Μεγάλες και ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της δρομολογεί η Βουλή, με στόχο να τεθούν σε ισχύ με τη νέα σύνθεση του Σώματος, που θα προκύψει από τις εκλογές του ερχόμενου Μαΐου. Μεταξύ άλλων, εξασφαλίζουν την απαιτούμενη πλειοψηφία για την υιοθέτησή τους οι προτάσεις του ΑΚΕΛ, που κατατέθηκαν δια του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου, Γιώργου Λουκαΐδη, οι οποίες προβλέπουν αλλαγή του τρόπου εκλογής του προέδρου της Βουλής, καθώς και ζωντανή μετάδοση των συνεδριάσεων των επιτροπών.
Μεθαύριο Πέμπτη, αναμένεται να συνεδριάσει η Επιτροπή για την Τήρηση του Κανονισμού της Βουλής, υπό την προεδρία της Αννίτας Δημητρίου, με σκοπό να ληφθούν τελικές αποφάσεις, προτού οι προτεινόμενες αλλαγές τεθούν ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής για ψήφιση, υπό μορφή πρότασης νόμου (βλέπε φωτό). Στην Επιτροπή για την Τήρηση του Κανονισμού συμμετέχουν εκπρόσωποι των κομμάτων ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ. Ωστόσο, μπορούν να καταθέσουν εισηγήσεις και να ζητήσουν τροποποιήσεις και τα υπόλοιπα κόμματα.
Η νέα διαδικασία εκλογής
Η σημερινή διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Βουλής είναι περίπλοκη και συγχυστική. Προβλέπει τέσσερα στάδια εκλογής, τα οποία, όπως διαπιστώσαμε όλοι τα τελευταία χρόνια, επιτρέπουν πολιτικά παιχνίδια και πρόσκαιρες συμμαχίες.
Η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι και αναμένεται να υιοθετηθεί μεθαύριο Πέμπτη, είναι ο πρόεδρος της Βουλής να εκλέγεται με απόλυτη πλειοψηφία, διαφορετικά με απλή πλειοψηφία.
Ειδικότερα, αμέσως μετά την τελετή διαβεβαίωσης των βουλευτών θα λαμβάνει χώρα η εκλογή του προέδρου της Βουλής. Οι υποψηφιότητες θα υποβάλλονται έπειτα από πρόταση του κάθε υποψηφίου από άλλον βουλευτή.
Πρόεδρος της Βουλής θα εκλέγεται ο υποψήφιος / η υποψήφια, που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των βουλευτών, με διεξαγωγή ονομαστικής ψηφοφορίας. Δηλαδή, 29 από τις 56 ψήφους.
Σε περίπτωση που κατά την ψηφοφορία κανένας εκ των υποψηφίων δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, διεξάγεται δεύτερος γύρος ψηφοφορίας μεταξύ των δύο επικρατέστερων. Πρόεδρος της Βουλής εκλέγεται ο υποψήφιος / η υποψήφια που συγκεντρώνει την απλή πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των βουλευτών, δηλαδή που λαμβάνει τις περισσότερες ψήφους. Σε περίπτωση ισοψηφίας, προβλέπεται η διεξαγωγή επαναληπτικής ψηφοφορίας μεταξύ των δύο υποψηφίων και εκλέγεται αυτός ή αυτή, που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους. Στο ενδεχόμενο που κατά την επαναληπτική ψηφοφορία προκύψει και πάλι ισοψηφία, τότε διεξάγεται δημόσια κλήρωση και πρόεδρος της Βουλής εκλέγεται ο υποψήφιος / η υποψήφια που αναδεικνύει η κλήρωση.
Σε κάθε ψηφοφορία θα καταμετρούνται μόνο οι θετικές ψήφοι.
Σήμερα προβλέπονται μέχρι και 4 ψηφοφορίες
Η ακολουθητέα διαδικασία εκλογής του προέδρου της Βουλής βασίζεται σε απόφαση του Σώματος που εγκρίθηκε ομόφωνα στις 30 Δεκεμβρίου 1985 κατ’ εφαρμογή του Άρθρου 73.1 του Συντάγματος, το οποίο καθιερώνει την αρχή της αυτονομίας της Βουλής, να ρυθμίζει η ίδια τα εσωτερικά ζητήματα της λειτουργίας της.
