Η δύσκολη εξίσωση της Πινδάρου: Η Αννίτα κέρδισε χρόνο, θα γίνει όμως κατορθωτή η συνένωση ή απλώς αναβλήθηκε η σύγκρουση;

kateliadi@politis.com.cy

Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου από τη διεκδίκηση του χρίσματος για τις προεδρικές εκλογές του '28 αλλάζει τα δεδομένα στον Δημοκρατικό Συναγερμό, χωρίς όμως να επιλύονται οι βαθύτερες διαφωνίες που έχουν αναδειχθεί στο εσωτερικό του – ούτε να καταλαγιάζουν τα μπαϊράκια των καπετανάτων που υφίστανται από ιδρύσεως του κόμματος.

Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ -και Πρόεδρος της Βουλής- Αννίτα Δημητρίου, δήλωσε ότι επέλεξε να θέσει την ενότητα πάνω από την προσωπική της διεκδίκηση, επικαλούμενη τον κίνδυνο μιας νέας εσωκομματικής διάσπασης. Ωστόσο, δεν εξήγησε γιατί η υποψηφιότητά της για το χρίσμα, θα προκαλούσε τόσο κακό στο κόμμα. Πάντως, αυτή της η κίνηση δεν φαίνεται να κλείνει τον κύκλο της αντιπαράθεσης. Αντίθετα, μεταφέρει το βάρος στην επόμενη ημέρα και στην ικανότητα της Πινδάρου να διαμορφώσει μια κοινά αποδεκτή πορεία προς τις προεδρικές εκλογές.

Και θα διαφανεί, το αμέσως επόμενο διάστημα, κατά πόσον η συναγερμική ηγεσία, η οποία κέρδισε χρόνο, θα καταφέρει να επιλύσει εσωκομματικά ζητήματα και να συγκολλήσει θρύψαλα του κόμματος - ή απλώς η απόσυρση Αννίτας, ανέβαλε τη σύγκρουση. Το ζητούμενο πια δεν είναι μόνον ποιοι θα διεκδικήσουν το χρίσμα, αλλά με ποιους όρους θα γίνει η επιλογή, πόσο δεσμευτικά θα είναι τα αποτελέσματά της και, κυρίως, εάν ο ΔΗΣΥ καταφέρει να παραμείνει ενωμένος μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Επιπλέον, ποιος θα είναι ο Συναγερμός την επόμενη μέρα, ειδικά εάν ο υποψήφιός του δεν περάσει στον 2ο γύρο των προεδρικών ή εάν δεν εκλέξει Πρόεδρο το ’28.

 

Ό,τι μπορεί να σωθεί

Η απόφαση για απόσυρση τής Αννίτας Δημητρίου συνιστά μια σημαντική πολιτική επιλογή/κίνηση. Ως πρόεδρος του κόμματος, βρέθηκε μπροστά σε ένα δίλημμα που υπερέβαινε τις προσωπικές της φιλοδοξίες: Να επιμείνει στη διεκδίκηση του χρίσματος ή να αποχωρήσει, προκειμένου να περιορίσει τον κίνδυνο μιας νέας εσωτερικής σύγκρουσης, αλλά και να διασώσει το πολιτικό της μέλλον.

Η ίδια επέλεξε τη δεύτερη οδό, παρουσιάζοντας την ενότητα και τη συνοχή της παράταξης ως προτεραιότητες. Η αλήθεια είναι ότι η επιμονή στην υποψηφιότητά της και η παράλληλη υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος στις 27 Σεπτεμβρίου 2026 δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος για το 2028 (είτε με τη διαδικασία είτε εκτός, όπως ξεκάθαρα υπονοούσε στη δήλωσή του), δεν άφηνε πολλά περιθώρια/πιθανότητες στην πρόεδρο του ΔΗΣΥ να κερδίσει τις εκλογές – οι αναφορές Αβέρωφ Νεοφύτου σε «ψαροταβέρνα» και «στενότατους» κ.λπ. επέφεραν πλήγμα στη δημοτικότητά της. Εξέλιξη που ενδεχομένως να σήμαινε σφοδρή αμφισβήτησή της μέσα στο κόμμα μετά τις προεδρικές, με κίνδυνο να χάσει την προεδρία του ΔΗΣΥ αλλά και την πολιτική της προοπτική (προεδρικές 2033).

