Σε θρίλερ εξελίχθηκε η προσπάθεια της τ/κ πλευράς να οργανώσει επίσκεψη προσκυνητών στο Χαλά Σουλτάν Τεκκέ στη Λάρνακα με την ευκαιρία των εορτασμών του Αΐντ αλ Φιτρ. Υπήρξε εμπλοκή στις διαβουλεύσεις με την ε/κ πλευρά και τελικά δεν πραγματοποιήθηκε το προσκύνημα. Μάλιστα το λεγόμενο υπουργείο εξωτερικών των κατεχομένων κατηγόρησε την ε/κ πλευρά ότι δεν επέτρεψε την επίσκεψη των προσκυνητών, ενώ η κυβέρνηση της Δημοκρατίας δεν έχει προβεί μέχρι στιγμής σε οποιαδήποτε δημόσια δήλωση επί του θέματος. Ωστόσο πηγή του υπουργείου Εξωτερικών αναφέρει ότι η τ/κ πλευρά εγκατέλειψε τη διαδικασία διαβούλευσης και δεν επανήλθε όταν ζητήθηκαν επιπλέον στοιχεία για τους προσκυνητές.
Αντίδραση Έρχιουρμαν
Το περασμένο Σάββατο, το λεγόμενο υπουργείο εξωτερικών των κατεχομένων κατηγόρησε την ε/κ πλευρά ότι απέρριψε το αρχικό αίτημα της τ/κ πλευράς για ομαδική επίσκεψη προσκυνητών στο τέμενος στις 21 Μαρτίου. Υποστήριξε επίσης ότι προτάθηκε νέα ημερομηνία επίσκεψης στις 22 Μαρτίου και ακολούθως στις 28 του ίδιου μήνα οι οποίες επίσης απορρίφθηκαν. Σύμφωνα με το «υπεξ», στις ομαδικές επισκέψεις των προηγούμενων χρόνων συμμετείχαν 300 έως 500 προσκυνητές, ενώ φέτος η ε/κ πλευρά επικαλέστηκε λόγους ασφαλείας και ζήτησε όπως μειωθεί ο αριθμός σε 105 άτομα και ακολούθως σε ένα λεωφορείο μόνο. Ακολούθησε δήλωση του Τ/κ ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, ο οποίος ανέφερε ότι οι διαδοχικές αρνητικές απαντήσεις της ε/κ πλευράς στα αιτήματα της τ/κ πλευράς και η προσπάθεια επιβολής περιορισμών «βάσει αδικαιολόγητων λόγων, είναι απαράδεκτη».
Τι λέει το ΥΠΕΞ
Πηγή του υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε στον «Π» ότι η τ/κ πλευρά δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα στο Γραφείο του Θρησκευτικού Διαλόγου για την Ειρηνευτική Διαδικασία στην Κύπρο (Religious Track of the Cyprus Peace Process), που λειτουργεί υπό την αιγίδα της Σουηδικής Πρεσβείας. Ανέφερε επίσης ότι αυτή ήταν η διαδικασία που ακολουθείτο στο παρελθόν και πως αυτός ήταν ο λόγος που δεν πραγματοποιήθηκε το προσκύνημα στις 21 Μαρτίου. Η τ/κ πλευρά, όπως είπε, αρνήθηκε να απευθυνθεί στο Religious Track και χάθηκε χρόνος. Παρόλο, πρόσθεσε, που το αίτημα υποβλήθηκε στην Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, η ε/κ πλευρά απάντησε τελικά ότι θα το αποδεχθεί και έτσι καθορίστηκε νέα ημερομηνία. Η ε/κ πλευρά, τόνισε, συναίνεσε στο να πραγματοποιηθεί το προσκύνημα στις 28 Μαρτίου, ωστόσο έθεσε περιορισμούς στον αριθμό των προσκυνητών λόγω της κατάστασης που δημιουργεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και του αυξημένου κίνδυνου ασφάλειας στην Κύπρο.
Η πηγή του υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε στον «Π» ότι η τ/κ πλευρά επισύναψε έναν κατάλογο με τα ονοματεπώνυμα των προσκυνητών, ωστόσο η ε/κ πλευρά ζήτησε επιπλέον στοιχεία για να μπορέσει να εξακριβώσει την ύπαρξη των συγκεκριμένων φυσικών προσώπων. Επεσήμανε δε ότι η έγκριση αφορά κατ’ εξαίρεση μεταφορά εποίκων στο τέμενος για προσκύνημα και πως αυτή η διαδικασία προϋποθέτει οργάνωση. Θα πρέπει, όπως είπε, το Τμήμα Αρχαιοτήτων να αποκλείσει την επίσκεψη του κοινού την ημέρα του προσκυνήματος και η Αστυνομία να οργανώσει τη διαδικασία συνοδείας των λεωφορείων από περιπολικά. Υποστήριξε επίσης ότι η τ/κ πλευρά δεν επανήλθε με επιπλέον στοιχεία και ούτε καν δοκίμασε να περάσει από τα οδοφράγματα.
Religious Track
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεταφορά προσκυνητών από την τ/κ κοινότητα στο Χαλά Σουλτάν Τεκκέ άρχισε να πραγματοποιείται από το 2014, μετά από συμφωνία των θρησκευτικών ηγετών στα πλαίσια του διαλόγου που καθιερώθηκε με πρωτοβουλία του Religious Track. Η συμφωνία έγινε μεταξύ του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου Β’ και του πρώην Μουφτή της Κύπρου Ταλίπ Αταλάι και αφορούσε συγκεκριμένα τους εποίκους και το δικαίωμα άσκησης της θρησκευτικής ελευθερίας, διότι οι Τουρκοκύπριοι μπορούν να περάσουν τα οδοφράγματα χωρίς πρόβλημα.
