Πριν από ένα χρόνο και συγκεκριμένα τον Μάρτιο του 2025, το Υπουργείο Εσωτερικών κατέθεσε στη Βουλή εισηγήσεις για τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας με στόχο την παροχή πρόσθετων νομοθετικών εργαλείων στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του σοβαρού και χρόνιου προβλήματος των επικίνδυνων οικοδομών, το οποίο ταλανίζει δήμους, κοινότητες και χιλιάδες πολίτες που διαμένουν στις γειτνιάζουσες περιοχές. Οι εισηγήσεις του υπουργείου ενσωματώθηκαν στις προτάσεις νόμου που ήταν ήδη κατατεθειμένες στη Βουλή από τον βουλευτή της ΔΗΠΑ και νυν υπουργό Εργασίας, Μαρίνο Μουσιούττα.
Οι εν λόγω προτάσεις νόμου εξακολουθούν να εκκρεμούν προς εξέταση στη Βουλή. Εάν είχαν ψηφιστεί σε νόμο, ενδεχομένως οι δύο Αφρικανοί μετανάστες που έχασαν τη ζωή τους στην κατάρρευση κτηρίου στη Γερμασόγεια, το Μεγάλο Σάββατο, να βρίσκονταν σήμερα στη ζωή, καθώς το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο για τον ΕΟΑ Λεμεσού θα ήταν σαφώς πιο αποτελεσματικό και λειτουργικό. Συγκεκριμένα, ο ΕΟΑ Λεμεσού θα μπορούσε να προχωρήσει μονομερώς στην εξασφάλιση δικαστικού διατάγματος για την κατεδάφιση του κτηρίου. Σε περίπτωση που οι ένοικοι δεν συμμορφώνονταν εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, ο ΕΟΑ Λεμεσού θα είχε τη δυνατότητα να διακόψει την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και υδροδότησης, εξαναγκάζοντας τους ενοίκους να εγκαταλείψουν το επικίνδυνο κτήριο για τη δική τους ασφάλεια.
Στην περίπτωση του κτηρίου στη Γερμασόγεια, δόθηκε προθεσμία τριών μηνών στους ενοίκους για να το εγκαταλείψουν, ήτοι μέχρι τις 26 Ιουνίου 2026, ωστόσο, μόλις τρεις εβδομάδες αργότερα, το κτήριο κατέρρευσε.
Οι βασικές πρόνοιες
Η προτεινόμενη ρύθμιση που εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής και αφορά την αντιμετώπιση των επικίνδυνων οικοδομών προβλέπει τα ακόλουθα:
- Απλοποίηση της διαδικασίας επίδοσης ειδοποίησης με τη διαγραφή από την κείμενη νομοθεσία της απαίτησης αποστολής διπλοσυστημένης επιστολής προς τον ιδιοκτήτη της επικίνδυνης οικοδομής. Παράλληλα, εισάγονται εναλλακτικοί τρόποι ενημέρωσης όπως π.χ. ανάρτηση στην ιστοσελίδα του αρμόδιου ΕΟΑ και ενημέρωση της Τοπικής Αρχής.
- Δυνατότητα κατεδάφισης επικίνδυνης οικοδομής ως μέτρο άρσης της επικινδυνότητας.
- Έκδοση μονομερούς δικαστικού διατάγματος (ex parte) για τη λήψη μέτρων σε επικίνδυνη κατοικία, καθώς και για την απομάκρυνση προσώπων που διαμένουν σε αυτήν. Με το εν λόγω διάταγμα εξοικονομείται πολύτιμος χρόνος, ο οποίος σε περιπτώσεις τέτοιων περιστατικών είναι καθοριστικός για την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
- Απαγόρευση χρήσης και/ή ενοικίασης οικοδομής που έχει χαρακτηριστεί ως επικίνδυνη.
- Διακοπή ύδατος/ ηλεκτρικής ενέργειας ως μοχλός πίεσης για σκοπούς εγκατάλειψης και εκκένωσης της οικοδομής.
- Σφράγιση επικίνδυνης οικοδομής ως άμεσο μέτρο για την παρεμπόδιση εισόδου προσώπων στην οικοδομή.
- Εγγραφή εμπράγματου βάρους επί του επηρεαζόμενου ακινήτου για την κάλυψη των δαπανών που διενήργησε ο ΕΟΑ για την άρση της επικινδυνότητάς του και ρύθμιση της οφειλής του ιδιοκτήτη σε μηνιαίες δόσεις.
- Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του ιδιοκτήτη με ειδοποίηση που αφορά επικίνδυνη οικοδομή, το διοικητικό πρόστιμο αυξάνεται μέχρι €40.000 από τις €20.000 που ισχύει σήμερα. Σε περίπτωση συνέχισης της παράβασης, ο ΕΟΑ δύναται να επιβάλλει πρόστιμο μέχρι €200 για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης.
- Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του ιδιοκτήτη με ειδοποίηση που αφορά επικίνδυνη οικοδομή, τα δικαστήρια θα μπορούν να επιβάλλουν χρηματικό πρόστιμο μέχρι €20.000 από τις €10.000 που ισχύει σήμερα σε περίπτωση πρώτης καταδίκης, και μέχρι €40.000 από τις €20.000 που ισχύει σήμερα σε περίπτωση δεύτερης ή μεταγενέστερης καταδίκης.