 

Χωρίς κηδεμόνες;

Επιπρόσθετα, η απόσυρση της προέδρου του ΔΗΣΥ από τη μάχη για το χρίσμα, δεν είναι μια κίνηση πολιτικά ανέξοδη. Η Αννίτα Δημητρίου θα πρέπει να αποδείξει ότι λειτουργεί αυτόνομα, χωρίς κηδεμόνες, και καλείται να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων ως πρόεδρος, χωρίς να είναι πλέον η ίδια υποψήφια για το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα.

Θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η διαδικασία που θα ακολουθηθεί δεν θα υπονομεύσει ούτε το κύρος της ηγεσίας ούτε τη δυνατότητα τού κόμματος να λειτουργήσει συλλογικά. Παράλληλα, η απόσυρσή της δεν εξαφανίζει τα ερωτήματα που προηγήθηκαν. Αντίθετα, τα μεταφέρει στο πεδίο των σχέσεων μεταξύ των διεκδικητών, των κομματικών στελεχών και της βάσης. Η ενότητα δεν θα κριθεί από την ανακοίνωση μιας απόσυρσης, αλλά από τη συμπεριφορά όλων απ’ εδώ και πέρα.

 

Αβέρωφ Vs Παμπορίδης

Με την Αννίτα Δημητρίου εκτός κούρσας, Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας διεκδίκησης τού χρίσματος. Τα νέα δεδομένα δημιουργούν μια διαφορετική αναμέτρηση, στην οποία οι δύο υποψήφιοι θα πρέπει να αποδείξουν όχι μόνον ότι μπορούν να εξασφαλίσουν την υποστήριξη των μελών, αλλά και ότι είναι σε θέση να διαχειριστούν την επόμενη ημέρα χωρίς να αφήσουν πίσω τους ένα βαθύτερα διχασμένο κόμμα.

Για τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η συμμετοχή στην εσωκομματική διαδικασία αποτελεί ευκαιρία να επαναδιεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο και να παρουσιάσει τη δική του πολιτική πρόταση για την επόμενη προεδρική αναμέτρηση.

Για τον Γιώργο Παμπορίδη, η διεκδίκηση προσφέρει τη δυνατότητα να καταθέσει μια διαφορετική προσέγγιση και να διεκδικήσει ευρύτερη αποδοχή μέσα στην παράταξη (και να βάλει το όνομά του κάτω π.χ. για ένα ισχυρό υπουργείο/ΥΠΕΞ εάν εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο ανθυποψήφιός του, αλλά και για την προεδρία του κόμματος σε περίπτωση που δεν λάβει το χρίσμα και τα πράγματα δεν εξελιχθούν καλά για τον ΔΗΣΥ και την Αννίτα Δημητρίου).

 

Fair play

Η πραγματική δοκιμασία, ωστόσο, θα είναι η αποδοχή των κανόνων του παιχνιδιού. Μια δημοκρατική διαδικασία έχει νόημα όταν οι συμμετέχοντες δεσμεύονται όχι μόνο να διεκδικήσουν τη νίκη, αλλά και να σεβαστούν το αποτέλεσμα. Εάν η επιλογή του υποψηφίου γίνει αποδεκτή από όλους, ο Δημοκρατικός Συναγερμός θα έχει την ευκαιρία να μετατρέψει την εσωκομματική αναμέτρηση/αντιπαράθεση σε αφετηρία συσπείρωσης.

