Την περασμένη Δευτέρα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, επιχείρησε με εκβιαστικό τρόπο να καθορίσει τη στάση των κομμάτων έναντι της κυβέρνησης στο θέμα που προέκυψε με το επίμαχο βίντεο. Συγκεκριμένα, είπε ότι «το μήνυμά μου προς τις πολιτικές δυνάμεις, πολύ φοβάμαι ότι τα αποτελέσματα αυτής της αντίδρασης που βλέπουμε θα τα δούμε όλοι μας στα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών που έχουμε σε πολύ λίγους μήνες». Αν και στη συνέχεια ξεκαθάρισε ότι σέβεται «απόλυτα τα κόμματα, συμπεριλαμβανομένων και των κομμάτων της συμπολίτευσης», λέγοντας ότι «είναι ελεύθερα να πράξουν ό,τι θέλουν». Στην ουσία ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έστειλε το μήνυμα ότι η κριτική που δέχεται η κυβέρνηση από τα κόμματα για το βίντεο θα επιφέρει πολιτικό και εκλογικό κόστος στα ίδια τα κόμματα.
Η λογική
Γιατί, λοιπόν, οι ψηφοφόροι να τιμωρήσουν στις κάλπες τα κόμματα που αντέδρασαν έντονα και ζήτησαν επιτακτικά την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης με το βίντεο; Εάν τα κόμματα σιωπούσαν μπροστά σε μια τόσο συγκλονιστική εξέλιξη θα είχαν πολιτικό κέρδος;
Ακούγεται παράλογο το επιχείρημα του Προέδρου διότι οι πολίτες ήδη άρχισαν να στρέφονται προς άλλες πολιτικές επιλογές και σήμερα είναι της μόδας τα αντισυστημικά κόμματα. Μήπως ο ΠτΔ εννοούσε ότι τα κόμματα θα χάσουν ψήφους επειδή φιλοξενούν ψηφοφόρους οι οποίοι είναι χριστοδουλιδικοί; Και πού θα πήγαιναν άραγε; Αυτή είναι μια ερμηνεία που μπορεί να σταθεί στη λογική, διότι η δήλωση έγινε από έναν Πρόεδρο της Δημοκρατίας που κατέβηκε στις εκλογές του 2023 απέναντι στον επίσημο υποψήφιο του δικού του κόμματος, δημιουργώντας ένα ρεύμα ψηφοφόρων οι οποίοι κινούνταν ανεξαρτήτως της βούλησης των κομμάτων και ακόμη επηρεάζονται από τον Πρόεδρο.
Η παραδοξότητα
Η υποψηφιότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη δημιούργησε μια παραδοξότητα στο πολιτικό σύστημα, με έναν ανεξάρτητο υποψήφιο να διεμβολίζει τα κόμματα του Κέντρου και τον ΔΗΣΥ, λόγω υψηλής δημοφιλίας. Τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου αναγκάστηκαν να στηρίξουν την υποψηφιότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη, λόγω της μεγάλης αποδοχής που είχε στους ψηφοφόρους τους. Αυτός είναι ο λόγος που ο ΠτΔ συμπεριφέρθηκε αλαζονικά απέναντι στα συγκεκριμένα κόμματα, επιλέγοντας για υπουργούς άτομα εκτός του ηγετικού πυρήνα αυτών των πολιτικών δυνάμεων. Για τον ίδιο λόγο τα κόμματα της συμπολίτευσης δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα να χτίσουν μια επικοινωνία με το Προεδρικό και επαναλαμβάνουν συνεχώς ότι χρήζει βελτίωσης.
Δούρειος Ίππος
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης λειτούργησε σαν «Δούρειος Ίππος» για τον ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ, την ΕΔΕΚ και τη ΔΗΠΑ. Το μόνο πολιτικό κεφάλαιο που είχε στα χέρια του ήταν η μεγάλη του δημοφιλία και η δυνατότητά του να έχει οπαδούς εντός αυτών των κομμάτων. Μάλιστα, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023 έλαβε 127.262 ψήφους και πέρασε στον δεύτερο γύρο με ποσοστό 32,04%. Ο ΔΗΣΥ αναγκάστηκε να επινοήσει τον όρο «υπεύθυνη αντιπολίτευση» και τα κόμματα του Κέντρου βρέθηκαν εγκλωβισμένα σε μια συγκυβέρνηση που δεν τους λαμβάνει υπόψη.
