Εκατοντάδες πρώην χρήστες ναρκωτικών, οι οποίοι βρίσκονται σε θεραπεία και προσπαθούν να επανενταχθούν στην κοινωνία, καλούνται να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους σε ένα περιορισμένο ωράριο. Η χορήγηση μεθαδόνης σε συγκεκριμένες μόνο ώρες της ημέρας δημιουργεί πρακτικά εμπόδια στην εργασία και τη ζωή τους, όπως καταγράφεται σε επιστολή που απέστειλε πρώην χρήστης στον υπουργό Υγείας, Νεόφυτο Χαραλαμπίδη. Η επιστολή, την οποία κατέχει ο «Π», αποτελεί μία από τις πολλές παρεμβάσεις που έγιναν τα τελευταία χρόνια για την επίλυση του προβλήματος, με συνδέσμους που εκπροσωπούν πρώην χρήστες να έχουν κρούσει επανειλημμένα τον κώδωνα του κινδύνου προς τους αρμόδιους φορείς, ακόμη και για το ενδεχόμενο επανέναρξης της χρήσης.
Η καθημερινή παγίδα
Στην επιστολή, περιγράφεται μια καθημερινότητα που περιστρέφεται γύρω από τη λήψη της θεραπείας. Όπως σημειώνεται, η χορήγηση μεθαδόνης γίνεται μέσα σε ένα στενό χρονικό πλαίσιο, από τις 7 το πρωί μέχρι τη 1:30 το μεσημέρι, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα αυτών των ατόμων σε εργασία και σταδιακή επανένταξη στην κοινωνία. «Όταν κάποιος εργάζεται, π.χ. από τις 7 το πρωί μέχρι τις 3:30 μ.μ. ή 8:00 π.μ.-4:00 μ.μ. πότε θα προλάβει να πάει για θεραπεία;», διερωτάται ο αποστολέας, περιγράφοντας το πρακτικό αδιέξοδο. Η ίδια δυσκολία επεκτείνεται και στην προσωπική ζωή, καθώς ακόμη και μια σύντομη μετακίνηση εκτός πόλης απαιτεί επιστροφή νωρίς το πρωί για να μην χαθεί η δόση. Όπως αναφέρει, η απώλεια της χορήγησης δεν είναι απλώς μια παράλειψη αλλά ενέχει τον κίνδυνο εμφάνισης έντονων στερητικών συμπτωμάτων, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν ξανά στη χρήση. «Νιώθουμε ασθενείς δεύτερης κατηγορίας», σημειώνει, ζητώντας επέκταση του ωραρίου ώστε να καταστεί εφικτή μια πιο φυσιολογική καθημερινότητα.
Για χρόνια σε θεραπεία
Η μεθαδόνη αποτελεί θεραπεία υποκατάστασης για άτομα με εξάρτηση από οπιοειδή, όπως η ηρωίνη. Χορηγείται σε ελεγχόμενη δόση και συμβάλλει στη μείωση των στερητικών συμπτωμάτων και της επιθυμίας για χρήση, επιτρέποντας στους ασθενείς να σταθεροποιήσουν τη ζωή τους. Σε αντίθεση με την αντίληψη ότι πρόκειται για μια σύντομη διαδικασία, η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια, ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Η λήψη γίνεται συνήθως μία φορά την ημέρα, γεγονός που καθιστά την τακτική πρόσβαση απαραίτητη.
Στην Κύπρο, η χορήγηση της μεθαδόνης πραγματοποιείται μέσω των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, υπό επίβλεψη. Οι ασθενείς καλούνται να προσέρχονται καθημερινά σε συγκεκριμένες μονάδες, όπου λαμβάνουν τη δόση τους παρουσία επαγγελματιών υγείας. Η διαδικασία αυτή δεν είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα, ωστόσο προϋποθέτει φυσική παρουσία σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο. Το αποτέλεσμα είναι ότι η θεραπεία, αντί να λειτουργεί ως εργαλείο επανένταξης, συχνά συγκρούεται με την εργασία και τις βασικές υποχρεώσεις της καθημερινότητας.
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η θεραπεία υποκατάστασης εφαρμόζεται επίσης υπό έλεγχο, ωστόσο υπάρχουν πιο ευέλικτα μοντέλα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση γίνεται μέσω φαρμακείων ή παρέχεται η δυνατότητα λήψης δόσεων για το σπίτι σε σταθεροποιημένους ασθενείς. Αν και η 24ωρη πρόσβαση δεν αποτελεί τον κανόνα, η προσέγγιση αυτή επιτρέπει μεγαλύτερη προσαρμογή της θεραπείας στις ανάγκες των ασθενών, μειώνοντας τα εμπόδια στην καθημερινότητά τους.