Αντιθέτως, εάν ο αλληλοσπαραγμός προσωποποιηθεί και συνεχιστεί μετά την κάλπη, η νίκη τού όποιου υποψηφίου μπορεί να αποδειχθεί πύρρειος. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ευθύνη τόσο των διεκδικητών όσο και της κομματικής ηγεσίας - να διασφαλίσουν ότι η εσωτερική δημοκρατία δεν θα μετατραπεί σε μηχανισμό αναπαραγωγής του διχασμού.

 

Η σκιά του 2023

Οι προεδρικές εκλογές του 2023 εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς για τον ΔΗΣΥ. Η τότε αναμέτρηση άφησε βαθιά πληγή στην παράταξη, καθώς η υποψηφιότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη και η διαφορετική στάση στελεχών και ψηφοφόρων ανέδειξαν τις εσωτερικές αντιφάσεις/διαφωνίες/αντιπαλότητες του κόμματος. Το τραύμα εκείνης της περιόδου εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την ευαισθησία με την οποία αντιμετωπίζεται σήμερα η διαδικασία του χρίσματος. Κανείς δεν μπορεί να αγνοεί ότι μια νέα παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να δυσκολέψει την προσπάθεια συσπείρωσης ενόψει του 2028.

Όμως, υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στην αποφυγή της διάσπασης και στην ουσιαστική αντιμετώπιση των αιτιών που την προκαλούν. Η πρώτη μπορεί να επιτευχθεί με προσωρινές υποχωρήσεις και συμβιβασμούς. Η δεύτερη απαιτεί ειλικρινή συζήτηση για την πολιτική ταυτότητα του ΔΗΣΥ, τις σχέσεις με την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και το είδος της εναλλακτικής πρότασης που θέλει να παρουσιάσει το κόμμα.

Εάν ο Συναγερμός περιοριστεί στην αναζήτηση μιας συμφωνίας γύρω από το πρόσωπο του υποψηφίου, χωρίς να συζητήσει τα βαθύτερα πολιτικά ζητήματα, βασικά θα μεταθέσει τη σύγκρουση για αργότερα. Η πραγματική ενότητα δεν είναι απλώς απουσία ανοικτής αντιπαράθεσης, αλλά η δυνατότητα, διαφορετικές απόψεις να συνυπάρχουν μέσα σε ένα κοινό πολιτικό πλαίσιο.

 

Ταυτότητα και ρόλος

Η αναζήτηση ισορροπιών δεν περιορίζεται στην εσωκομματική διαδικασία. Συνδέεται και με τον ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει ο Συναγερμός απέναντι στην κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη. Το κόμμα καλείται να διατηρήσει ορατή αντιπολιτευτική στάση, να παρουσιάζει συγκεκριμένες εναλλακτικές λύσεις για τα προβλήματα της κοινωνίας, χωρίς να διολισθήσει είτε σε μία στείρα κριτική κάθε κυβερνητικής δράσης είτε σε μία άνευρη και θολή θέση -όπως η σημερινή- η οποία δυσκολεύει τους πολίτες στο να αντιληφθούν ποια ακριβώς είναι η πολιτική του γραμμή.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διαδικασία ανάδειξης υποψηφίου για το 2028 μπορεί να λειτουργήσει είτε ως ευκαιρία πολιτικής ανανέωσης είτε ως ακόμη ένα επεισόδιο εσωστρέφειας. Το κόμμα χρειάζεται να δώσει ξεκάθαρες θέσεις και τι ακριβώς εισηγείται για Κυπριακό, οικονομία, κοινωνικό κράτος, λειτουργία των θεσμών.

