Η Κύπρος, μαζί με τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ, υποβάλλει την Τρίτη στην Κομισιόν το σχέδιο του εθνικού της σχεδίου αποκατάστασης της φύσης, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Κανονισμού της ΕΕ για την Αποκατάσταση της Φύσης, σύμφωνα με ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Κομισιόν.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η υποβολή των σχεδίων αποτελεί σημαντικό στάδιο στην εφαρμογή του Κανονισμού, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024 και θέτει δεσμευτικούς στόχους για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων.
Τα εθνικά σχέδια αποτελούν το βασικό εργαλείο μέσω του οποίου τα κράτη μέλη θα οργανώσουν τις δράσεις τους για την επίτευξη των στόχων αποκατάστασης. Σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος, θα πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο κάθε χώρα σχεδιάζει να επιτύχει τους αντίστοιχους στόχους έως το 2030, καθώς και στρατηγική επισκόπηση των στόχων και των δράσεων που προγραμματίζονται έως το 2040 και το 2050.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι οι δράσεις αποκατάστασης αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικοσυστημάτων απέναντι στην ξηρασία, τους καύσωνες, τις πλημμύρες και τις δασικές πυρκαγιές.
Παράλληλα, τα εθνικά σχέδια θα πρέπει να εντοπίζουν συνέργειες με άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές και νομοθεσίες, μεταξύ άλλων στους τομείς των υδάτων, της κλιματικής αλλαγής, της γεωργίας, της δασοκομίας, της θάλασσας και της αλιείας.
Αξιολόγηση των σχεδίων τους επόμενους μήνες
Τα σχέδια που υποβάλλονται σε αυτή τη φάση είναι προσχέδια. Κατά τους επόμενους μήνες, η Κομισιόν, με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, θα τα αξιολογήσει και θα διατυπώσει παρατηρήσεις προς τα κράτη μέλη.
Η διαδικασία αξιολόγησης θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τις εθνικές Αρχές, ενώ τα τελικά εθνικά σχέδια αποκατάστασης θα πρέπει να ολοκληρωθούν εντός ενός έτους.
Σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος, οι παρατηρήσεις της Κομισιόν επί των προσχεδίων θα δημοσιοποιούνται, ενώ η τελική ευθύνη για το περιεχόμενο των εθνικών σχεδίων παραμένει στα κράτη μέλη.
Ο Κανονισμός προβλέπει επίσης ευελιξία ώστε κάθε χώρα να μπορεί να προσαρμόζει το σχέδιό της στις ιδιαίτερες οικολογικές, γεωγραφικές και κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της.
Τα κράτη μέλη μπορούν να αξιοποιούν υφιστάμενες πολιτικές και μέτρα, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις, ενώ προβλέπεται δυνατότητα επανεξέτασης και επικαιροποίησης των σχεδίων κατά την εφαρμογή τους.
Συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών
Η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος αναφέρει ότι πολλά κράτη μέλη προετοιμάζουν τα σχέδιά τους μέσω συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών κυβερνητικών υπηρεσιών και με συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις αναπτύσσονται επίσης καθεστώτα στήριξης και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με στόχο τη συμμετοχή διαχειριστών γης, χρηστών της θάλασσας και επιχειρήσεων στις δράσεις αποκατάστασης.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος κατά την επόμενη φάση της διαδικασίας.
Χρηματοδότηση και επόμενο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, η Κομισιόν σημειώνει ότι το ισχύον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο παρέχει ήδη διάφορες πηγές χρηματοδότησης που σχετίζονται με τη φύση, ενώ κράτη μέλη, περιφέρειες και δήμοι διαθέτουν επίσης σχετικά προγράμματα.
Για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034, η Κομισιόν έχει προτείνει τα εθνικά σχέδια αποκατάστασης να περιλαμβάνονται ρητά στον στόχο διάθεσης 35% των δαπανών για το κλίμα και το περιβάλλον, τόσο στο πλαίσιο των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης όσο και σε επίπεδο συνολικού προϋπολογισμού.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι θα παρουσιάσει πρόσθετη ανάλυση για τις χρηματοδοτικές ανάγκες και τους διαθέσιμους πόρους μετά την υποβολή των σχεδίων και όταν οι διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα έχουν προχωρήσει αρκετά ώστε να μπορούν να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι διαθέσιμες πηγές ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν την κινητοποίηση εθνικών πόρων και την προσέλκυση ιδιωτικής χρηματοδότησης για την εφαρμογή των σχεδίων αποκατάστασης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
