Οι δύο ηγέτες μεταβαίνουν στη Νέα Υόρκη χωρίς κάποια σημαντική πρόοδο μετά και τη χθεσινή δίωρη συνάντησή τους, αν και, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, πραγματοποιήθηκε μια «καλή συζήτηση» για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), τη μεθοδολογία και την ουσία. Με βάση τα δεδομένα αυτά, είναι πλέον σαφές ότι στη Νέα Υόρκη, όπως σημείωσαν και τα Ηνωμένα Έθνη σε ανακοινωθέν τους χθες, «οι δύο ηγέτες θα ενημερώσουν τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το έργο τους και θα συζητήσουν την πορεία προς τα εμπρός».
Μιλώντας μετά τη συνάντηση, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι κατέθεσε «νέες ιδέες» και στις τρεις περιοχές όπου απαιτείται πρόοδος, ώστε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ να συγκαλέσει νέα συνάντηση 5+1. Από την πλευρά του ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, αρκέστηκε να δηλώσει ότι η συζήτηση πήγε «σχετικά καλύτερα» από την προηγούμενη στις 9 Σεπτεμβρίου.
«Πολλά μένουν ακόμη να γίνουν»
Και οι δύο ηγέτες προσήλθαν στη χθεσινή τους συνάντηση έχοντας μπροστά τους τα νέα δεδομένα που προέκυψαν μετά τη ξεκάθαρη δήλωση του Γενικού Γραμματέα την Τετάρτη, ότι στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ δεν θα πραγματοποιηθεί ούτε τριμερής ούτε 5+1. Μία δήλωση που δεν έγινε στο κενό αλλά γιατί όπως χαρακτηριστικά είπε ο Αντόνιο Γκουτέρες «υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει» και ότι μια νέα συνάντηση θα πραγματοποιηθεί μόνο «όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις για να είναι επιτυχής», γιατί όπως εξήγησε «δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος».
Νέες ιδέες
Κατά την επιστροφή του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τη χθεσινή συνάντηση «καλή» και είπε ότι υπήρξε κάποια κινητικότητα και ότι υπέβαλε «ορισμένες νέες ιδέες» για τα ΜΟΕ, την ουσία και τη μεθοδολογία, τις οποίες ο Τουρκοκύπριος ηγέτης θα εξετάσει. Ο Έρχιουρμαν ζήτησε ορισμένες διευκρινίσεις, οι οποίες δόθηκαν, αλλά «δεν υπήρξε αρνητική απάντηση», είπε ο Πρόεδρος, προσθέτοντας ότι θα αναμείνει να ακούσει την τελική θέση του Τουρκοκύπριου ηγέτη προτού επεκταθεί σε αυτά τα νέα στοιχεία. Ερωτηθείς κατά πόσο οι ιδέες ήταν νέες ή βασίζονταν σε υφιστάμενες προτάσεις, είπε ότι κάποιες ήταν νέες. «Καταθέσαμε ορισμένες πολύ συγκεκριμένες νέες ιδέες και προσεγγίσεις» σχετικά με τις συγκλίσεις που συνδέονται με το ζήτημα της ουσίας, σημείωσε. «Πιστεύω ότι πρόκειται για προτάσεις και ιδέες που μπορούν να μας οδηγήσουν σε θετικές εξελίξεις στο εγγύς μέλλον». Ερωτηθείς αν εξελίξεις θα μπορούσαν να υπάρξουν από την επόμενη εβδομάδα, ο Χριστοδουλίδης είπε ότι αυτό εξαρτάται από τις τελικές θέσεις που θα ληφθούν. «Είναι ιδέες οι οποίες, εάν υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξελίξεις ακόμη και από την επόμενη εβδομάδα», είπε.
Αναφερόμενος στους τομείς όπου οι δύο πλευρές φαίνεται να επικεντρώνονται τώρα, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι, στην προσπάθεια εξεύρεσης αποτελεσμάτων, άφησαν στην άκρη ζητήματα στα οποία είχαν διαφορετικές προσεγγίσεις και απόψεις. «Ένας διάλογος που επικεντρώνεται διαρκώς στα σημεία διαφωνίας δεν θα παράξει αποτελέσματα. Εμείς θέλουμε αποτελέσματα», είπε. Παράλληλα, θέλοντας προφανώς να δημιουργήσει και κάποιες προσδοκίες για τη Νέα Υόρκη, είπε ότι θα καταθέσει επιπρόσθετες ιδέες όταν συναντηθεί με τον Γκουτέρες την επόμενη εβδομάδα, και εάν ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κρίνει σκόπιμο να συγκαλέσει τριμερή ή διευρυμένη διάσκεψη, είναι έτοιμος να παραμείνει περισσότερο στη Νέα Υόρκη ώστε αυτό να καταστεί δυνατό.