Ειδικότερα, η υφιστάμενη διαδικασία εκλογής του προέδρου της Βουλής έχει ως εξής: Αφού υποβληθούν οι υποψηφιότητες, διεξάγεται ψηφοφορία, κατά την οποία η κάθε υποψηφιότητα τίθεται σε ξεχωριστή ψηφοφορία κατά τρόπο αντιστρόφως ανάλογο της δύναμης εκάστου εν τη Βουλή πολιτικού κόμματος, αρχίζοντας από τον υποψήφιο του μικρότερου κόμματος:
1 Κατά την πρώτη ψηφοφορία, ο υποψήφιος / η υποψήφια που θα συγκεντρώσει τον αμέσως επόμενο ακέραιο αριθμό του ημίσεος των παρόντων και ψηφιζόντων βουλευτών θα εκλεγεί πρόεδρος της Βουλής. Δεδομένου ότι παρόντες και ψηφίζοντες στην εν λόγω ψηφοφορία αναμένεται ότι θα είναι το σύνολο των βουλευτών, ήτοι οι 56 βουλευτές, καθώς προηγείται η τελετή διαβεβαίωσής τους, ο υποψήφιος / η υποψήφια που θα εκλεγεί, πρέπει να συγκεντρώσει τον αμέσως επόμενο ακέραιο αριθμό του ημίσεος, δηλαδή 29 ψήφους.
2 Σε περίπτωση κατά την οποία δεν αναδειχθεί πρόεδρος της Βουλής κατά την πρώτη ψηφοφορία, θα ακολουθήσει δεύτερη ψηφοφορία για τις ήδη τεθείσες υποψηφιότητες και πρόεδρος της Βουλής θα εκλεγεί μόνο εκείνος ο υποψήφιος ή εκείνη η υποψήφια, που θα έχει συγκεντρώσει τα 2/5 των θετικών ψήφων των παρόντων και ψηφιζόντων βουλευτών. Εν προκειμένω, πρόεδρος της Βουλής θα εκλεγεί ο υποψήφιος / η υποψήφια που θα συγκεντρώσει 22 θετικές ψήφους.
3 Σε περίπτωση κατά την οποία στη δεύτερη ψηφοφορία, περισσότεροι του ενός υποψήφιοι συγκεντρώσουν τα 2/5 των θετικών ψήφων, ήτοι 22 ή/και περισσότερες ψήφους, η διαδικασία προχωρεί στην τρίτη ψηφοφορία, κατά την οποία πρόεδρος της Βουλής θα εκλεγεί ο υποψήφιος / η υποψήφια που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες θετικές ψήφους.
4 Εάν κατά την τρίτη ψηφοφορία προκύψει ισοψηφία μεταξύ δύο ή περισσότερων υποψηφίων, θα διεξαχθεί τέταρτη ψηφοφορία, κατά την οποία πρόεδρος της Βουλής θα εκλεγεί ο υποψήφιος / η υποψήφια που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες θετικές ψήφους.
Κατά πάγια κοινοβουλευτική πρακτική, που ακολουθείται από το 1985, κάθε ψηφοφορία θεωρείται κεχωρισμένη διαδικασία και ως εκ τούτου σε κάθε ψηφοφορία όλοι οι βουλευτές έχουν δικαίωμα ψήφου ανεξαρτήτως της ψήφου που έδωσαν σε προηγούμενη ψηφοφορία, ενώ γίνεται ερμηνευτικά δεκτό, ότι σε κάθε διαδικασία τίθενται σε ψηφοφορία όλες οι υποψηφιότητες.
Ζωντανές μεταδόσεις επιτροπών
Στις αλλαγές που δρομολογούνται και που αναμένεται να υιοθετηθούν την ερχόμενη Πέμπτη περιλαμβάνεται και η εισήγηση, όπως κατά τη συζήτηση των αυτεπαγγέλτων θεμάτων και κατά το στάδιο της συζήτησης των σχεδίων νόμου επί της αρχής, οι συνεδριάσεις των Επιτροπών της Βουλής να μεταδίδονται ζωντανά με ευθύνη της Βουλής. Προβλέπεται, επίσης, ότι η απόφαση για τη ζωντανή μετάδοση, η διαδικασία και ο χρόνος μετάδοσης των συνεδριάσεων των επιτροπών θα εγκρίνονται από τον πρόεδρο της Βουλής, αφού προηγουμένως εξασφαλιστεί η συναίνεση της πλειοψηφίας των βουλευτών - μελών των επιτροπών.
