Άλλες 40 αιτήσεις από Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες κατεχόμενων περιουσιών κατατέθηκαν μέσα στον τελευταίο μήνα ενώπιον της Επιτροπής Αποζημιώσεων του ψευδοκράτους. Σύμφωνα με τα ανανεωμένα στοιχεία που αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα της, μέχρι τις 14 Αυγούστου 2026, υποβλήθηκαν συνολικά 8.755 αιτήσεις.
Ο αριθμός των αιτήσεων που υποβάλλονται στην λεγόμενη Επιτροπή Αποζημιώσεων, καταγράφει σταθερή αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια. Γεγονός που αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, την οικονομική πίεση που εξακολουθούν να υφίστανται χιλιάδες Ελληνοκύπριοι, πρόσφυγες και μη, οι οποίοι, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή, συνεχίζουν να στερούνται τη χρήση και την εκμετάλλευση των περιουσιών τους.
Χωρίς στήριξη
Όσοι προσφεύγουν στην Επιτροπή Αποζημιώσεων του ψευδοκράτους, γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι δεν πρόκειται να αποζημιωθούν στην πραγματική αξία των περιουσιών τους. Η οικονομική τους ανάγκη υπερισχύει της πολιτικής και νομικής διάστασης του ζητήματος, οδηγώντας τους στην επιλογή της πώλησης, ακόμη και σε εξευτελιστικά χαμηλές τιμές.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό ζήτημα άνισης μεταχείρισης το οποίο η πολιτεία, εδώ και 52 χρόνια, έχει αφήσει να διαιωνίζεται: ενώ οι υπόλοιποι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν, να αξιοποιούν και να εκμεταλλεύονται την ακίνητη περιουσία τους, οι ιδιοκτήτες περιουσιών στα κατεχόμενα στερούνται της ίδιας δυνατότητας.
Προς αποκατάσταση αυτής της αδικίας, αλλά και με στόχο να ανακοπεί ή τουλάχιστον να περιοριστεί η πώληση ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα, ο ΔΗΣΥ κατέθεσε τον Ιούλιο του 2025 πρόταση νόμου για τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Απώλειας Χρήσης Κατεχόμενων Περιουσιών.
Η πρόταση νόμου εκκρεμεί ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων. Με την επανέναρξη των εργασιών της Βουλής, αρχές Σεπτεμβρίου, ο ΔΗΣΥ θα ζητήσει την επίσπευση της εξέτασής της, με στόχο τη ψήφισή της σε νόμο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η κυβέρνηση. Αναγνωρίζοντας την ανάγκη παροχής οικονομικής στήριξης στους ιδιοκτήτες κατεχόμενων περιουσιών, προωθεί μέσω του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών, την εφαρμογή Ειδικού Σχεδίου Οικονομικής Στήριξης Ιδιοκτητών Κατεχόμενων ή Απροσπέλαστων Περιουσιών.
Οι αιτήσεις και οι αποζημιώσεις
Μέχρι τις 17 Ιουλίου 2026 υποβλήθηκαν στη λεγόμενη Επιτροπή Αποζημιώσεων συνολικά 8.715 αιτήσεις από Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες κατεχόμενης γης, ενώ ολοκληρώθηκε η εξέταση 3.288 αιτήσεων. Με βάση τα νεότερα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν χθες, μέχρι τις 14 Αυγούστου 2026, ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων ανήλθε στις 8.755, ενώ οι αιτήσεις που εξετάστηκαν αυξήθηκαν στις 3.592. Εν ολίγοις, κατά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες υποβλήθηκαν 40 νέες αιτήσεις, ενώ ολοκληρώθηκε η εξέταση άλλων 304.
Η αυξητική τάση γίνεται ακόμη πιο ευδιάκριτη εάν συγκριθούν τα σημερινά δεδομένα, με εκείνα του Νοεμβρίου του 2025. Συγκεκριμένα, μέχρι τις 21 Νοεμβρίου 2025 υποβλήθηκαν 8.428 αιτήσεις ενώ εξετάστηκαν 2.144 αιτήσεις. Συνεπώς, μέσα σε διάστημα περίπου εννέα μηνών κατατέθηκαν 327 νέες αιτήσεις και ολοκληρώθηκε η εξέταση άλλων 1.448.
