Καυτή πατάτα στα χέρια της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη αποτελεί η επιστολή-πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα. Η πρόσκληση συνοδεύεται από συνημμένα έγγραφα τα οποία καλείται να υπογράψει η κυβέρνηση εάν επιθυμεί να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης και φαίνεται ότι γίνεται προσπάθεια από τις ΗΠΑ για δημιουργία ενός διεθνούς οργανισμού που θα παρακάμπτει τον ΟΗΕ, προκαλώντας νέο πονοκέφαλο στα υπόλοιπα κράτη.
Οι ΗΠΑ έχουν προσκαλέσει περισσότερα από 60 κράτη για να συμμετάσχουν σε αυτόν τον αμφιλεγόμενο διεθνή οργανισμό. Το διεθνές πρακτορείο Bloomberg News, που μετέδωσε πρώτο την είδηση, επικαλείται το προσχέδιο του Καταστατικού Χάρτη του νέου διεθνούς οργανισμού, αναφέροντας ότι «κάθε κράτος μέλος θα εκτίει μια θητεία που δεν υπερβαίνει τα 3 χρόνια αφού τεθεί σε ισχύ το Καταστατικό, κάτι που θα αποτελεί αντικείμενο ανανέωσης από τον Πρόεδρο (σ.σ. Ντόναλντ Τραμπ)». Η τριετής θητεία μέλους, σύμφωνα με το Bloomberg, «δεν θα ισχύει για τα κράτη μέλη που συνεισφέρουν περισσότερα από 1.000.000.000 δολάρια σε μετρητά στο Συμβούλιο Ειρήνης εντός του πρώτου έτους από την έναρξη ισχύος του Χάρτη».
«Αξιολογείται η πρόσκληση»
Κληθείς να σχολιάσει τις πληροφορίες που μεταδίδουν διεθνή πρακτορεία, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε στον «Π» ότι συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα δεν συνεπάγεται οικονομικές υποχρεώσεις ή καταβολή οποιουδήποτε ποσού από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας. Σημείωσε ότι εάν η κυβέρνηση απαντήσει θετικά στην πρόσκληση, τότε η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας θα έχει διάρκεια τρία χρόνια και υπάρχει η δυνατότητα για εκ νέου συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης κατόπιν νέας πρόσκλησης από τον Αμερικανικό Πρόεδρο. Ερωτηθείς εάν η κυβέρνηση έχει λάβει την απόφαση να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης, ο κ. Λετυμπιώτης απάντησε ότι σε αυτή τη φάση αξιολογείται η πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου.
Ακολούθως υπεραμύνθηκε των χθεσινών του δηλώσεων για το θέμα, όπου είχε αναφέρει ότι μέσα από την πρόσκληση αναγνωρίζεται ρητά ο ρόλος της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, κάτι που αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα όταν αυτή η αναγνώριση προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή πορεία αναβάθμισης της διεθνούς θέσης της χώρας ως αξιόπιστου, σταθερού και υπεύθυνου παράγοντα ειρήνης και συνεργασίας. Απέφυγε ωστόσο να σχολιάσει τους προβληματισμούς που διατυπώνονται σε διεθνή Μέσα Ενημέρωσης από Δυτικούς αξιωματούχους και διπλωμάτες για τους κινδύνους που δημιουργούνται ως προς τη λειτουργεία του ΟΗΕ, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει κάποια επίσημη δήλωση ενώπιόν μας. Απέφυγε επίσης να απαντήσει εάν η πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου θέτει χρονοδιάγραμμα ως προς την απάντηση των κρατών.
Προβληματισμός
Μπορεί όμως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος να επιμένει στα περί αναβάθμισης της θέσης της Κύπρου μέσα από την πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι υπάρχει έντονος προβληματισμός στο Προεδρικό Μέγαρο για τη συγκεκριμένη εξέλιξη.
