Οι προειδοποιήσεις του Μπιλ Γκέιτς για την τεχνητή νοημοσύνη αξίζουν προσοχής, όχι επειδή προέρχονται από έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, αλλά επειδή διατυπώνονται από έναν άνθρωπο που βρέθηκε στο επίκεντρο τριών τεχνολογικών επαναστάσεων. Όταν ένας από τους πρωτεργάτες της ψηφιακής εποχής δηλώνει ότι η ανθρωπότητα δεν είναι έτοιμη για όσα έρχονται, το ελάχιστο που οφείλουμε να κάνουμε είναι να ανοίξουμε μια σοβαρή δημόσια συζήτηση.
Ο κ. Γκέιτς, όπως θα διαβάσετε στη σελ. 13 της ανά χείρας έκδοσης, προειδοποιεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι πιο επικίνδυνη από ό,τι παραδέχονται οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι προετοιμασμένες για τις «ταραχώδεις εποχές» που θα φέρει. Ζητεί διεθνή συντονισμό και νέους κανόνες για την οικονομία και την εργασία.
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ρυθμούς που ξεπερνούν ακόμη και τις προβλέψεις των δημιουργών της. Πολλοί θεωρούσαν ότι επρόκειτο για ένα εργαλείο που θα βελτίωνε την παραγωγικότητα, θα διευκόλυνε την εργασία και θα δημιουργούσε νέες ευκαιρίες. Σήμερα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η δυνατότητα των συστημάτων ΤΝ να εκτελούν όλο και περισσότερες εργασίες, από τη συγγραφή κειμένων και την ανάλυση δεδομένων μέχρι τον προγραμματισμό και τη λήψη αποφάσεων, γεννά εύλογες ανησυχίες για το μέλλον εκατομμυρίων εργαζομένων.
Η ιστορία μάς διδάσκει ότι κάθε τεχνολογική επανάσταση κατήργησε επαγγέλματα, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησε νέα. Ο κ. Γκέιτς, ωστόσο, υποστηρίζει ότι αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά. Αν έχει έστω και εν μέρει δίκιο, τότε δεν μιλάμε απλώς για μια αλλαγή στην αγορά εργασίας, αλλά για μιαν ανατροπή του κοινωνικού συμβολαίου πάνω στο οποίο στηρίχθηκαν οι σύγχρονες οικονομίες.
Το ζήτημα αφορά άμεσα και την Κύπρο. Μπορεί να είμαστε μια μικρή χώρα, όμως δεν είμαστε απομονωμένοι από τις παγκόσμιες τεχνολογικές εξελίξεις. Οι επιχειρήσεις θα υιοθετήσουν εργαλεία ΤΝ για να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν την αποδοτικότητα. Το ερώτημα είναι αν το κράτος, τα πανεπιστήμια και οι κοινωνικοί εταίροι προετοιμάζονται για τις αλλαγές που έρχονται. Υπάρχει σχέδιο επανεκπαίδευσης εργαζομένων; Υπάρχει δημόσιος διάλογος για τα επαγγέλματα που θα επηρεαστούν περισσότερο; Υπάρχει στρατηγική για την ηθική χρήση της τεχνολογίας;
Παράλληλα, οι ανησυχίες δεν περιορίζονται στην εργασία. Η χρήση της ΤΝ σε τομείς όπως η ασφάλεια, η παραπληροφόρηση και ακόμη και η ανάπτυξη βιολογικών απειλών θέτει ζητήματα που κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του. Η αυτορρύθμιση των εταιρειών δεν αρκεί. Απαιτούνται διεθνείς κανόνες, διαφάνεια και δημοκρατικός έλεγχος.
Η απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις πρέπει να αναζητηθεί και να δοθεί τώρα, προτού οι εξελίξεις μάς προσπεράσουν.
