Στην Αττάλεια με αποσκευές γεμάτες εξαγγελίες

Η Κύπρος ετοιμάζεται να μεταβεί στην COP31 της Αττάλειας με Πρόεδρο, υπουργούς και υπηρεσιακή αντιπροσωπεία. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Ηγετών, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών, ενώ ο υπουργός Γεωργίας και Περιβάλλοντος θα εκπροσωπήσει τη χώρα στις υπουργικές διαπραγματεύσεις. Η εκπροσώπηση είναι υψηλού επιπέδου. Το ερώτημα είναι εάν ανάλογου επιπέδου είναι και η περιβαλλοντική πολιτική που θα παρουσιάσουμε. Η διεθνής παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι αναγκαία. Η συμμετοχή, όμως, σε μια κλιματική διάσκεψη δεν αποτελεί από μόνη της περιβαλλοντικό επίτευγμα. Η αξιοπιστία μιας κυβέρνησης κρίνεται από όσα εφαρμόζει στη χώρα της, πόσο προστατεύει το νερό, μειώνει την εξάρτηση από ρυπογόνα καύσιμα, προλαμβάνει καταστροφές και υπερασπίζεται τη βιοποικιλότητα. Οι φωτογραφίες από τις αίθουσες διαπραγματεύσεων δεν υποκαθιστούν κανένα από αυτά. Η απόσταση ανάμεσα στις διακηρύξεις και στην υλοποίηση αποτυπώνεται στην ίδια την κυβερνητική προετοιμασία. Η αναθεωρημένη στρατηγική προσαρμογής περιλαμβάνει 119 μέτρα σε 15 τομείς, με ορίζοντα το 2050. Ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, το προσχέδιο αναμένεται ακόμη να υποβληθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο. Η εκτίμηση κλιματικών κινδύνων είχε ολοκληρωθεί το 2024. Τον Νοέμβριο του 2026 εξακολουθούμε να περιμένουμε το επόμενο διοικητικό βήμα. Αυτή είναι η ουσία της κριτικής προς την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, η διαρκής μεταφορά της ευθύνης στο μέλλον. Θα κατατεθεί, θα εξεταστεί, θα συντονιστεί, θα προωθηθεί. Μόνο που η ξηρασία δεν περιμένει την ολοκλήρωση των διαδικασιών. Ούτε ο καύσωνας αναβάλλεται επειδή εκκρεμεί μια υπουργική απόφαση. Η διοικητική κινητικότητα αποκτά αξία όταν παράγει προστασία, με χρηματοδότηση, χρονοδιαγράμματα και υπευθύνους που λογοδοτούν. Η ευρωπαϊκή συζήτηση για προετοιμασία απέναντι σε παγκόσμια υπερθέρμανση τριών βαθμών αποτελεί προειδοποίηση, όχι άδεια εγκατάλειψης της προσπάθειας περιορισμού των εκπομπών. Οι σχεδιαζόμενες απαιτήσεις προσαρμογής δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ήδη εφαρμοζόμενη νέα νομοθεσία. Η Κύπρος χρειάζεται ταυτόχρονα προσαρμογή και μείωση της ρύπανσης. Διαφορετικά, θα πληρώνουμε ολοένα περισσότερο για να αντιμετωπίζουμε συνέπειες που επιτρέπουμε να επιδεινώνονται. Στο νερό απαιτούνται περιορισμός απωλειών, επαναχρησιμοποίηση και συνετή διαχείριση. Στην ενέργεια χρειάζονται καθαρή παραγωγή, αποθήκευση και δίκτυα που υπηρετούν τη μετάβαση. Στις πόλεις χρειάζονται δέντρα, σκίαση και προστασία του ελεύθερου χώρου. Στα δάση, πρόληψη με συνέχεια. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει αποτελέσματα για καθένα από αυτά, αντί να τα συγκεντρώνει σε καταλόγους προθέσεων και να τους βαφτίζει πρόοδο. Η ίδια δοκιμασία αξιοπιστίας αφορά την ευημερία των ζώων. Η COP31 είναι κλιματική διάσκεψη, αλλά η περιβαλλοντική συνέπεια μιας κυβέρνησης αξιολογείται συνολικά. Δεν μπορεί να διακηρύσσει σεβασμό στη ζωή διεθνώς και να αρκείται σε διαβεβαιώσεις όταν καταγγέλλονται σοβαρές παραλείψεις στην προστασία των ζώων στο εσωτερικό. Η προστασία απαιτεί υπηρεσίες που ανταποκρίνονται, διερεύνηση και εφαρμογή της νομοθεσίας. Η υπόθεση στη Χλώρακα είναι πρόσφατη και αναδεικνύει την ανάγκη για λογοδοσία. Σύμφωνα με το ΚΥΠΕ, εντοπίστηκαν τουλάχιστον δώδεκα νεκρές γάτες σε υπόθεση πιθανής μαζικής δηλητηρίασης, ενώ οι Οικολόγοι κατήγγειλαν αδράνεια αρμόδιων υπηρεσιών. Η αιτία και οι ευθύνες χρειάζονται τεκμηριωμένη διερεύνηση. Η κυβέρνηση, όμως, οφείλει ήδη να εξηγήσει ποιες ενέργειες έγιναν και πώς προστατεύονται τα υπόλοιπα ζώα. Αυτό που λείπει είναι μια δημόσια συμφωνία εφαρμογής, ποιο μέτρο ξεκινά, πότε ολοκληρώνεται, πόσο κοστίζει, ποιος το υλοποιεί και πώς ελέγχεται. Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποιες δεσμεύσεις προχώρησαν και ποιες έμειναν πίσω. Η λογοδοσία δεν μπορεί να εξαντλείται στην παρουσίαση νέων σχεδίων, χωρίς απολογισμό των προηγούμενων και χωρίς καθαρή ανάληψη πολιτικής ευθύνης για κάθε καθυστέρηση που μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Στην Αττάλεια η κυπριακή αντιπροσωπεία θα μιλήσει για φιλοδοξία, ανθεκτικότητα και δίκαιη μετάβαση. Ας δεσμευτεί ότι, επιστρέφοντας, θα παρουσιάσει συγκεκριμένο πρόγραμμα εφαρμογής και τακτικό δημόσιο απολογισμό. Γιατί η μεγαλύτερη περιβαλλοντική αποτυχία δεν είναι να απουσιάζεις από μια διεθνή φωτογραφία. Είναι να εμφανίζεσαι σε όλες και να αφήνεις τη χώρα σου απροετοίμαστη. *Μέλους Κινήματος Οικολόγων