Κυβερνητική πηγή δήλωσε στον «Π» ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι θετική όσον αφορά τη Γάζα, αλλά υπάρχει ανησυχία για το γεγονός ότι η πρόσκληση Τραμπ αφορά τη συμμετοχή σε έναν διεθνή οργανισμό με ευρύτερες αρμοδιότητες που ξεπερνούν το πλαίσιο της Γάζας. Τόνισε δε ότι η Κύπρος ως προεδρεύουσα χώρα της ΕΕ βρίσκεται σε συνεννόηση με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα συνέλθει εκτάκτως το βράδυ της Πέμπτης για να εξετάσει το ζήτημα της Γροιλανδίας. Επεσήμανε επίσης ότι υπάρχουν μια σειρά από θέματα τα οποία πρέπει να ξεκαθαρίσουν, όπως για παράδειγμα το κατά πόσο χρειάζεται η θετική ψήφος της Βουλής για συμμετοχή της Κύπρου στο Συμβούλιο Ειρήνης.
Αποσύνθεση ΟΗΕ
«Στο Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας για την ανοικοδόμηση της Γάζας προβλέπεται ότι το Συμβούλιο της Ειρήνης που θα ιδρυθεί θα έχει διεθνή νομική προσωπικότητα, που σημαίνει ότι θα λάβει τη μορφή ενός διεθνούς θεσμού», δήλωσε στον «Π» ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Άρης Κωνσταντινίδης. Άρα, πρόσθεσε, γνωρίζαμε ότι θα ιδρυθεί ένας διεθνής θεσμός που θα αναλάβει την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Ωστόσο, σημείωσε, φαίνεται ότι υπάρχει η επιδίωξη ο θεσμός αυτός να αποκτήσει έναν ευρύτερο ρόλο για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με επιλεγμένα μέλη από τον Αμερικανό Πρόεδρο και με καθοριστικό, δικό του ρόλο. Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, πρόσθεσε, τότε θα πρόκειται για παρά πολύ επικίνδυνη εξέλιξη, καθώς θα θέτει ζητήματα σύγκρουσης αρμοδιοτήτων με τον ΟΗΕ, δυσεπίλυτα ζητήματα σύγκρουσης υποχρεώσεων των κρατών μελών του νέου θεσμού με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και παρ' όλο που σύμφωνα με το άρθρο 103 οι υποχρεώσεις των κρατών που απορρέουν από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ υπερισχύουν των άλλων υποχρεώσεων που απορρέουν από όλες τις άλλες διεθνείς υποχρεώσεις. «Τα ζητήματα στην πράξη», ανέφερε, «θα είναι δαιδαλώδη, δισεπίλυτα και εν τέλει πιθανόν να οδηγηθούμε σε νομικό χάος, με ορατό ενδεχόμενο την αποσύνθεση του ΟΗΕ και της υφιστάμενης διεθνούς τάξης». Αυτά τα ζητήματα, συμπλήρωσε, θα τα αντιμετωπίσουν όλα τα κράτη που θα συμμετάσχουν στον νέο διεθνή θεσμό.
Υποστήριξε επίσης ότι η αποδυνάμωση και η αποσύνθεση του ΟΗΕ θα έχει επιπτώσεις ως προς το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού και τη λειτουργία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και στον ρόλο που αυτή επιτελεί στην επιτήρηση της νεκρής ζώνης. Παρόλ’ αυτά, επεσήμανε, οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες και θα πρέπει να περιμένουμε μέχρις ότου ξεκαθαρίσει το θέμα.
«Σκοτεινές εποχές»
Πάντως, τα διεθνή ΜΜΕ ανέφεραν ότι οι κυβερνήσεις αντέδρασαν με επιφύλαξη στην πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου και δεν θέλησαν να προβούν σε δημόσιες δηλώσεις, αφήνοντας αξιωματούχους να εκφράζουν ανησυχίες ανώνυμα σχετικά με τον αρνητικό αντίκτυπο που θα έχει στο έργο των Ηνωμένων Εθνών ο νέος διεθνής οργανισμός. Μάλιστα, η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας και σημερινή πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, δήλωσε ότι ο ΟΗΕ είναι ο μοναδικός θεσμός με την ηθική και νόμιμη δυνατότητα να φέρνει κοντά κάθε έθνος, μικρό ή μεγάλο, προσθέτοντας πως «εάν το αμφισβητήσουμε αυτό... θα γυρίσουμε πίσω, σε πολύ, πολύ σκοτεινές εποχές». Χθες, πηγή προσκείμενη στο περιβάλλον του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ανέφερε ότι η Γαλλία «δεν σκοπεύει να απαντήσει θετικά» στην πρόσκληση για ένταξη στο Συμβούλιο Ειρήνης, τονίζοντας ότι αυτή «εγείρει σοβαρά ερωτηματικά».