Βέβαια, τα δεδομένα από το 2023 μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Η δημοτικότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη σημείωσε κάθετη πτώση και ο αριθμός των ψηφοφόρων που στηρίζουν τον Πρόεδρο μειώνεται μέρα με τη μέρα. Η πολιτική φθορά ήρθε νωρίτερα και σήμερα δεν θεωρείται εκλέξιμος. Ωστόσο κανένας δεν γνωρίζει με ακρίβεια τους αριθμούς και ο Πρόεδρος θεωρεί ότι έχει ακόμη τη δυνατότητα να επηρεάσει τη συμπεριφορά ορισμένων κομμάτων, με εκβιαστικά διλήμματα, τα οποία στέλνουν το μήνυμα ότι «θα χάσετε τις χριστοδουλιδικούς ψήφους στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές εάν συνεχίσετε να με πολεμάτε».
Βέβαια στα κόμματα της συμπολίτευσης σήμερα υπάρχει μια μεγάλη παραδοξότητα. Κατ΄ ακρίβεια αντιστράφηκε η εικόνα που υπήρχε το 2023. Αυτή τη φορά δεν είναι οι ψηφοφόροι του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ και της ΔΗΠΑ που σπρώχνουν προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Οι ψηφοφόροι των συγκεκριμένων κομμάτων εγκατέλειψαν πρώτοι το κυβερνητικό σχήμα. Μάλιστα έφυγαν και από τα ίδια τα κόμματα. Τα στελέχη των κομμάτων είναι ακόμη προσκολλημένα στον Πρόεδρο και για αυτό δεν υπήρξε μέχρι στιγμής κάποια αποχώρηση από τη συγκυβέρνηση. Δεν υπάρχουν ακόμη πλειοψηφικές τάσεις στα συλλογικά όργανα των κομμάτων της συμπολίτευσης που θα λάβουν την απόφαση. Έτσι λειτουργούν σε δύο ταχύτητες, με τα στελέχη να βρίσκονται σε διάσταση με τους ψηφοφόρους και τα εκλογικά ποσοστά να σημειώνουν πτώση.
Διαφορετική ερμηνεία
Ωστόσο, ο εκλογικός αναλυτής Νάσιος Ορεινός ερμηνεύει διαφορετικά τη δήλωση του Προέδρου Χριστοδουλίδη, λέγοντας ότι αποτελούσε μια προειδοποίηση προς τα κόμματα της συμπολίτευσης, αφήνοντας να νοηθεί ότι η ζημιά που προκαλεί στον ίδιο η σκληρή κριτική για το βίντεο θα αντικατοπτριστεί στα ποσοστά τους στις βουλευτικές εκλογές. Βέβαια, πρόσθεσε, ο ΠτΔ διαπράττει ένα λάθος, αγνοώντας στην ουσία ότι πρωτίστως η ευθύνη αφορά τον ίδιο, όχι τα κόμματα.
Ο κ. Ορεινός δήλωσε στον «Π» ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσπαθεί να πιέσει τα κόμματα ώστε να μην ασκούν αντιπολίτευση και πολιτικές πιέσεις για το βίντεο. «Η αντιπολιτευτική στάση των κομμάτων», συμπλήρωσε, «προκαλεί ζημιά στον Πρόεδρο και προσπαθεί να την αποφύγει, λέγοντας στα κόμματα ότι θα πάθετε κι εσείς ζημιά με αυτή τη στάση, αφήνοντας να νοηθεί ότι σπρώχνουν τους πολίτες προς αντισυστημικά κόμματα». Βέβαια, όπως είπε, ο Πρόεδρος προσπαθεί να προστατεύει τον εαυτό του και να διασφαλίσει ότι δεν θα του αποδώσουν ευθύνες τα κόμματα μετεκλογικά. «Δεν θεωρώ ότι τους απείλησε», σημείωσε ο κ. Ορεινός, «διότι, αν ίσχυε κάτι τέτοιο και στα κόμματα περνούσε αυτό το μήνυμα, εκτιμώ ότι πιθανότατα θα είχαμε και έξοδο κόμματος ή κομμάτων από τη συγκυβέρνηση».