Ο Πρόεδρος είπε επίσης ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία το πρωί με τον Ειδικό Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Κύπρο, Ραφαέλε Φίττο, σχετικά με ορισμένες ιδέες που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σκέψεις πριν από τη συνάντηση
Πριν από τη συνάντηση, ο Χριστοδουλίδης δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι κατευθυνόταν στο συγκρότημα του ΟΗΕ για την 11η συνάντησή του με τον Έρχιουρμαν, έχοντας μαζί του «19 πολύ συγκεκριμένα σημεία» που αφορούν την ουσία, τη μεθοδολογία και τα ΜΟΕ. Ερωτηθείς αν θα συζητούσε το ζήτημα των μικτών γάμων, ο Πρόεδρος είπε ότι αυτό δεν αποτελεί ΜΟΕ. Ερωτηθείς επίσης αν το γεγονός ότι ο Γκουτέρες απέκλεισε νέες συναντήσεις στη Νέα Υόρκη ασκεί πίεση στις δύο πλευρές, ο Χριστοδουλίδης απέρριψε την άποψη αυτή, υποδεικνύοντας ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έχει προγραμματισμένη μια ιδιαίτερα φορτωμένη εβδομάδα, με 186 διμερείς συναντήσεις. «Πιστεύουμε ότι υπάρχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε σε μια διευρυμένη διάσκεψη. Αυτό που πιστεύω ότι λείπει είναι η πολιτική βούληση», είπε.
«Σχετικά καλύτερα», αλλά όχι αρκετά καλά
Από την πλευρά του, ο Τουφάν Έρχιουρμαν αναγνώρισε ότι η συνάντηση πήγε «σχετικά καλύτερα» από την προηγούμενη, αλλά επικέντρωσε την προσοχή στις προηγούμενες δηλώσεις του Γκουτέρες. Συγκεκριμένα, συμφώνησε ότι εξακολουθεί να απομένει πολλή δουλειά. «Δεν θα υπάρξει 5+1 απλώς και μόνο για να πραγματοποιηθεί», είπε, προσθέτοντας ότι μια νέα συνάντηση πρέπει να είναι προσανατολισμένη σε αποτελέσματα. «Πάντοτε λέγαμε, πρόσθεσε, ότι εάν αυτές οι διαδικασίες δεν παρήγαγαν αποτέλεσμα, τότε αυτή τη φορά πρέπει να γίνει κάτι διαφορετικό. Ο Γενικός Γραμματέας είπε επίσης ότι δεν θα επαναληφθούν τα λάθη». Υπό τις παρούσες συνθήκες, οι δύο πλευρές δεν βρίσκονται σε σημείο όπου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μια διευρυμένη συνάντηση, αν και οι προσπάθειες συνεχίζονταν, είπε.
Αν και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης δήλωσε ότι επιθυμεί τη διεξαγωγή μιας συνάντησης 5+1, τόνισε ότι θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν οι αναγκαίες προετοιμασίες στη Λευκωσία ώστε να προκύψουν ουσιαστικά αποτελέσματα. «Τόσο ο Γκουτέρες όσο και η προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, θεωρούν τα ΜΟΕ ως «απαραίτητο» στοιχείο για τη διεξαγωγή μιας νέας 5+1. Αυτό απαιτεί την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μέσω νέων πρωτοβουλιών, αποφεύγοντας ταυτόχρονα ενέργειες που διαβρώνουν την εμπιστοσύνη, πρόσθεσε.
Μικτή εικόνα
Σύμφωνα με πηγές του «Πολίτη» αν και οι δύο πλευρές έχουν πολύ διαφορετικές εκτιμήσεις για τις προοπτικές που δημιούργησε η χθεσινή συνάντηση, συμφωνούν ότι αυτή πραγματοποιήθηκε σε καλύτερο κλίμα. Από ελληνοκυπριακής πλευράς, το κλίμα κατά την είσοδο στην αίθουσα δεν ήταν αισιόδοξο, δεδομένων όσων είχαν προηγηθεί της συνάντησης. Ωστόσο, μετά τις συζητήσεις, υπήρξε η αίσθηση ότι ενδέχεται να υπάρχει περιθώριο για πρόοδο, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο εξελίξεων μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εάν τα πράγματα εξελιχθούν θετικά. Η τουρκοκυπριακή προσέγγιση δεν ήταν ούτε αισιόδοξη ούτε συγκρατημένα αισιόδοξη. Παρά το βελτιωμένο κλίμα, δεν υπήρξε πρόοδος στα ζητήματα που συζητήθηκαν, ούτε θετική μεταβολή σε οποιαδήποτε από τις ελληνοκυπριακές θέσεις, ανέφερε πηγή. Το κατά πόσο το καλύτερο κλίμα μπορεί να οδηγήσει σε κάποια ανοίγματα τις επόμενες εβδομάδες μένει να φανεί, πρόσθεσε.
Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη
Ο Χριστοδουλίδης αναχωρεί για τη Νέα Υόρκη το Σάββατο, όπου την ερχόμενη Τρίτη θα συναντηθεί με την απεσταλμένη του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν και την Πέμπτη με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Ο Τουφάν Έρχιουρμαν ο οποίος θα έχει επίσης συναντήσεις με την κ. Ολγκίν και τον Γενικό Γραμματέα θα αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη την ερχόμενη Τετάρτη.
