Ορθά έπραξε η Αννίτα. Αλλά...

Η απόφαση της Αννίτας Δημητρίου να αποσύρει την υποψηφιότητά της χάρισε αισθήματα ανακούφισης στα μέλη και υποστηρικτές του Δημοκρατικού Συναγερμού. Είναι μια απόφαση που προσθέτει κύρος στην κατά τα άλλα μίζερη τριτοκοσμική πολιτική ζωή του τόπου. Κατά τη γνώμη μου όμως, η απόσυρση της υποψηφιότητας της Αννίτας, παρά την αδιαμφισβήτητη ορθότητά της, δεν θα αποκαταστήσει την ενότητα στον Δημοκρατικό Συναγερμό. 

Μπράβο που ψηφίζεις Χριστοδουλίδη

Το ακόλουθο περιστατικό καταδεικνύει γιατί: Την περασμένη Τρίτη πήγα στο δικαστικό μέγαρο Πάφου για συνέχιση της ακρόασης του δημάρχου Πάφου, Φαίδωνα Φαίδωνος. Συναντώ συνήθως τον πελάτη μου στην καφετερία του δικαστηρίου δίπλα από την οποία υπάρχει μια μικρή αίθουσα δικηγόρων. Χαιρετώ τους συναδέλφους που βρίσκονται στην αίθουσα αυτή και κατευθύνομαι στην καφετερία. Δεν μπαίνω στην αίθουσα των δικηγόρων γιατί καπνίζουν εκεί. Στο «κράτος» της Πάφου δεν ισχύουν οι νόμοι που απαγορεύουν το κάπνισμα σε δημόσια κτήρια. Χαιρέτησα λοιπόν τους 7 – 8 δικηγόρους που ήσαν εκεί από την πόρτα και σχεδόν όλοι με μια φωνή μού ζήτησαν να κάτσω μαζί τους για να τους σχολιάσω τις εξελίξεις στον ΔΗΣΥ. Τους είπα δυο – τρεις κουβέντες που είχαν ως βάση ότι η ενότητα του κόμματος δεν απειλείται από τις τρεις υποψηφιότητες Αβέρωφ, Αννίτας, Παμπορίδη αλλά από τους «δούρειους ίππους». Μαζί με τους δικηγόρους ήταν και ένας αστυνομικός που τον βλέπω συχνά να γυροφέρνει στον χώρο του δικαστηρίου. Μάλλον θα εργάζεται εκεί. Ξεκίνησε με το να εξηγεί ότι επειδή θα ερχόταν ο αρχηγός Αστυνομίας να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας στη δίκη του Φαίδωνα, ξύρισε ένα παράξενο μουστάκι που είχε και πρόσθεσε: Πριν μερικές εβδομάδες βρέθηκα με τον Δίπλαρο σε μια εκδήλωση. Και στην κουβέντα πάνω τού είπα ότι στις προηγούμενες εκλογές ψήφισα Αβέρωφ την πρώτη Κυριακή και τη δεύτερη Χριστοδουλίδη. Σε τούτες τις εκλογές θα ψηφίσω Χριστοδουλίδη από την πρώτη. Μου έκλεισε το μάτι και με απλωμένο χέρι και το μεγάλο του δάκτυλο πάνω συμφώνησε ολόχαρος μαζί μου. 