 

Χάρης, Φουρλάς, Ιωνάς

Η Πινδάρου βρίσκεται μπροστά σε μια σύνθετη εξίσωση. Πρέπει να διαφυλάξει τον ρόλο της Αννίτας Δημητρίου στην ηγεσία, να διαχειριστεί τον ανταγωνισμό μεταξύ των διεκδικητών του χρίσματος αλλά και τις προσωπικές ατζέντες μεγαλοστελεχών για την προεδρία του κόμματος όταν κι εφόσον έρθει η ώρα, να προστατεύσει τη συνοχή/ενότητα του Συναγερμού και ταυτόχρονα να διαμορφώσει αξιόπιστη στρατηγική για τις προεδρικές εκλογές. Και δεν είναι αυτονόητο ότι οι στόχοι αυτοί θα συμβαδίζουν. Η ενίσχυση ενός υποψηφίου μπορεί να προκαλέσει ανησυχία σε μια άλλη ομάδα. Ήδη κάποια στελέχη κάνουν σκέψεις για υποβολή και τρίτης υποψηφιότητας για το χρίσμα, σε μια προσπάθεια να κόψουν ψήφους από Αβέρωφ Νεοφύτου – δεν θα ήθελαν να τον δουν να βγαίνει από την εσωκομματική διαδικασία της 28ης Νοεμβρίου ως… πατριάρχης. Επίσης, ιδανικά το Προεδρικό θα ήθελε να δει χριστοδουλιδικό συναγερμικό να μπαίνει σφήνα ανάμεσα σε Νεοφύτου-Παμπορίδη, ώστε να συνεχιστεί η αντιπαράθεση - έχουν χαλάσει τα σχέδια του Προεδρικού, βόλευε ο εμφύλιος στον ΔΗΣΥ. Σε ό,τι αφορά τα ονόματα που ακούστηκαν τις τελευταίες ημέρες, ο Χάρης Γεωργιάδης το σκέφτεται, ο Λουκάς Φουρλάς δεν ενδιαφέρεται, ο Ιωνάς Νικολάου θα ήθελε αλλά φοβάται να μετρήσει τα κουκιά του, γιατί θα τα βρει λίγα.

 

Η Πινδάρου αναζητεί ισορροπίες

Η προσπάθεια να διατηρηθούν όλες οι εσωκομματικές ισορροπίες μπορεί τελικά να δυσκολέψει τη λήψη καθαρών αποφάσεων. Το κόμμα χρειάζεται μία διαδικασία που θα δίνει νομιμοποίηση στον νικητή, χωρίς να μετατρέπει τους υπόλοιπους σε ηττημένους δίχως ρόλο την επόμενη ημέρα. Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου μπορεί να αποτελέσει σημείο επανεκκίνησης. Μπορεί, όμως, να αποδειχθεί και μία προσωρινή εκτόνωση, εάν οι πρωταγωνιστές δεν καταφέρουν να μετατρέψουν την υποχώρηση σε ευκαιρία συνεννόησης.

Το 2028 θα κριθεί και από το ποιος θα πάρει σήμερα το χρίσμα του υποψήφιου τού Δημοκρατικού Συναγερμού, αλλά και από το εάν το κόμμα καταφέρει να φτάσει στην προεκλογική αναμέτρηση με καθαρή ταυτότητα, πειστική πρόταση και πραγματική συσπείρωση. Η Πινδάρου αναζητεί ισορροπίες. Το στοίχημα είναι να μην αρκεστεί στην εύθραυστη ισορροπία μεταξύ προσώπων και εσωκομματικών ομάδων/καπετανάτων, αλλά να οικοδομήσει ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση για όλα τα μεγάλα προβλήματα/ανοικτά ζητήματα του τόπου, καθώς και μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ενότητα, την πολιτική ανανέωση, τη διεκδίκηση της εξουσίας. Διότι το ερώτημα στο οποίο ο Δημοκρατικός Συναγερμός καλείται να απαντήσει σήμερα, είναι γιατί διαφωνεί με τον συναγερμικοαναγιωμένο Χριστοδουλίδη, αλλά κυρίως ποια διαφορετική Κύπρο προτείνει.