Η Λευκορωσία, ο στενότερος στρατιωτικός σύμμαχος της Ρωσίας, διεξήγαγε μεγάλης κλίμακας ασκήσεις κοντά στον «Διάδρομο του Σουβάλκι», που συνδέει τις χώρες της Βαλτικής με το υπόλοιπο ΝΑΤΟ.
Πρόκειται για μια περιοχή που εδώ και χρόνια θεωρείται ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία της Συμμαχίας, εξηγεί το CNN.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες της Γαλλίας για απόρρητη ενημέρωση σχετικά με τις πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας και στη συνέχεια ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από τις εντεινόμενες ρωσικές υβριδικές επιθέσεις.
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ προχώρησε ακόμη περισσότερο, προειδοποιώντας ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ και να τις παρουσιάσει ως ατυχήματα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο κάλεσε τους πολίτες να αρχίσουν να προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο ενός πολέμου και να αποθηκεύσουν κονσερβοποιημένα τρόφιμα και πόσιμο νερό. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεών του δήλωσε ότι η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με την «πιο επικίνδυνη» περίοδο των τελευταίων δεκαετιών.
Η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για μια πιθανή ρωσική επίθεση. Ο καγκελάριος της, Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησε για «καθοριστικές στιγμές» στην «υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης της ηπείρου μας».
Ακόμη και η Ελβετία, γνωστή για την ουδετερότητά της, υιοθέτησε μια νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που προβλέπει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ικανότητα αυτοάμυνας έναντι ένοπλης επίθεσης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, εν τω μεταξύ, ανακοίνωσε ξαφνικά ότι έχει σημειωθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση της ίδρυσης μόνιμης βάσης του Στρατού των ΗΠΑ στην Πολωνία. Πριν από δύο εβδομάδες, απέστειλε τον διευθυντή της CIA σε μυστική αποστολή για να προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.
Τι θα συμβεί αν ο Πούτιν αποφασίσει να διευρύνει τη σύγκρουση;
Χώρες και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού φαίνονται ανήσυχες ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται σύντομα να επεκτείνει τον πόλεμό του πέρα από την Ουκρανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μια γεύση από την απειλή αυτή την εβδομάδα.
Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς απαγγέλλουν κατηγορίες σε πέντε άτομα που φέρεται να συνεργάζονται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, στο πλαίσιο ενός δικτύου που σχεδιάζει επιθέσεις και δολοφονίες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου και του εσωτερικού των ΗΠΑ. Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται επίσης ότι το δίκτυο ανέθεσε επιθέσεις κατά πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών σε ευρωπαϊκές χώρες.
Οι κατηγορίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο με το οποίο οι Ευρωπαίοι έρχονται αντιμέτωποι εδώ και χρόνια: κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, εμπρησμοί, χρήση drones και επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών. Τον περασμένο μήνα, η Γερμανία κατηγόρησε τη Ρωσία για μια επίθεση με drone σε ένα πολιτικό αεροδρόμιο.
Η στρατηγική πρόκληση για το ΝΑΤΟ είναι ότι η Ρωσία μπορεί να διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις χωρίς να ξεπερνά σαφώς το όριο που οδηγεί σε συμβατικό πόλεμο.
Η πτήση ενός drone στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, η διακοπή της λειτουργίας ενός αεροδρομίου, η δολιοφθορά υποδομών, η διάπραξη δολοφονιών μέσω εγκληματικών δικτύων — όλες αυτές αποτελούν επιχειρήσεις της «γκρίζας ζώνης» που μπορούν να αμφισβητηθούν.
Ο Πούτιν χρησιμοποιεί την αμφισημία και την άρνηση ως όπλο, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, ενώ αναγνωρίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι διχασμένο ως προς τον καλύτερο τρόπο αντίδρασης — ή ακόμα και ως προς το αν πρέπει να αντιδράσει καθόλου.
Τι θα συμβεί όμως αν ο Πούτιν αποφασίσει να προχωρήσει πιο μακριά;
Η απάντηση στον διάδρομο Σουβάλκι
Το «κενό» του Σουβάλκι προσφέρει μια απάντηση.
Πρόκειται για ένα σύνορο μήκους περίπου 65 μιλίων μεταξύ της Πολωνίας και της Λιθουανίας και αποτελεί τη μοναδική χερσαία σύνδεση μεταξύ των κρατών της Βαλτικής που ανήκουν στο ΝΑΤΟ —Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία— και του υπόλοιπου ΝΑΤΟ.
Φανταστείτε μια κρίση στην οποία η Ρωσία, ίσως σε συνεργασία με τη Λευκορωσία, θα έστελνε δυνάμεις σε ένα τμήμα του διαδρόμου. Δεν θα επρόκειτο για ρητή εισβολή σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, όπως για παράδειγμα η είσοδος αρμάτων μάχης στην Πολωνία. Ο Πούτιν θα ισχυριζόταν ότι πρόκειται για περιορισμένη εισβολή —αν έλεγε κάτι καθόλου— και ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η Ρωσία θα ισχυριζόταν επίσης, μέσω ανεπίσημων διαύλων, ότι μια αντίδραση του ΝΑΤΟ θα έθετε σε κίνδυνο την εκδήλωση πυρηνικού πολέμου.
Ο στόχος δεν είναι τόσο το «κενό» και η απομόνωση της βαλτικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, όσο η συνολική υπονόμευση του ΝΑΤΟ και των δεσμεύσεών του για αμοιβαία άμυνα.