Όχι στον υποψήφιο ΔΗΣΥ

Πριν μερικές εβδομάδες κανένας δεν ήξερε ποιος θα είναι ο υποψήφιος του Συναγερμού. Κυκλοφορούσαν όμως τρεις ως πιθανοί υποψήφιοι, τα τρία ονόματα που αναφέρω πιο πάνω. Όποιος και να ήταν τελικά υποψήφιος, για το κορυφαίο στέλεχος του ΔΗΣΥ, η απόφαση του φρεσκοξυρισμένου σαν γαμπρού Πάφιου αστυνομικού να ψηφίσει Χριστοδουλίδη από τον πρώτο γύρο, καίτοι παραδοσιακός συναγερμικός, έτυχε της ενθουσιώδους επιδοκιμασίας του. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και μια σειρά από άλλα κορυφαία στελέχη και κάποια μεσαία στελέχη, ακόμα και απλά μέλη. Δεν ξέρω αν το περιστατικό που περιέγραψε ο Πάφιος αστυνομικός είναι αληθές. Σκέφτηκα πολύ αν έπρεπε να μεταφέρω εδώ το όνομα του στελέχους. Κατέληξα ότι έπρεπε να μεταφέρω το περιστατικό όπως το διηγήθηκε ο πρωταγωνιστής του. 

Πολύπλευρη κρίση

Η συμπεριφορά των στελεχών και μελών που παραμένουν στο κόμμα -και κάποιοι μάλιστα κατέχουν και σημαντικά αξιώματα- να υποστηρίζουν άλλον υποψήφιο από εκείνο που επιλέγει το κόμμα τους, έχει να κάνει με την πολύπλευρη κρίση που διέρχεται ο τόπος για δεκαετίες. Είναι σύμπτωμα της κατηφορικής πορείας της χώρας μας. Συνεπώς, αν θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά, είναι απαραίτητη, όπως άλλωστε σε οποιαδήποτε ασθένεια, η διάγνωση των αιτιών που το προκαλούν. Μια πλήρης τέτοια ανάλυση θα απαιτούσε χιλιάδες σελίδες για να μπορέσει να αντιμετωπίσει σε ικανοποιητικό βαθμό την πολυπλοκότητα των ερωτημάτων που πρέπει να απαντηθούν. Αν σκεφτούμε όμως με κοινή λογική, τότε η βασική –όχι η μοναδική– αιτία πίσω από τις κρίσιμες ασθένειες της χώρας γενικά και ειδικά του πολιτικού/κομματικού συστήματος είναι το έλλειμμα αξιών. Αξία είναι ένα «πιστεύω» για το τι είναι σωστό ή λάθος, τι είναι κατάλληλο και τι ακατάλληλο, τι είναι σημαντικό και τι ασήμαντο. Σε γενικό επίπεδο οι αξίες μάς οδηγούν σε πρότυπα και κανόνες, προσδιορίζουν το τι σκεπτόμαστε και γιατί, το τι κάνουμε ή δεν κάνουμε και γιατί, το πώς και γιατί λειτουργούμε, δρούμε και συμπεριφερόμαστε. 

Οι αξίες που επικρατούν

Στην πολιτική ζωή, αντί για τις αξίες της άμιλλας, της συναίνεσης και της συνεργασίας για τι κοινό συμφέρον και τα κοινά εθνικά οράματα, κυριαρχούν χρόνια τώρα οι αξίες της πόλωσης, του κομματισμού, του ρεβανσισμού, του αυταρχισμού, της ίντριγκας και του στενού ατομικού συμφέροντος. Για τους περισσότερους πολιτικούς, όλων των πολιτικών αποχρώσεων, ιδιαίτερα όμως της Κεντροδεξιάς, μεγαλύτερη αξία έχουν η προσωπική καριέρα και οι ατομικοί στόχοι από ό,τι έχουν η κοινωνική ευημερία, τα κοινά συμφέροντα, ακόμη και από ό,τι έχουν τα συμφέροντα του κόμματος. Μια σημαντική μερίδα από τους πολιτικούς αυτούς στηρίζει την επιβίωσή της στην πολιτική στο ρουσφέτι και στις εξυπηρετήσεις των «πελατών». Δεν βασίζονται στην παραγωγή πολιτικού έργου. Οι πολιτικοί αυτοί θέλουν να έχουν προσβάσεις στην εξουσία και δεν τους ενδιαφέρει ποιος βρίσκεται στην εξουσία. Έχουν αποκτήσει μια απίθανη ικανότητα να «μυρίζονται» ποιος θα είναι ο νικητής των εκλογών και αρχίζουν να χτίζουν έγκαιρα γέφυρες με αυτόν. Ακόμη χειρότερο, όμως, είναι ότι τη θέση της υπευθυνότητας, της συνέπειας, της ειλικρίνειας, της ευθύτητας, της διαφάνειας και συναδελφικότητας έχουν πάρει ο οπορτουνισμός, η ανευθυνότητα, η δημαγωγία, η ασυνέπεια, η δολοπλοκία, το ψέμα και η εξαπάτηση. 