Το συνολικό ποσό που επιδικάστηκε μέχρι σήμερα ως αποζημίωση προς Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες κατεχόμενων περιουσιών, ανέρχεται σε 662.933.062 λίρες Αγγλίας, ποσό που με βάση τη χθεσινή ισοτιμία αντιστοιχεί σε 775.900.170 ευρώ.
Δέον να σημειωθεί, ότι η λεγόμενη Επιτροπή Αποζημιώσεων συστάθηκε το 2005 στο ψευδοκράτος με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο έκρινε ότι αποτελεί «εσωτερικό ένδικο μέσο».
Η πιο πρόσφατη υπόθεση που έγινε γνωστή αφορά την καταβολή αποζημίωσης ύψους 9 εκατ. ευρώ στους κληρονόμους πρόσφυγα από την Αμμόχωστο.
Η πρόταση νόμου
Η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ για τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Απώλειας Χρήσης Κατεχόμενων Περιουσιών, κατατέθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής τον Ιούλιο του 2025 και παραπέμφθηκε για συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων. Την πρόταση νόμου υπέγραψαν οι βουλευτές Γιώργος Κάρουλλας, Ονούφριος Κουλλά, Νίκος Γεωργίου, Κυριάκος Χατζηγιάννης, Μάριος Μαυρίδης και Ρίτα Σούπερμαν εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ.
Σύμφωνα με την πρόταση νόμου, το Εθνικό Ταμείο Απώλειας Χρήσης Κατεχόμενων Περιουσιών θα αποτελεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο θα δύναται να αποκτά, να κατέχει, να διαχειρίζεται και να διαθέτει περιουσία. Οι πόροι του Ταμείου προβλέπεται να προέρχονται, μεταξύ άλλων, από:
- την επιβολή τέλους ύψους 0,4% επί του τιμήματος πώλησης ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κυπριακή Δημοκρατία,
- κρατική χορηγία,
- τα έσοδα που θα προέρχονται από την εκμετάλλευση περιουσίας που θα αποκτηθεί ή θα εκχωρηθεί στο Ταμείο,
- δωρεές ή/και εισφορές,
- τα ποσά που δεν θα δαπανώνται από τον ετήσιο προϋπολογισμό του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών και της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων,
- οποιαδήποτε άλλη πηγή.
Πρόεδρος της διαχειριστικής επιτροπής του Ταμείου ορίζεται, σύμφωνα με την πρόταση νόμου, ο εκάστοτε γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, ενώ το Ταμείο θα υπόκειται στον έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας.
Η πρόταση του ΥΠΟΙΚ
Μετά την κατάθεση της πρότασης νόμου του ΔΗΣΥ στη Βουλή, το Υπουργείο Οικονομικών έδωσε οδηγίες στον Κεντρικό Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών να ετοιμάσει Κανονισμούς για την εφαρμογή ειδικού σχεδίου οικονομικής στήριξης των ιδιοκτητών κατεχόμενων περιουσιών. Το σχέδιο προβλέπει την αξιοποίηση των εσόδων από το τέλος ύψους 0,4% που επιβάλλεται επί των αγοραπωλησιών ακινήτων και μετοχών εταιρειών στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ενώπιον της Επιτροπής Προσφύγων ότι από την οικονομική ενίσχυση θα αποκλείονται οι ιδιοκτήτες που προσέφυγαν στην Επιτροπή Αποζημιώσεων του ψευδοκράτους.
Σημειώνεται ότι από την επιβολή του τέλους 0,4% προκύπτουν για τη Δημοκρατία έσοδα ύψους περίπου €20 εκατ. ετησίως. Σε περίπτωση που το ποσό παραμείνει στα €20 εκατ. ετησίως, οι ιδιοκτήτες κατεχόμενων περιουσιών θα λαμβάνουν, όπως εκτιμάται, κάτι λιγότερο από €1 (ένα ευρώ) τον μήνα ως αποζημίωση για την απώλεια χρήσης των περιουσιών τους.
Το ζήτημα, συνεπώς, δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει οικονομική στήριξη, αλλά κατά πόσο αυτή θα είναι ουσιαστική, δίκαιη και επαρκής, ώστε να συμβάλει στην αποτροπή της περαιτέρω εκποίησης ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα.
