Ο Ρώσος κρυπτογράφος Αντόν Πανόφ, ο οποίος αυτοκτόνησε στο κτήριο της ρωσικής πρεσβείας στην Κύπρο λίγο πριν από υπηρεσιακή αποστολή, ενδέχεται να είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ καθώς και με τους πρέσβεις της Ρωσίας στη Μολδαβία και την Ουγγαρία. Παράλληλα, φαίνεται πως είχε διασυνδέσεις με τις ρωσικές ειδικές υπηρεσίες. Αυτό προκύπτει από έρευνα του δημοσιογραφικού Μέσου The Insider, το οποίο απέκτησε πρόσβαση σε τηλεφωνικά αρχεία (billings).
Η ρωσική πρεσβεία στην Κύπρο ανακοίνωσε στις 12 Ιανουαρίου τον θάνατο του Πανόφ, χαρακτηρίζοντάς τον απλό «υπάλληλο της πρεσβείας». Τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ο Πανόφ έθεσε τέλος στη ζωή του μέσα στο γραφείο του, αφήνοντας μια αποχαιρετιστήρια σημείωση.
Όπως διαπίστωσαν οι δημοσιογράφοι, ο Πανόφ δεν φαίνεται να ήταν ένας απλός διπλωμάτης. Το ανεξάρτητο Μέσο «Σημαντικές Ιστορίες» επιβεβαίωσε εν μέρει πληροφορίες από κανάλια του Telegram, σύμφωνα με τις οποίες ο Πανόφ ήταν κρυπτογράφος της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR). Ενδεικτικά, μετά την πρόσληψή του στο ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, ο Πανόφ άλλαξε τόπο κατοικίας και εγκαταστάθηκε σε απόσταση περίπου δέκα λεπτών από την έδρα της SVR.
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ρώσος διπλωμάτης: Προεκτάσεις από τον θάνατο στη Ρωσική Πρεσβεία - Πιθανή παραβίαση διεθνών συμβάσεων
- Νέες συγκλονιστικές αποκαλύψεις στην υπόθεση Πανόφ στη ρωσική πρεσβεία – Κρατικό άβατο σε έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας
- Θάνατος στη ρωσική Πρεσβεία: Ο Αλεξέι Πανόφ ήταν πράκτορας της GRU με βαθμό λοχαγού - Τι αναφέρει Ρώσος ερευνητής
Διπλωμάτης ή πράκτορας;
Σε συνέντευξή του χθες στο ρωσικό TV RAIN (Dozhd TV ), ο δημοσιογράφος Σεργκέι Κάνεφ, ερευνητής του The Insider, έδωσε τις δικές του πληροφορίες σε όσα μεταδίδονται για τον θάνατο του Ρώσου «διπλωμάτη». Εξαρχής ο Ρώσος δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η πρακτική να βρίσκονται στις διπλωματικές αποστολές άνθρωποι των μυστικών υπηρεσιών ήταν ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Η πρακτική αυτή ξεκίνησε ήδη από τη Σοβιετική Ένωση, όπου περίπου το 30% των λεγόμενων διπλωματών στις πρεσβείες ήταν στην πραγματικότητα εν ενεργεία αξιωματικοί των υπηρεσιών πληροφοριών. Σήμερα πρόκειται για αξιωματικούς της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) και της 5ης Διεύθυνσης της FSB. «Είναι μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική», όπως υποστήριξε ο δημοσιογράφος. Ο δημοσιογράφος του The Insider ρωτήθηκε για τα στοιχεία που έχει εντοπίσει με τα οποία τεκμηριώνεται η σύνδεση του Πανόφ, για παράδειγμα, με τις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας -και ειδικά με την Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR)- ενώ εξήγησε γιατί θεωρεί ότι ο αποβιώσας στη ρωσική πρεσβεία στη Λευκωσία δεν ήταν απλώς ένας διπλωμάτης που στάλθηκε στην Κύπρο.
Η ειδίκευση της κυβερνοκατασκοπίας
Όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος, «λέει πολλά η ίδια η εκπαίδευση του Αντόν Πανόφ. Αποφοίτησε από την Ακαδημία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας του Προέδρου (FSO), από το παράρτημα της Ακαδημίας FSO στην πόλη του Βορόνεζ, με κατεύθυνση την κυβερνοκατασκοπία. Στη συνέχεια εργάστηκε στο Επιστημονικό-Τεχνικό Κέντρο «Άτλας» της FSB, όπου κατείχε θέση κρυπτογράφου. Ταυτόχρονα σημειώνει πως, με βάση τα τηλεφωνικά αρχεία που έχει εξετάσει (billings), είχε συχνές επαφές με εν ενεργεία αξιωματικούς της Υπηρεσίας Εξωτερικής Κατασκοπείας (SVR). Επιπλέον, η τελευταία του διεύθυνση κατοικίας βρισκόταν σε μια περιοχή της Μόσχας, περίπου δέκα λεπτά με τα πόδια από την έδρα της SVR. Εκεί συνήθως παραχωρούνται διαμερίσματα, είτε σε υπηρεσιακές πολυκατοικίες είτε σε γειτονικά κτήρια, σε στελέχη της εξωτερικής κατασκοπείας, συμπεριλαμβανομένων και ανδρών της μυστικής ειδικής μονάδας «Ζάσλον».