Ο εκλογικός αναλυτής Νάσιος Ορεινός.
Το άλλο παράδοξο
Ακολούθως επεσήμανε ότι θεωρεί «πολύ παράδοξο ένας Πρόεδρος, αρχικά σε μια συνέντευξη και αργότερα διά δηλώσεων, να προτρέπει τα κόμματα να μην του κάνουν αντιπολίτευση». Δεν θυμάμαι άλλη περίπτωση, πρόσθεσε, στην οποία Πρόεδρος να καλεί την αντιπολίτευση να μην ασκεί τον ρόλο της, την ίδια ώρα μάλιστα που αυτή η αντιπολίτευση μπορεί να έχει και κόστος. Υπενθύμισε δε ότι, με την εκλογή του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης κάλεσε όλους να του ασκούν κριτική, την οποία και επιζητούσε, όπως είχε δηλώσει.
Αναδιάμορφωση σκηνικού
Ακολούθως, ο κ. Ορεινός αναφέρθηκε στο πολιτικό περιβάλλον όπως αυτό διαμορφώνεται και μετά το videogate, λέγοντας ότι ευνοεί τις αντιπολιτευτικές δυνάμεις και νέους σχηματισμούς όπως το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Όσον αφορά το ΑΛΜΑ ανέφερε ότι, με βάση δημοσκοπήσεις, εισπράττει από τον ΔΗΣΥ, το ΑΚΕΛ και από τα κόμματα της συμπολίτευσης αλλά και την αποχή. Επισημαίνει ότι οι δύο κομματικοί πυλώνες, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, σταδιακά έχουν χάσει το εκλογικό εκτόπισμά τους, την ίδια ώρα που τα μέχρι προσφάτως δύο κόμματα του Κέντρου ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ φαίνεται να έχουν χάσει τον ρυθμιστικό τους ρόλο, τον βαθμό του οποίου θα δούμε στα πραγματικά αποτελέσματα του βουλευτικών.
«Είναι μάλλον δεδομένο», δήλωσε ο κ. Ορεινός, «ότι θα υπάρξει μια αναδιαμόρφωση του εκλογικού χάρτη αλλά και του Κέντρου με την άνοδο του ΕΛΑΜ και προφανώς τη δημιουργία των νέων σχηματισμών». Πρόσθεσε δε ότι το διακύβευμα των βουλευτικών του 2026 είναι «ποιος θα χάσει το λιγότερο», γιατί όλοι θα χάσουν έστω και σε κάποιο βαθμό. «Δεν θέλω να προτρέξω όμως για κανένα κόμμα ούτε να δηλώσω αναμενόμενα ποσοστά, γιατί ακόμα υπάρχει δρόμος», τόνισε.
Χριστοδουλίδης και ΔΗΣΥ
Στην περαιτέρω συζήτηση που έγινε και η οποία στράφηκε γύρω από τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ΔΗΣΥ, ο κ. Ορεινός σημείωσε ότι από την πρόσφατη συνέντευξη του ΠτΔ διαφαίνεται ότι η στρατηγική του είναι να ταυτιστεί ιδεολογικά με τον ΔΗΣΥ, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα ότι ο ΔΗΣΥ δεν έχει διαφορές μαζί του, έχοντας στόχο να παρασύρει τον ΔΗΣΥ να μπει στην κυβέρνηση. Ο κ. Χριστοδουλίδης, είπε, θεωρεί ότι θα βοηθούσε πολιτικά τον ίδιο αν ο ΔΗΣΥ αποφάσιζε να ενταχθεί στην κυβέρνηση.
