Μια νέα κοινή συνάντηση των δύο ηγετών υπό τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη στη Λευκωσία, την επομένη δηλαδή των ξεχωριστών συναντήσεών της με τους Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν. Η απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα με γραπτή δήλωση στα ΜΜΕ έκανε αναφορά για την ολοκλήρωση επίσκεψής της στις Βρυξέλλες, όπου συναντήθηκε με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας.
Είναι βεβαίως ασαφές το εύρος αυτής της νέας παρουσίας της κ. Ολγκίν στη Λευκωσία αλλά στο παρασκήνιο τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να «μετρήσουν» εκ νέου τις αντοχές και τις προθέσεις των δύο πλευρών. Παρότι δημοσίως διατηρούνται χαμηλοί τόνοι, στο διπλωματικό πεδίο καταβάλλεται προσπάθεια να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει έστω περιορισμένος χώρος για κινήσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σαν οξυγόνο για μια νέα προσπάθεια. Είναι προφανές πως η απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα έχει ως στόχο να διαπιστώσει αν υφίστανται κάποια νέα δεδομένα σε σχέση με την τελευταία κοινή συνάντησή της με τους δύο ηγέτες που πραγματοποιήθηκε το πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκέμβρη.
Θελει τη διαδικασία «ζωντανή»
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η αποστολή της κ. Ολγκίν δεν περιορίζεται σε έναν απλό κύκλο επαφών. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να διατηρήσει το Κυπριακό «ζωντανό» στον διεθνή ορίζοντα, σε μια περίοδο κατά την οποία άλλες γεωπολιτικές κρίσεις απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς προσοχής. Στο πλαίσιο αυτό, η απεσταλμένη καλείται να διερευνήσει όχι μόνο συγκλίσεις επί των ΜΟΕ αλλά και να διαπιστώσει αν και πότε θα υπάρξει πρόσφορο έδαφος για πραγματοποίηση πενταμερούς διάσκεψης, όπως έχει προγραμματιστεί. Ωστόσο το βασικό σημείο αναφοράς τη δεδομένη στιγμή έχει να κάνει με την εξεύρεση λύσεων και άρα συμφωνίας για ορισμένα εκ των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Τα οδοφράγματα
Η συζήτηση για τη διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης στη νεκρή ζώνη θεωρείται το πλέον πρόσφορο πεδίο, καθώς συνδυάζει «πρακτικό αποτέλεσμα με περιορισμένο πολιτικό κόστος». Στο παρασκήνιο, καταγράφονται προσπάθειες να διαμορφωθεί ένα «πακέτο σύνθεσης» για τα οδοφράγματα, ώστε καμία πλευρά να μην εμφανιστεί ότι παραχωρεί κάτι μονομερώς. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια, τόσο ως προς τον αριθμό όσο και ως προς τη γεωγραφική κατανομή των νέων διόδων, πάντα στη βάση των γνωστών οδοφραγμάτων. Η ελπίδα είναι πως μια πιθανή συμφωνία για τα οδοφράγματα είναι δυνατόν να λειτουργήσει ως διέξοδος με στόχο να συμφωνηθεί το πλαίσιο ευρύτερων συνομιλιών. Εν ολίγοις, η κ. Ολγκίν φέρεται να επιδιώκει κάτι περισσότερο από μια συμφωνία χαμηλής εμβέλειας παρά τη σημασία της διάνοιξης νέων οδοφραγμάτων. Ο στόχος της, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, είναι να αξιοποιήσει μια ενδεχόμενη πρόοδο στα ΜΟΕ ως «δοκιμαστικό πεδίο», όπως μας έχει λεχθεί, για να διαπιστωθεί εάν οι πλευρές μπορούν να εισέλθουν σε μια πιο δομημένη διαδικασία διαλόγου. Μια επιτυχία στο θέμα των οδοφραγμάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επιχείρημα προς τον Γενικό Γραμματέα ότι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για περαιτέρω εντατικοποίηση των προσπαθειών των Ηνωμένων Εθνών, πιθανώς με μια νέα πενταμερή σε σύντομο χρονικό διάστημα.
