Σε αλλαγή του συστήματος των «εκλογών» προχώρησε η «βουλή» στα κατεχόμενα, καταργώντας τη λεγόμενη μικτή ψήφο, ένα σύστημα που αποτελούσε εδώ και χρόνια αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η πρόταση τροποποίησης του «νόμου περί εκλογών και δημοψηφισμάτων» εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την ολομέλεια, μετά την κατ’ άρθρον συζήτησή της. Ουσιαστικά με τη νέα ρύθμιση, ο ψηφοφόρος δεν θα μπορεί πλέον, στην ίδια «εκλογική» διαδικασία, να επιλέγει υποψηφίους που προέρχονται από διαφορετικά πολιτικά κόμματα. Διατηρείται, ωστόσο, το σύστημα της ενιαίας εκλογικής περιφέρειας, καθώς και η δυνατότητα επιλογής συγκεκριμένων υποψηφίων εντός του κόμματος που ψηφίζει.
Με άλλα λόγια, ο ψηφοφόρος θα εξακολουθεί να έχει δικαίωμα προτίμησης μεταξύ των υποψηφίων του ίδιου συνδυασμού, όχι όμως να «μοιράζει» την ψήφο του μεταξύ διαφορετικών κομμάτων.
Ουστέλ: «Στόχος να αποτυπώνεται σωστά η βούληση του ψηφοφόρου»
Ο «πρωθυπουργός» Ουνάλ Ουστέλ απέρριψε τις επικρίσεις ότι η αλλαγή προωθήθηκε λίγο πριν από τις «εκλογές». Όπως υποστήριξε, η ρύθμιση είχε τεθεί ενώπιον της «βουλής» ήδη από το 2023 και είχε συζητηθεί σε «κοινοβουλευτική επιτροπή», προτού αποσυρθεί ώστε, όπως είπε, να δοθεί η δυνατότητα και στην αντιπολίτευση να συμβάλει στη διαμόρφωσή της.
Ο Ουστέλ υποστήριξε ότι η αλλαγή βρίσκεται εδώ και αρκετό καιρό στην πολιτική ατζέντα, παραπέμποντας ιδιαίτερα στο πρόβλημα των άκυρων ψηφοδελτίων κατά τις «βουλευτικές εκλογές» του 2022. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ποσοστό των άκυρων ψήφων στις «εκλογές» εκείνες έφθασε το 41%, ενώ το 2023 το «ανώτατο εκλογικό συμβούλιο» είχε διαβιβάσει γραπτώς προς την «κυβέρνηση» την άποψη ότι η μικτή ψήφος θα έπρεπε να καταργηθεί.
Όπως είπε, οι παρατηρήσεις του «εκλογικού συμβουλίου» λήφθηκαν υπόψη κατά την ετοιμασία της νέας ρύθμισης, με βασικό στόχο «η βούληση του ψηφοφόρου να αποτυπώνεται σωστά στην κάλπη».
Αρικλί: «Είχε μετατραπεί σε σύστημα που έριχνε σκιά στις εκλογές»
Υπέρ της κατάργησης της μικτής ψήφου τάχθηκε και ο πρόσφατα απομακρυσμένος από την λεγόμενη κυβέρνηση μετά τις αντιδράσεις για το τραγικό ναυάγιο στην Κερύνεια, πρόεδρος του Κόμματος Αναγέννησης (YDP), Ερχάν Αρικλί.
Ο Αρικλί υποστήριξε ότι, παρότι θεωρητικά το σύστημα παρείχε στον ψηφοφόρο μεγαλύτερο εύρος επιλογών, στην πράξη είχε εξελιχθεί σε μια προβληματική διαδικασία, την οποία χαρακτήρισε ως σύστημα που «μόλυνε την πολιτική ζωή και έριχνε σκιά στις εκλογές».
Κατά τον ίδιο, τα πολιτικά κόμματα αποτελούν τους βασικούς φορείς των δημοκρατικών συστημάτων και οι «κυβερνήσεις» σχηματίζονται στη βάση των κομματικών προγραμμάτων. Υποστήριξε ακόμη ότι η μικτή ψήφος είχε σταδιακά μετατραπεί σε έναν «μηχανισμό συμφερόντων».
Ο Αρικλί ανέφερε ότι το YDP υποστήριζε την κατάργηση του συγκεκριμένου συστήματος από την ίδρυσή του, προσθέτοντας ότι σημαντικό μέρος των κομμάτων στη «βουλή» είχε επίσης ταχθεί υπέρ της αλλαγής.
Ιντζιρλί: «Λάθος αλλαγή λιγότερο από τρεις μήνες πριν από τις εκλογές»
Αντίθετα, η πρόεδρος του αντιπολιτευτικού Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP), Σιλά Ουσάρ Ιντζιρλί, επικέντρωσε την κριτική της στη χρονική στιγμή κατά την οποία υιοθετήθηκε η αλλαγή.
Όπως ανέφερε, παρά το γεγονός ότι η συζήτηση γύρω από το θέμα διαρκεί περίπου τρία χρόνια, δεν θεωρεί ορθό να αλλάζει το εκλογικό σύστημα λιγότερο από τρεις μήνες πριν από τις «εκλογές». Η Ιντζιρλί σημείωσε ότι οι εκλογικοί κανόνες δεν θα πρέπει να διαμορφώνονται ανάλογα με προσωπικές ή κομματικές ανάγκες, αλλά με γνώμονα την ενίσχυση της «κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος».
Υποστήριξε επίσης ότι τόσο σημαντικές αλλαγές θα έπρεπε να προωθούνται με τη συναίνεση όλων των πολιτικών κομμάτων και σε χρονικό ορίζοντα που δεν συνδέεται άμεσα με επικείμενη «εκλογική αναμέτρηση».
Στην ιστορία το μεικτό σύστημα εκλογής
Οι υποστηρικτές της μικτής ψηφοφορίας υποστήριζαν ότι το σύστημα έδινε στον εκλογέα μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής προσώπων. Οι επικριτές της, αντίθετα, θεωρούσαν ότι η πολυπλοκότητά της οδηγούσε σε μεγάλο αριθμό άκυρων ψηφοδελτίων και δημιουργούσε προβλήματα στην «εκλογική διαδικασία».
Με την απόφαση της «βουλής» στα κατεχόμενα, η μακρόχρονη αυτή συζήτηση εισέρχεται πλέον σε νέα φάση, καθώς η μικτή ψήφος περνά στην ιστορία και στις επόμενες «εκλογές» θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα.
