Σε επιβεβαίωση της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου για το μακροπρόθεσμο χρέος σε ξένο και εγχώριο Νόμισμα στο «Α», προχώρησε ο οίκος αξιολόγησης DBRS, διατηρώντας τις προοπτικές σε σταθερό ορίζοντα.
Ταυτόχρονα, επιβεβαίωσε την αξιολόγηση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης της Κύπρου σε ξένο και τοπικό νόμισμα στο R-1 (χαμηλή).
Σύμφωνα με ανακοίνωση του οίκου, οι σταθερές προοπτικές αντικατοπτρίζουν την άποψη της Morningstar DBRS ότι οι κίνδυνοι για τις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας είναι ισορροπημένοι.
«Η δυναμική ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας παρέμεινε ισχυρή τον τελευταίο χρόνο. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,8% το 2025, χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση και την αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών», σημειώνεται.
Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,8% το 2025, υποστηριζόμενo από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση και τις αυξανόμενες εξαγωγές υπηρεσιών. Η ιδιωτική κατανάλωση ενισχύθηκε από την αύξηση της απασχόλησης και την αύξηση των πραγματικών μισθών των νοικοκυριών, καθώς η αύξηση των ονομαστικών μισθών παρέμεινε ισχυρή και οι πληθωριστικές πιέσεις υποχώρησαν. Η αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών προήλθε από τον τουρισμό και την τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), η οποία περιλαμβάνει τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και από τις χρηματοοικονομικές και άλλες επιχειρηματικές υπηρεσίες. Ο αριθμός των αφίξεων τουριστών αυξήθηκε κατά 12,2% το 2025.
Όσον αφορά το μέλλον, οι προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ) του Δεκεμβρίου 2025 προβλέπουν ότι η δυναμική ανάπτυξης θα παραμείνει ισχυρή, με την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να προβλέπεται στο 3,0% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027. Αυτές οι προβλέψεις, αναφέρει ο οίκος, βασίζονται στην προσδοκία ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα παραμείνει ισχυρή, υποστηριζόμενη από ευνοϊκές εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Επιπλέον, η επενδυτική δραστηριότητα προβλέπεται να υποστηριχθεί από αρκετά μεγάλα επενδυτικά έργα, ιδίως στους τομείς του τουρισμού και των οικιστικών ακινήτων, καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, στην ενέργεια, την εκπαίδευση και την υγεία.
Ωστόσο, υποδεικνύεται,η πρόσφατη αύξηση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει την αβεβαιότητα σχετικά με τις βραχυπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της Κύπρου, δεδομένης της γεωγραφικής εγγύτητας του νησιού με την περιοχή. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον τουρισμό και τις μεγάλες εισροές κεφαλαίων, καθώς οι τελευταίες αποτελούν βασικό μοχλό της επενδυτικής δραστηριότητας που σχετίζεται με τις κατασκευές τα τελευταία χρόνια λόγω του συγκριτικά χαμηλού ποσοστού αποταμίευσης της οικονομίας.
Επιπλέον, σημειώνεται, οι πιθανές υψηλές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παγκόσμιες τιμές ενέργειας ενδέχεται να αποδυναμώσουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και, ως εκ τούτου, την ιδιωτική κατανάλωση. Η κλίμακα των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων της σύγκρουσης στην κυπριακή οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης.
Στήριγμα τα μεγάλα δημοσιονομικά αποθέματα
Ο οίκος εκφράζει τη θέση ότι η Κύπρος διαθέτει μεγάλα δημοσιονομικά αποθέματα για να αντιμετωπίσει τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της σύγκρουσης.
«Τα δημοσιονομικά ισοζύγια κατέγραψαν επαναλαμβανόμενα πλεονάσματα τα τελευταία χρόνια, με το ετήσιο δημοσιονομικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης να ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 2,8% του ΑΕΠ μεταξύ 2022 και 2025. Αυτή η ευνοϊκή δημοσιονομική επίδοση δεν προέκυψε μόνο από κυκλικούς ούριους ανέμους που ενίσχυσαν τα δημόσια έσοδα, αλλά και από διαρθρωτική βελτίωση στην πλευρά των εσόδων. Επιπλέον, το χρέος της γενικής κυβέρνησης έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας σε ένα μέτριο 60,6% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο του 2025», τονίζεται.
Υποχώρηση δημόσιου χρέους
Ο οίκος αναφέρει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους μειώθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια και τώρα αξιολογείται ως μέτριος. Το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο 60,6% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο του 2025 από 96,5% τον Δεκέμβριο του 2021, υποστηριζόμενο από μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και υψηλή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ.
Όσον αφορά το μέλλον, το σχέδιο προϋπολογισμού του 2026 της κυβέρνησης προβλέπει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους θα παραμείνει σε σταθερή πτωτική τάση, με το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης να προβλέπεται να μειωθεί στο 52,7% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026.
