζει να πιέζει. Ο Γκουτέρες αναμένει από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, να επιτύχουν «επαρκή» πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), στη μεθοδολογία και σε ζητήματα ουσίας πριν συγκαλέσει μια νέα διάσκεψη 5+1. Και οι δύο ωστόσο, φαίνεται να κινούνται προσεκτικά και συγκρατημένα στις διμερείς τους συναντήσεις, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν να επιδείξουν πολλά, πέρα από ορισμένα μικρά βήματα σε ζητήματα που είχαν ήδη συμφωνηθεί επί της αρχής. Στη Νέα Υόρκη έχει προγραμματιστεί να συναντήσουν τον Γκουτέρες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προκειμένου να τον ενημερώσουν χωριστά για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, όμως με τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν φαίνεται να έχουν να του πουν πολλά..
Καλούνται να δράσουν μόνοι τους
Μετά τη σημερινή συνάντησή τους, οι δύο ηγέτες θα έχουν άλλες δύο εβδομάδες μπροστά τους για να καταγράψουν κάποια πρόοδο, διαφορετικά κινδυνεύουν να μεταβούν εκεί χωρίς χειροπιαστά αποτελέσματα. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι ελπίζει να συναντήσει τον Τουφάν Έρχιουρμαν άλλες δύο ή τρεις φορές πριν τη Νέα Υόρκη, όμως ούτε αυτό είναι βέβαιο. Οι συναντήσεις των δύο ηγετών στην Κύπρο θα πραγματοποιηθούν χωρίς την παρουσία της απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία, λόγω ασθενείας, ακύρωσε το προγραμματισμένο ταξίδι της στο νησί. Αντ’ αυτού, ελπίζει να συναντήσει τους δύο ηγέτες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης.
Απομένει να φανεί εάν ο Χριστοδουλίδης και ο Έρχιουρμαν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις περιστάσεις κατά τις επόμενες εβδομάδες και να επιτύχουν ουσιαστική πρόοδο, που θα επιτρέψει τη σύγκληση νέας διάσκεψης 5+1. Ο χρόνος, ωστόσο, δεν είναι με το μέρος τους. Ο Γκουτέρες αποχωρεί από τη θέση του τον Δεκέμβριο, ενώ η Ολγκίν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα παραμείνει στον ρόλο της για όσο διάστημα παραμείνει και εκείνος στη θέση του.
Η Άγκυρα σταθμίζει τις επιλογές της
Την ίδια στιγμή, ορισμένοι παρατηρητές εκτιμούν ότι δεν είναι μόνο ο Γκουτέρες που χρειάζεται να πειστεί. Υπάρχει η πεποίθηση ότι και η Άγκυρα αξιολογεί τις προθέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς και ιδιαίτερα του Προέδρου Χριστοδουλίδη, προτού αποφασίσει αν θα μετριάσει τη στάση της ως προς την προτιμώμενη βάση λύσης.
Το διαπραγματευτικό κεκτημένο
Ένα ακόμη άγνωστο στοιχείο, είναι τι θα πράξει ο ΟΗΕ με το έγγραφο που βρίσκεται υπό κατάρτιση σχετικά με το διαπραγματευτικό κεκτημένο, καθώς και ποιο θα είναι το περιεχόμενό του, αν θα παραδοθεί στις δύο πλευρές, με ποιο τρόπο και πότε.
Χριστοδουλίδης προς Τουρκοκύπριους
Σε συνέντευξή του πάντως στην τουρκοκυπριακή εφημερίδα Yenidüzen, η οποία δημοσιεύθηκε χθες, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι συμφωνεί με τα τρία από τα τέσσερα σημεία της πρότασης μεθοδολογίας που έχει καταθέσει ο Έρχιουρμαν. Όπως ανέφερε, είπε στον Έρχιουρμαν πως συμφωνεί με τη διατήρηση των κεκτημένων των διαπραγματεύσεων, διευκρινίζοντας όμως ότι σε αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνονται όλα όσα είχαν συμφωνηθεί μέχρι και την τελευταία στιγμή στο Κραν Μοντανά. Παράλληλα, υπέδειξε ότι θα προκύψει φυσικά και ένα χρονοδιάγραμμα, εφόσον οι δύο πλευρές συνεχίσουν από το σημείο όπου διακόπηκαν οι συνομιλίες αντί να ξεκινήσουν από την αρχή.
Ο Πρόεδρος δήλωσε ότι «σέβεται πλήρως» την πολιτική ισότητα και υπενθύμισε ότι την περιέλαβε στην κοινή δήλωση μετά τη συνάντηση των ηγετών τον περασμένο Δεκέμβριο. «Το μόνο σημείο των μεθοδολογικών προτάσεων του κ. Έρχιουρμαν με το οποίο διαφωνώ, είναι το θέμα των προαποφασισμένων συνεπειών», ανέφερε. Σύμφωνα με τον Χριστοδουλίδη, τα ζητήματα μεθοδολογίας και ουσίας έχουν σε μεγάλο βαθμό επιλυθεί στις συζητήσεις με τον Έρχιουρμαν, απομένοντας ουσιαστικά μόνο τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, για τα οποία επανέλαβε ότι δεν αποτελούν προϋπόθεση για τη σύγκληση νέας διάσκεψης 5+1.
Αναφερόμενος στις συγκλίσεις του παρελθόντος, σημείωσε:
«Οι σημαντικότερες συγκλίσεις για όλες τις πλευρές, επιτεύχθηκαν στο Κραν Μοντανά και ο λόγος γι’ αυτό, ήταν το πλαίσιο Γκουτέρες».
Ερωτηθείς για τον ρόλο της Τουρκίας, υπενθύμισε ότι η Άγκυρα διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων, καθώς και σε ορισμένα άλλα ζητήματα.
«Αν όλα εξαρτώνταν από εμένα και τον κ. Έρχιουρμαν, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε σε λύση μέχρι την επόμενη εβδομάδα. Όμως η απόφαση δεν εξαρτάται μόνο από εμάς», δήλωσε.
Όσον αφορά τις πληροφορίες περί εισήγησης για αναβολή δημοψηφίσματος μετά την επίτευξη συμφωνίας, ο Χριστοδουλίδης απέρριψε την ιδέα μιας μεταβατικής περιόδου κατά την οποία η λύση θα εφαρμοζόταν σε προσωρινή βάση. Ωστόσο, ανέφερε ότι θα μπορούσε να συζητήσει προτάσεις για «τολμηρά» Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης σχετικά με τα Βαρώσια και το εμπόριο.
Τέλος ανέφερε στη Yenidüzen ότι, κατά την παραμονή του στην Κύπρο, ο Γκουτέρες πρότεινε νέα χάραξη για τη διαδρομή Αθηένου - Πυρόι - Αγλαντζιά, η οποία θα περνούσε κατά 30% από τη νεκρή ζώνη και κατά 70% βόρεια αυτής, έναν «εύλογο συμβιβασμό» όπως είπε, που ο ίδιος αποδέχθηκε, αλλά ο Έρχιουρμαν όχι.