Τελικά κατέληξαν σε μια φόρμουλα και μέχρι την περίοδο του κορωνοϊού το Γραφείο του Θρησκευτικού Διαλόγου για την Ειρηνευτική Διαδικασία στην Κύπρο διαμεσολαβούσε ώστε να ρυθμιστεί η διαδικασία μεταφοράς των προσκυνητών. Οι πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι μετά την περίοδο του κορωνοϊού, η τ/κ πλευρά άλλαξε στάση και προσπάθησε να παρακάμψει το Religious Track, με τον τελευταίο Μουφτή Χακάν Μοράλ να μη συμμετέχει στον θρησκευτικό διάλογο, ενώ το λεγόμενο υπουργείο εξωτερικών έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη ρύθμιση της διαδικασίας προσκυνήματος στο Χαλά Σουλτάν Τεκκέ, απευθύνοντας αίτημα στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ αντί στο Religious Track.
Έφυγε το τρένο
Πηγή στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ δήλωσε στον «Π» ότι συνεχίζεται η προσπάθεια για διευθέτηση του ζητήματος με νέα ημερομηνία προσκυνήματος στις αρχές Απριλίου. Ωστόσο, τ/κ πηγή ανέφερε ότι δεν υπάρχει σε εξέλιξη διάλογος για επίλυση του θέματος διότι το προσκύνημα θα είχε νόημα εάν πραγματοποιείτο στα πλαίσια των εορτασμών του Αΐντ αλ Φιτρ που έχουν ολοκληρωθεί.
«Δεν είμαστε Λίβανος»
Η τ/κ πηγή δήλωσε στον «Π» ότι οι Τουρκοκύπριοι μετά την περίοδο του κορωνοϊού (2021) σταμάτησαν να συμμετέχουν στο Religious Track και πως τα προσκυνήματα πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο μέσω της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Εντούτοις, υπογράμμισε, η ε/κ πλευρά αυτή την φορά επέμενε ότι πρέπει να γίνει μέσω του Religious Track.
Ανέφερε επίσης ότι η τ/κ πλευρά δεν συμμετέχει στο Religious Track και πως υπάρχει διαφορά απόψεων σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του Γραφείου του Θρησκευτικού Διαλόγου για την Ειρηνευτική Διαδικασία στην Κύπρο, «αν είναι επωφελής ή όχι» και εάν λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες που έχει η τ/κ πλευρά. Ακολούθως υποστήριξε ότι το Religious Track σήμερα είναι ανενεργό, τονίζοντας ότι δεν είναι λογικό να ζητούν από την τ/κ πλευρά να ακολουθήσει μια οδό που προς το παρόν δεν υπάρχει. Υποστήριξε επίσης ότι στην τ/κ πλευρά δεν υπάρχει Μουφτής αλλά διορίζεται κάποιος ως επικεφαλής της διεύθυνσης θρησκευτικών υποθέσεων, τονίζοντας ότι «δεν είμαστε Λίβανος».
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η ε/κ πλευρά επιχείρησε να καθορίσει την ημερομηνία και να μειώσει τον αριθμό των προσκυνητών. Η ε/κ πλευρά, είπε, πρότεινε όπως το προσκύνημα πραγματοποιηθεί στις 28 και όχι στις 21 Μαρτίου και με αιτήματα που δεν μπορούσε να ικανοποιήσει η τ/κ πλευρά. Είναι λυπηρό, ανέφερε, αυτή την ώρα που γίνεται προσπάθεια να χτιστεί εμπιστοσύνη μεταξύ των νέων ηγετών, η ε/κ πλευρά να επιδεικνύει σκληρή στάση και να λέει αρχικά ένα κατηγορηματικό «όχι» και την τελευταία στιγμή να ενημερώνει την τ/κ πλευρά ότι είναι εφικτό εάν πραγματοποιηθεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία με πολύ μικρότερο αριθμό συμμετεχόντων. «Δεν μπορούσαμε», συμπλήρωσε, «να πούμε σε περισσότερους από τους μισούς προσκυνητές ότι φέτος δεν θα συμμετάσχετε στο προσκύνημα».
Αιτήματα για προσκύνημα
Η πηγή του υπουργείου Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέφερε ότι ποτέ δεν ήταν συνδεδεμένα τα προσκυνήματα που πραγματοποιούν οι Ε/κ στα κατεχόμενα και οι Τ/κ στις ελεύθερες περιοχές. Τόνισε δε ότι από την περίοδο Τατάρ και εντεύθεν απορρίπτεται το 70% των αιτημάτων των Ε/κ για προσκύνημα.
Ωστόσο, τ/κ πηγή απέρριψε τον πιο πάνω ισχυρισμό, λέγοντας ότι το 2025 μόνο το 32% από τα αιτήματα της ε/κ πλευρά έχουν απορριφθεί. Μάλιστα κατηγόρησε την ε/κ πλευρά ότι επιμένει να υποβάλλει αίτημα για θρησκευτική τελετή σε εκκλησίες που δεν είναι σε καλή κατάσταση ή βρίσκονται σε στρατιωτική ζώνη, γνωρίζοντας ότι θα λάβει αρνητική απάντηση. Πρόσθεσε δε ότι η ε/κ πλευρά επιμένει να υποβάλλει αυτά τα αιτήματα για να καταγράφεται αύξηση στις απορρίψεις και να χρησιμοποιεί αυτό το μέγεθος για προπαγανδιστικούς σκοπούς.