Θα συμφωνούσαν οι 32 χώρες του ΝΑΤΟ να πολεμήσουν τη Ρωσία για να ανακτήσουν μια μικρή λωρίδα εδάφους; Θα διακινδύνευε ένας Αμερικανός πρόεδρος την κλιμάκωση της σύγκρουσης με μια πυρηνική δύναμη για χάρη της Λιθουανίας; Θα το έκαναν η Γερμανία και η Γαλλία;
Κανείς δεν μπορεί να το πει με βεβαιότητα, και αυτό λειτουργεί υπέρ του Πούτιν.
Το μάθημα της Ουκρανίας
Η Ουκρανία έχει προσφέρει στους Ευρωπαίους ένα σκληρό μάθημα για το τι απαιτεί ο σύγχρονος πόλεμος.
Οι χώρες χρειάζονται κάτι περισσότερο από στρατιωτικό υλικό. Χρειάζονται ηλεκτρικά δίκτυα ικανά να αντέξουν επιθέσεις, νοσοκομεία ικανά να αντιμετωπίσουν μαζικές απώλειες, εφεδρικά συστήματα επικοινωνιών, λειτουργικά δίκτυα μεταφορών και κυβερνήσεις ικανές να λειτουργούν υπό συνεχή πίεση.
Πάνω απ’ όλα, χρειάζονται κοινωνίες ικανές να απορροφήσουν τα έξοδα χωρίς να καταρρεύσουν ή να πολωθούν.
Αυτή την εβδομάδα, το ΝΑΤΟ δημοσίευσε τις επικαιροποιημένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, οι οποίες καλύπτουν όλα τα θέματα, από τη συνέχεια της λειτουργίας της κυβέρνησης και τον ενεργειακό εφοδιασμό έως τα τρόφιμα, το νερό, την υγειονομική περίθαλψη και τις επικοινωνίες κατά τη διάρκεια «κρίσεων και συγκρούσεων».
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μελετούν τον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί έχουν διατηρήσει σε λειτουργία τις βασικές υπηρεσίες εν μέσω των συνεχών ρωσικών επιθέσεων.
Πρόκειται για μια εκπληκτική ανατροπή των γεγονότων. Η Ουκρανία δεν λαμβάνει πλέον απλώς διδάγματα από το ΝΑΤΟ — το ΝΑΤΟ λαμβάνει επίσης διδάγματα από την Ουκρανία.
Τα ερωτήματα για τη στάση των ΗΠΑ
Υπάρχει επίσης ένας αμερικανικός παράγοντας πίσω από την επείγουσα ανάγκη της Ευρώπης.
Οι ΗΠΑ έχουν ταυτόχρονα δυνάμεις στην Ευρώπη, πολεμούν το Ιράν στη Μέση Ανατολή και αποτρέπουν την Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό. Τα συστήματα αεροπορικής άμυνας, οι ναυτικές δυνάμεις, οι πλατφόρμες πληροφοριών και τα αποθέματα πυρομαχικών που εξαντλούνται δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα.
Ο Τραμπ έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ, αλλά η δέσμευσή του ως προς τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας παραμένει αβέβαιη.
Η Μόσχα το γνωρίζει αυτό.
Η Ρωσία παραμένει εμπλεγμένη στην Ουκρανία. Ωστόσο, ο Πούτιν δεν χρειάζεται μια άλλη εισβολή της κλίμακας της Ουκρανίας για να προκαλέσει το ΝΑΤΟ. Μπορεί να προχωρήσει σε μια κλιμάκωση της έντασης: σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, σχέδια δολοφονιών, επιθέσεις με drones ή πυραύλους — και στη συνέχεια μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση με σκοπό να δοκιμάσει αν το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να τηρεί τις υποσχέσεις του.
Το τέλος των ψευδαισθήσεων για την Ευρώπη
Για τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη άφησε την εθνική ετοιμότητα να ατροφήσει.
Οι κίνδυνοι πολέμου φαινόταν απομακρυσμένοι. Οι δαπάνες για τις ένοπλες δυνάμεις και η στρατολόγηση μειώθηκαν δραματικά. Η πολιτική άμυνα ήταν ένα κατάλοιπο του παρελθόντος. Και θεωρούταν δεδομένο ότι οι ΗΠΑ θα έρχονταν σε βοήθεια σε περίπτωση ανάγκης.
Αυτή η εποχή έχει τελειώσει, σύμφωνα με όσα αναφέρει το CNN.
Η Ευρώπη προετοιμάζεται για πόλεμο, καθώς οι ηγέτες της συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο μια δυσάρεστη αλήθεια: η αποτροπή εξαρτάται από το τι πιστεύει ο Πούτιν, ενώ η αντίδραση των ΗΠΑ σε έναν πόλεμο που θα επεκταθεί θα ήταν αβέβαιη.
Οι ασκήσεις της Λευκορωσίας κοντά στο «κενό του Σουβάλκι» προκαλούν ανησυχία, διότι, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στην Ουκρανία, η εξίσωση της αποτροπής έχει αποδυναμωθεί.
Ο καλύτερος τρόπος για να αποτραπεί η επέκταση του πολέμου είναι να διασφαλιστεί ότι ο Πούτιν πιστεύει ότι θα αποτύχει.
Και κρίνοντας από τις επείγουσες κινήσεις που πραγματοποιούνται αυτή τη στιγμή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία ότι ο ίδιος μπορεί να πιστεύει το αντίθετο.
Με πληροφορίες από CNN/ερτ
