Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η απώλεια βιοποικιλότητας επηρεάζουν την οικονομία, επειδή, μεταξύ άλλων, μειώνουν την παραγωγική ικανότητα. Ωστόσο, οι κίνδυνοι που συνεπάγονται δεν λαμβάνονται υπόψη στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας του δημόσιου χρέους, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει μια παγκόσμια κρίση όπως αυτή που προκάλεσαν τα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου το 2008, αναφέρει σε ρεπορτάζ το ισπανικό πρακτορείο Efe.
Όλα ξεκίνησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν, το 2007, η έκρηξη της φούσκας των κατοικιών αποκάλυψε ότι οι οίκοι αξιολόγησης είχαν παραβλέψει τους κινδύνους που σχετίζονται με τα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου ή "junk", τα οποία χαρακτηρίζονται από το ότι χορηγούνται σε χρήστες με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και υψηλότερα επιτόκια.
Το 2008, η δυσπιστία που προκάλεσε αυτό στις αγορές πυροδότησε μια παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που τελικά οδήγησε σε διάσωση τραπεζών πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ισπανία, όταν έσκασε η δική της φούσκα ακινήτων.
Σύμφωνα με μελέτη που εκπονήθηκε από ειδικούς οικονομολόγους και με επικεφαλής το Ινστιτούτο Bennett για την Καινοτομία και την Επιτάχυνση Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Sussex (Ηνωμένο Βασίλειο), η υποτίμηση των κινδύνων που σχετίζονται με την απώλεια βιοποικιλότητας σημαίνει ότι οι αγορές θα μπορούσαν να αποτιμούν, να διαχειρίζονται και να κατανέμουν εσφαλμένα δισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία.
Η ανάλυση, που δημοσιεύτηκε στο Nature, επικεντρώνεται στο δημόσιο χρέος επειδή, με ύψος άνω των 83 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αντιπροσωπεύει μια σημαντική πηγή δημόσιων επενδύσεων.
Επιπλέον, η τιμή του (το επιτόκιο που καταβάλλουν οι κυβερνήσεις για να δανειστούν) αποτελεί βασικό παράγοντα για το αναπτυξιακό δυναμικό και, επιπλέον, είναι το περιουσιακό στοιχείο στο οποίο στρέφονται οι αγορές σε περιόδους αναταραχής.
Ωστόσο, σε πολλές χώρες, η αποπληρωμή του χρέους θα μπορούσε να διακυβευτεί από την απώλεια της φύσης, κάτι που δεν λαμβάνεται υπόψη από τους οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας στις εκθέσεις τους σχετικά με τη φερεγγυότητα των κρατών και την ικανότητα και την προθυμία τους να πληρώσουν το χρέος.
Όταν οι αξιολογήσεις παραβλέπουν τις μεγάλες νέες πηγές κινδύνου, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές σε παγκόσμια κλίμακα, όπως συνέβη με τα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου στις Ηνωμένες Πολιτείες που οδήγησαν στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Μείωση του ΑΕΠ
Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι συγγραφείς αξιολόγησαν το δημόσιο χρέος 23 χωρών, συμπεριλαμβανομένων χωρών κολοσσών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, ενσωματώνοντας στη μεθοδολογία των οργανισμών αξιολόγησης τους κινδύνους που σχετίζονται με την αποψίλωση των δασών, τους άγριους επικονιαστές και τη θαλάσσια αλιεία.
Οι βραχυπρόθεσμες ανθρώπινες, οικονομικές και χρηματοοικονομικές επιπτώσεις της απώλειας της φύσης είναι σημαντικές και οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι ακόμη και μερικές καταρρεύσεις σε μόνο τρεις οικοσυστημικές υπηρεσίες - άγρια επικονίαση, θαλάσσια αλιεία και τροπική ξυλεία - θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «ετήσια μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030».
Σε ένα σενάριο μερικής κατάρρευσης του οικοσυστήματος, η Αγκόλα, το Μπαγκλαντές, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Μαδαγασκάρη θα μπορούσαν να χάσουν περισσότερο από το 15% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) τους έως το 2030, προσθέτει η μελέτη.
Εκρηκτικό το κόστος
Στην Ινδία, το ετήσιο κόστος του χρέους θα αυξανόταν κατά 49 δισεκατομμύρια δολάρια και στην Κίνα κατά 70 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι πρόσθετες ετήσιες πληρωμές τόκων μεταξύ χωρών θα μπορούσαν να φτάσουν τα 162 δισεκατομμύρια δολάρια σε όλα τα έθνη που αναλύθηκαν.
Για παράδειγμα, εξηγούν ότι αν και βραχυπρόθεσμα η υλοτομία των τροπικών δασών μπορεί να φαίνεται ότι μειώνει τον πιστωτικό κίνδυνο μιας χώρας επειδή μετατρέπει το φυσικό κεφάλαιο σε εισόδημα, η πραγματικότητα είναι ότι μακροπρόθεσμα, τον αυξάνει, καθώς μειώνει την παραγωγική ικανότητα της οικονομίας και μαζί με αυτήν τη φερεγγυότητα της χώρας.
Η απώλεια φερεγγυότητας θα αναγκάσει τις χώρες να αντιμετωπίσουν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου (πληρώνοντας υψηλότερα επιτόκια), γεγονός που θα περιορίσει την ικανότητά τους να δανείζονται, για παράδειγμα, για την κατασκευή υποδομών ή την επένδυση στην υγειονομική περίθαλψη ή την εκπαίδευση, και, ταυτόχρονα, θα αυξήσει τον κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων.
Στη μελέτη, η μερική κατάρρευση του οικοσυστήματος συνεπάγεται μείωση κατά 90% στις υπηρεσίες άγριας επικονίασης, μείωση κατά 90% στη συνολική βιομάζα των αλιευμάτων θαλάσσιας αλιείας και μετατροπή κατά 88% των τροπικών δασών σε λιβάδια ή θαμνώδεις εκτάσεις.
Περισσότερο από το ήμισυ του ΑΕΠ εξαρτάται από τη φύση
«Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές υποτιμούν συστηματικά τους κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση, με συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», σύμφωνα με τους συγγραφείς, οι οποίοι σημειώνουν ότι τουλάχιστον το ήμισυ του παγκόσμιου ΑΕΠ εξαρτάται μέτρια ή σε μεγάλο βαθμό από τη φύση.
Ωστόσο, τονίζουν ότι η δράση για την πολιτική και τη χρηματοδότηση της βιοποικιλότητας ιστορικά έχει μείνει πίσω από τις προσπάθειες για το κλίμα. Και δεδομένων των αυξανόμενων επιστημονικών και οικονομικών στοιχείων, η παράλειψη των χρηματοοικονομικών κινδύνων που σχετίζονται με τη φύση από τις αξιολογήσεις κρατών καθίσταται ολοένα και πιο προβληματική.
Προς το παρόν, καταγγέλλουν, κανένας από τους «τρεις μεγάλους» οίκους αξιολόγησης δεν ενσωματώνει ρητά τους οικονομικούς κινδύνους που προκύπτουν από την απώλεια βιοποικιλότητας και οικοσυστημικών υπηρεσιών στις μεθοδολογίες του.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ
