H ανθρωπότητα έχει φτάσει σε ένα νέο ορόσημο για τη φύση, με περισσότερο από το 10% των ωκεανών του να προστατεύονται πλέον επίσημα, κάτι που αποτελεί «σημαντική πρόοδο» αλλά και «μια επείγουσα υπενθύμιση ότι οι θαλάσσιες προστατευόμενες και διατηρημένες περιοχές πρέπει να τριπλασιαστούν έως το 2030», σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Το Παγκόσμιο Κέντρο Παρακολούθησης της Διατήρησης (UNEP-WCMC) του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι το 10,01% των ωκεανών έχει πλέον χαρακτηριστεί επίσημα ως προστατευόμενη και διατηρητέα περιοχή, μετά την προσθήκη περίπου πέντε εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων τα τελευταία δύο χρόνια, μια περιοχή μεγαλύτερη από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), αναφέρει σε ρεπορτάζ το ισπανικό πρακτορείο Efe.
«Η επίτευξη αυτού του σημαντικού ορόσημου μας υπενθυμίζει τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η διεθνής κοινότητα συνεργάζεται, χρησιμοποιώντας νομικά πλαίσια, επιστημονικά δεδομένα και κοινοτικά έργα για την υλοποίηση παγκόσμιων φιλοδοξιών», δήλωσε η Γκρέτελ Αγκιλάρ, Γενική Διευθύντρια της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Οι νέες περιοχές έχουν συμπεριληφθεί στην μηνιαία ενημέρωση της Παγκόσμιας Βάσης Δεδομένων για τις Προστατευόμενες και Διατηρητέα Περιοχές (WDPCA), η οποία συγκεντρώνει εθνικά δεδομένα και δεδομένα εκτός της δικαιοδοσίας κάθε χώρας.
Μακριά από τον στόχο του 30%
Παρόλο που το ποσοστό των προστατευόμενων περιοχών έχει αυξηθεί από 8,6% το 2024, ο ΟΗΕ σημειώνει ότι εξακολουθεί να είναι απαραίτητο να οριστεί μια περιοχή περίπου στο μέγεθος του Ινδικού Ωκεανού έως το 2030, εάν πρόκειται να επιτευχθούν οι διεθνείς στόχοι σε αυτόν τον τομέα.
Συγκεκριμένα, οι Κυβερνήσεις δεσμεύτηκαν τον Δεκέμβριο του 2022 να διατηρήσουν το 30% της χερσαίας και θαλάσσιας επιφάνειας του πλανήτη έως το 2030, μέσω της δημιουργίας προστατευόμενων και διατηρητέων περιοχών, οι οποίες θα αναγνωρίζουν επίσης τους παραδοσιακούς και τους αυτόχθονες πληθυσμούς.
Σε προηγούμενες παγκόσμιες δεσμεύσεις για τη βιοποικιλότητα, οι χώρες είχαν ήδη συμφωνήσει να προστατεύσουν το 10% των ωκεανών έως το 2020, επομένως αυτός ο στόχος έχει επιτευχθεί έξι χρόνια αργότερα.
Κλειδί η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα
Ο ΟΗΕ έχει σημειώσει ότι η μεγαλύτερη πρόοδος από το 2020 έχει σημειωθεί στα εθνικά ύδατα, αλλά εκτιμάται ότι το 5% των χερσαίων οικοτόπων βρίσκεται στην ανοιχτή θάλασσα, η οποία αποτελεί περισσότερο από το 60% της επιφάνειας του ωκεανού, αλλά από την οποία μόνο το 1,66% προστατεύεται.
Ωστόσο, ο οργανισμός έχει σημειώσει ότι μία από τις βασικές πτυχές της Συνθήκης για την Ανοιχτή Θάλασσα (BBNJ), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2026, είναι ότι θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, καθώς και για τη διασφάλιση ότι λαμβάνεται υπόψη ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος των δραστηριοτήτων σε διεθνή ύδατα και διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Αποτελεσματική διατήρηση
Πέρα από τον χαρακτηρισμό αυτών των περιοχών, ο ΟΗΕ έχει ζητήσει αποτελεσματική διαχείρισή τους και υποβολή εκθέσεων σχετικά με αυτό το θέμα.
«Ακόμα και σε περιοχές που τυγχάνουν διαχείρισης ενεργά, ενδέχεται να λαμβάνουν χώρα καταστροφικές δραστηριότητες, μειώνοντας την αποτελεσματικότητά τους για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Παγκόσμιο Κέντρο Παρακολούθησης της Διατήρησης του ΟΗΕ.
Ο οργανισμός έχει ζητήσει συντονισμένη δράση από τα μέρη της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD), τους διεθνείς οργανισμούς, τους περιφερειακούς φορείς, τους αυτόχθονες πληθυσμούς, τις τοπικές κοινότητες, τους δωρητές και τους τεχνικούς εταίρους, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι θαλάσσιες προστατευόμενες και διατηρημένες περιοχές διαθέτουν επαρκείς πόρους και υποστήριξη για αποτελεσματική διαχείριση.
ΚΥΠΕ