Οι προσωπικές σχέσεις

Στο επίπεδο των προσωπικών σχέσεων, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε τη δεκαετία του ’80 και αρχές της δεκαετίας του ’90, η ευγένεια, ο αμοιβαίος σεβασμός και η εμπιστοσύνη, η ειλικρίνεια, η φιλία και η συμπάθεια έχουν αντικατασταθεί από την αγένεια, την υποκρισία, την καχυποψία και την εμπάθεια. Το πρόβλημα στον Δημοκρατικό Συναγερμό και γενικά στον κομματικό χώρο είναι πολιτισμικό. Είναι η ίδια η κουλτούρα και το κλίμα που διαμορφώνει. Είναι ο «κύκλος των χαμένων αξιών». Συνεπώς, η ενότητα και η αναδιοργάνωση δεν είναι ζήτημα οργανωτικής εργασίας ούτε και αλλαγής προσώπων. Αυτά πιθανόν να είναι τα μέσα. Το ζητούμενο είναι η αλλαγή της κυρίαρχης κουλτούρας και η ανάπτυξη ενός συστήματος κοινά αποδεκτών αξιών. Με το παραπάνω σύστημα αξιών, αυτό που κυριαρχεί σήμερα, καμία στρατηγική, καμία πολιτική και κανένα πρόγραμμα δεν θα αλλάξει την πορεία των πραγμάτων. Αν πρώτα από όλα δεν αλλάξει το σύστημα αξιών αυτό καθ’ εαυτό. Η ενότητα και η πρόοδος σε ένα κόμμα δεν μπορεί παρά να στηρίζονται σε κάποιες θεμελιακές αξίες κοινά αποδεκτές. Χωρίς τέτοιες κοινές αξίες και κοινά οράματα η κατηφορική πορεία θα συνεχίζεται και ασφαλώς το τέρμα δεν θα είναι ευχάριστο για κανέναν. Γι’ αυτό όλα τα παραπάνω δεν θα πρέπει να διαβαστούν από την πλευρά της ηθικής αλλά από την πλευρά του ατομικού συμφέροντος, που αναγκαστικά ικανοποιείται στο πλαίσιο της ευρύτερης κομματικής ευημερίας. 

Ο αμοραλισμός στα ύψη

Ο Χριστοδουλίδης διέγνωσε την κρίση αξιών που μαστίζει τον Συναγερμό και την εκμεταλλεύεται στο έπακρον. Την υποθάλπει συστηματικά και ακούραστα την καλλιεργεί. Η δημιουργία μίας κοινωνίας στην οποία να κυριαρχούν κοινά αποδεκτές αξίες δεν είναι στο πρόγραμμά του. Στο πρόγραμμά του είναι η «καρέκλα» με κάθε κόλπο και τίμημα. Ο αμοραλισμός επί των ημερών του έφτασε σε ύψη που τα θαυμάζουν κάποιοι ηγέτες της κεντρικής Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και ο ανεπανάληπτος Τραμπ. Δυστυχώς σε αυτή την πορεία βρίσκει συνοδοιπόρους και ανθρώπους που παραμένουν στις τάξεις του κόμματος που ιδρύθηκε για να φέρει νέα ήθη στην πολιτική ζωή του τόπου. Δύσκολη, επομένως, η αποστολή της προέδρου του Συναγερμού. Στην προσπάθεια αυτή θα έχει όμως τη συμπαράσταση όσων πιστεύουν σε ένα κόμμα που όλοι θα μοιράζονται κοινά αποδεκτές αξίες.