Εξέφρασε δε την εκτίμηση ότι οι διάφορες ενέργειες του Προέδρου προκαλούν δυσαρέσκεια σε μεγάλη μερίδα του κόσμου του ΔΗΣΥ, κάτι που ο ίδιος ίσως δεν αντιλαμβάνεται. Για παράδειγμα, τόνισε, η προσπάθεια να διεμβολιστεί ο ΔΗΣΥ και στις ευρωεκλογές και στις βουλευτικές, ιδιαίτερα διαμέσου της άτυπης συνεργασίας με το ΕΛΑΜ, προκαλεί ζημιά και στον ίδιο. «Κάποιοι ψηφοφόροι του ΔΗΣΥ», υπογράμμισε, «ψήφισαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη στις προεδρικές εκλογές του 2023 για συγκεκριμένους λόγους, δεν έχουν όμως συναινέσει στη διάσπαση του κόμματός τους, πόσω μάλλον οι συναγερμικοί που δεν τον ψήφισαν».
Το «ιδεολογικό» επιχείρημα του Νίκου Χριστοδουλίδη, όπως σημείωσε, μπάζει νερό, αφού, στις ομιλίες των κομμάτων κατά την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού, οι πλείστοι βουλευτές του ΔΗΣΥ επεσήμαναν αρκετές διαφωνίες ή διαφορές του κόμματος με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και την κυβέρνηση, ενώ στα αφτιά του κόσμου αντηχεί η δήλωση του Χάρη Γεωργιάδη ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι «αφού ο Νίκος Χριστοδουλίδης λέει ότι δεν έχει διαφορές με τον ΔΗΣΥ, τότε, γιατί έθεσε υποψηφιότητα απέναντί του;». Επεσήμανε δε ότι η δήλωση του Προέδρου «ότι ιδεολογικά είναι κοντά στον ΔΗΣΥ, ή και σε οποιοδήποτε κόμμα μιλώντας και γενικότερα, από μόνο του δεν λέει τίποτα». Για παράδειγμα, συμπλήρωσε, ο Τάσσος Παπαδόπουλος ψήφισε ΟΧΙ στο δημοψήφισμα μαζί με το 76% των συναγερμικών αλλά δεν τέθηκε ποτέ θέμα στήριξής του. Αντίθετα, είπε ο κ. Ορεινός, σημασία θα πρέπει να έχει για την ηγεσία του ΔΗΣΥ τι λένε οι αριθμοί.
Μια λάθος απόφαση
Πέραν του γεγονότος ότι ο ΔΗΣΥ ίσως θεωρείτο κυνηγός εξουσίας ή ότι θα χρεωνόταν στο βιογραφικό του, πάντοτε με βάση τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, μια αρνητική διακυβέρνηση, είναι αντιληπτό ότι μία λάθος απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε τυχόν διάσπαση και περαιτέρω εσωστρέφεια. Πρόσθεσε δε ότι, λόγω και της δυσαρέσκειας με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, πολύ πιθανόν να οδηγούσε και ψηφοφόρους προς άλλες κατευθύνσεις, με κίνδυνο για τον ΔΗΣΥ να επαναφέρει στην εξουσία τον πολιτικό του αντίπαλο. Ειδικά, όπως είπε, όταν έχει διαφανεί ότι οι βάσεις των κομμάτων πλέον δεν ακολουθούν τυφλά τις ηγεσίες.
Επεσήμανε, τέλος, ότι 60%-70% των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ είναι αρνητικοί σε όλους τους δείκτες αξιολόγησης που αφορούν τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη σε όλες τις δημοσκοπήσεις από την αρχή της διακυβέρνησής του. Μάλιστα, στην τελευταία επετειακή δημοσκόπηση του Σίγμα, ανέφερε ο κ. Ορεινός, το 54% των συναγερμικών δήλωσε ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης «δεν πρέπει να επανεκλεγεί», με μόλις το 23% να θεωρεί ότι «πρέπει να επανεκλεγεί», και αυτό πριν τις πυρκαγιές και το videogate.