Η μείωση του δημόσιου χρέους τα τελευταία χρόνια, προστίθεται, έχει επίσης βοηθήσει στην αντιστάθμιση του αντίκτυπου των υψηλότερων επιτοκίων στο βάρος των τόκων της κυβέρνησης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι οι δαπάνες για τόκους της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνουν αμετάβλητες στο 1,3% του ΑΕΠ μεταξύ 2025 και 2027. Όσον αφορά την επιβάρυνση από τόκους, η κυβέρνηση εξακολουθεί να επωφελείται από το ευνοϊκό, αν και αυξανόμενο, επιτόκιο του δανείου του ΕΜΣ που είχε χορηγηθεί στην Κύπρο το 2013 και το οποίο αντιπροσώπευε το 29,0% του ανεξόφλητου ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ισχυρά αποθέματα τραπεζών, προβληματισμός για ποιότητα ενεργητικού
Όσον αφορά τον τραπεζικό τομέα, ο οίκος σημειώνει ότι επωφελείται από πολύ μεγάλα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας, αναφέροντας ωστόσο ότι η ποιότητα του ενεργητικού παραμένει ασθενέστερη από ό,τι σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Η οικονομική κατάσταση του τραπεζικού τομέα έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια και τώρα αξιολογείται ως ισχυρή. Τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας των τραπεζών έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς μια προσωρινή αύξηση στα καθαρά έσοδα από τόκους ενίσχυσε τα διακρατούμενα κέρδη των τραπεζών.
Ο μέσος δείκτης CET 1 διαμορφώθηκε στο 26,1% τον Σεπτέμβριο του 2025, από 17,8% τον Δεκέμβριο του 2022. Επιπλέον, οι θέσεις ρευστότητας των τραπεζών συνεχίζουν να επωφελούνται από πολύ μεγάλα ταμειακά υπόλοιπα.
Η ποιότητα του ενεργητικού του τραπεζικού τομέα έχει βελτιωθεί, σημειώνεται, αλλά το παλαιό απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) στο τραπεζικό σύστημα από την κρίση του 2012-2013 παραμένει μια πιστωτική αδυναμία.
Παρόλο που ο δείκτης NPL έχει μειωθεί σημαντικά από 46,4% τον Δεκέμβριο του 2016 σε 3,2% τον Δεκέμβριο του 2025, κυρίως λόγω πωλήσεων και διαγραφών προβληματικών δανείων, εξακολουθεί να είναι υψηλότερος από ό,τι στις περισσότερες άλλες οικονομίες της ΕΕ.
Ο μέσος δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) των οικονομιών της ΕΕ διαμορφώθηκε στο 2,2% τον Σεπτέμβριο του 2025.
Στο μέλλον, ενδέχεται να προκύψουν θύλακες ευπάθειας σε περίπτωση αρνητικών επιπτώσεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στην κυπριακή οικονομία. Αυτοί οι κίνδυνοι μετριάζονται εν μέρει από τη διαφοροποιημένη δομή του χαρτοφυλακίου εταιρικών δανείων των τραπεζών, με τα ανοίγματα σε καταλύματα και ακίνητα να αντιπροσωπεύουν το 9% και 10% αντίστοιχα του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων.
Οδηγοί αξιολογήσεων
Στην ανακοίνωσή του ο οίκος, σημειώνει ότι οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις της Κύπρου υποστηρίζονται από την ισχυρή απόδοση της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια, την ισχυρή οικονομική κατάσταση του τραπεζικού τομέα και ένα σταθερό πολιτικό περιβάλλον.
Επιπλέον, παρόλο που οι δείκτες διακυβέρνησης είναι ασθενέστεροι από εκείνους των περισσότερων ομολόγων της ΕΕ, η Morningstar DBRS θεωρεί την ένταξη της χώρας στην ΕΕ ως σημαντική βάση για την ποιότητα των θεσμών.
Από την άλλη πλευρά, οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις της Κύπρου εξακολουθούν να περιορίζονται από το μικρό μέγεθος της οικονομίας της που βασίζεται στις υπηρεσίες, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς, το συγκριτικό χαμηλό επίπεδο παραγωγικότητας της εργασίας της οικονομίας και το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.
Παράγοντες αναβάθμισης ή υποβάθμισης
Οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν εάν συμβεί ένα ή ένας συνδυασμός των ακόλουθων παραγόντων: (1) η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και η διαρκής ισχυρή δημοσιονομική απόδοση οδηγήσουν σε περαιτέρω σημαντική μείωση του δείκτη δημόσιου χρέους (2) ενδείξεις αυξημένης οικονομικής ανθεκτικότητας και αυξανόμενων επιπέδων παραγωγικότητας της εργασίας.
Οι αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας θα μπορούσαν να υποβαθμιστούν εάν συμβεί ένα ή ένας συνδυασμός των ακόλουθων παραγόντων: (1) σημαντική επιδείνωση της πορείας του δημόσιου χρέους, πιθανώς λόγω παρατεταμένης περιόδου ασθενούς ανάπτυξης ή αυξανόμενων δημοσιονομικών πιέσεων (2) η υλοποίηση μεγάλων ενδεχόμενων υποχρεώσεων, ιδίως από τον σημαντικό εγχώριο τραπεζικό τομέα.
