Η σταθεροποίηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα —με το Brent να προσεγγίζει σταθερά τα 90 δολάρια το βαρέλι— δεν αποτελεί πλέον μια παροδική διακύμανση αλλά μια νέα, σκληρή πραγματικότητα. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, οι κίνδυνοι στη ναυσιπλοΐα και η σφιχτή πολιτική προσφοράς του OPEC+ εδραιώνουν ένα καθεστώς ακριβής ενέργειας. Το γεγονός αυτό λειτουργεί ως καταλύτης εξελίξεων. Κράτη, νοικοκυριά και επιχειρήσεις υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν τις πρόσκαιρες ψευδαισθήσεις και να αναπροσαρμόσουν ριζικά τις στρατηγικές και τις καθημερινές τους αποφάσεις.
Στην Κύπρο, η κατάσταση αυτή προσλαμβάνει διαστάσεις εντονότερης επιβάρυνσης. Παρότι η χώρα διατηρεί συγκριτικά χαμηλότερες τιμές λιανικής στα καύσιμα κίνησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αυξήσεις του τελευταίου μήνα (με το πετρέλαιο κίνησης να καταγράφει άλμα 11,6% και τη βενζίνη 6,8%) ροκανίζουν το διαθέσιμο εισόδημα. Η κυπριακή ιδιαιτερότητα, ωστόσο, έγκειται στο δυσβάσταχτο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Η σχεδόν απόλυτη εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και το πρόσθετο βάρος από το κόστος αγοράς δικαιωμάτων ρύπων καθιστούν το κυπριακό ρεύμα από τα ακριβότερα στην Ευρώπη, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και πιέζοντας ασφυκτικά τα νοικοκυριά.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα προσωρινά μέτρα ελάφρυνσης, όπως η παράταση του μειωμένου φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, αποτελούν αναμφίβολα χρήσιμες «ανάσες» ανακούφισης για την κοινωνική συνοχή. Εντούτοις δεν συνιστούν θεραπεία. Οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις είναι από τη φύση τους βραχυπρόθεσμες και περιορισμένης εμβέλειας, όπως άλλωστε υποδεικνύει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η μόνη ουσιαστική και βιώσιμη απάντηση απέναντι στη διαρκή ενεργειακή ακρίβεια είναι η άμεση επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης. Η ραγδαία αύξηση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σε συνδυασμό με την προώθηση συστημάτων αποθήκευσης και τον εκσυγχρονισμό του ηλεκτρικού δικτύου, αποτελεί επιτακτική οικονομική ανάγκη και ζήτημα εθνικής ενεργειακής ασφάλειας.
Η αξιοποίηση του άφθονου ηλιακού δυναμικού του νησιού μπορεί να επιφέρει άμεσες και δραστικές εξοικονομήσεις στο κόστος παραγωγής ρεύματος, απαλλάσσοντας οριστικά την κυπριακή οικονομία από τις διεθνείς πετρελαϊκές διακυμάνσεις.
Η ενεργειακή κρίση δεν θα υποχωρήσει από μόνη της. Η απάντηση δεν βρίσκεται στην προσμονή της πτώσης των τιμών του πετρελαίου αλλά στην ταχύτερη απεξάρτησή μας από αυτό.