Ο δημοσιογράφος του The Insider απάντησε και στο ερώτημα για το ποια μπορούσαν να είναι τα καθήκοντα του Πανόφ, από τη μία, ως υπάλληλος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών και, από την άλλη, πιθανώς, ως κρυπτογράφος της SVR; Όπως αναφέρει, ο Πανόφ ήταν κρυπτογράφος στην πρεσβεία. Δηλαδή, λάμβανε και απέστελλε απόρρητα μηνύματα προς το κέντρο στη Μόσχα, καθώς και δεχόταν μηνύματα από εκεί -μεταξύ άλλων και από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Κατασκοπευτικός εξοπλισμός
Όπως εκτιμά ο ερευνητής, η ίδια η κατάσταση με τον θάνατο του Ρώσου πράκτορα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. «Πρώτο, στους αστυνομικούς της Κύπρου δεν επετράπη να εισέλθουν στο γραφείο του Πανόφ. Εκεί ακριβώς είναι το σημείο όπου έθεσε τέλος στη ζωή του, όπου απαγχονίστηκε. Είναι προφανές ότι στον χώρο υπήρχε εκτεταμένος κατασκοπευτικός εξοπλισμός. Οι κυπριακές Αρχές δεν επετράπη να εισέλθουν και ούτε τους επετράπη να δουν το αποχαιρετιστήριο σημείωμα».
Πρόβλημα με την SVR
Όπως αναφέρεται στη συνέντευξη, το τελευταίο διάστημα στην SVR έχει διαμορφωθεί μια εξαιρετικά ανθυγιεινή κατάσταση. Ένας από τους βασικούς λόγους ήταν οι μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών από την Ευρώπη μετά την επίθεση στην Ουκρανία. Το θέμα είναι ότι περίπου το 70% αυτών των «διπλωματών» που απελάθηκαν ήταν στην πραγματικότητα εν ενεργεία κατάσκοποι. Τους επέστρεψαν στη Ρωσία, τους έδειξαν ουσιαστικά την πόρτα, αλλά δεν υπήρχαν θέσεις να τους απορροφήσουν.
Με βάση αυτή την κατάσταση πραγμάτων, όπως αναφέρει ο δημοσιογράφος Σεργκέι Κάνεφ του The Insider, «τους διασκόρπισαν σε πρεσβείες χωρών της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών, στην Αφρική, στη Λατινική Αμερική, στην Ασία. Κάποιους τους τοποθέτησαν ως «συμβούλους» σε κρατικά προπαγανδιστικά Μέσα ή σε ρωσικές κρατικές εταιρείες. Όμως για τους περισσότερους απλώς δεν υπήρχαν θέσεις. Και έτσι άρχισαν να γράφουν καταγγελίες, ανώνυμα σημειώματα ο ένας εναντίον του άλλου. Αυτή τη στιγμή, σημείωσε, έχω συγκεντρώσει πολλά τέτοια ανώνυμα έγγραφα και σκοπεύω να τα χρησιμοποιήσω σε επόμενο ρεπορτάζ.
Λίβανος και Κύπρος
Όπως υποστήριζε ο Κάνεφ, «η υπόθεση της αυτοκτονίας του Αντόν Πανόφ είναι ενδιαφέρουσα και για έναν ακόμη λόγο. Στο παρελθόν τέτοια περιστατικά δεν δημοσιοποιούνταν. Αν κάποιος πέθαινε ή αυτοκτονούσε, δεν υπήρχε καμία επίσημη ενημέρωση. Για παράδειγμα, στον Λίβανο, πριν από περίπου ενάμιση χρόνο, ένας εν ενεργεία κατάσκοπος που εργαζόταν υπό διπλωματική κάλυψη αυτοκτόνησε -και δεν υπήρξε καμία απολύτως ανακοίνωση. Όπως σημειώνει στη χθεσινή του συνέντευξη ο Κάνεφ, στην περίπτωση της Κύπρου υπήρξε κάτι διαφορετικό. Με βάση την ερμηνεία του The Insider οι Κύπριοι δημοσιογράφοι φαίνεται ότι είχαν πηγή μέσα στην Αστυνομία, η οποία τους πληροφόρησε πως στο ρωσικό προξενείο σημειώθηκε σοβαρό περιστατικό. Και έτσι δημοσιοποίησαν την πληροφορία.
Θυμίζουμε, αναφέρει ο δημοσιογράφος, πως «για περίπου τέσσερις ημέρες το σώμα του Πανόφ κρατήθηκε σε ψυκτικό θάλαμο, ενώ εξεταζόταν τι θα γίνει. Τελικά, ο Ρώσος πρέσβης στην Κύπρο, Μουράντ Ζιαζίκοφ, πρώην στέλεχος της FSB, αποφάσισε να δημοσιεύσει την είδηση, «κάτι που δεν είναι καθόλου σύνηθες».
