Του Μιχάλη Χατζηπαντέλα*
AGILE: Ένα πρόγραμμα με ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη και την Κύπρο
Στις 6 Οκτωβρίου 2026, κατά τη διάρκεια της συνόδου της Ολομέλειας στο Στρασβούργο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) ενέκρινε το νομοθετικό κείμενο για τη θέσπιση του Προγράμματος για την Ευέλικτη και Ταχεία Καινοτομία στον Τομέα της Άμυνας (AGILE).
Η πρόταση υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 25 Μαρτίου 2026, ενώ η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου πέτυχε, σε χρόνο ρεκόρ, τη διαμόρφωση της διαπραγματευτικής εντολής του Συμβουλίου (Council mandate).
Το τελικό κείμενο προβλέπει προϋπολογισμό ύψους €115 εκατ. εντός του υφιστάμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποσκοπεί στη χρηματοδότηση καινοτόμων αμυντικών έργων σε ώριμο στάδιο, ώστε να επιτευχθεί η ταχεία επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Χωρίς αμφιβολία πρόκειται για ένα πρωτοποριακό εργαλείο στον τομέα της άμυνας, με ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο:
· Πρώτον, το AGILE περιορίζει τον χρόνο από την υποβολή της αίτησης έως την έγκριση της χρηματοδότησης σε μόλις τέσσερις μήνες συγκριτικά με τις χρονοβόρες διαδικασίες που ισχύουν σε παρόμοια προγράμματα. Η ταχύτητα αυτή συνδέεται άμεσα με τον προσανατολισμό του προγράμματος σε έργα προχωρημένου σταδίου ανάπτυξης, με σαφή προοπτική επιχειρησιακής αξιοποίησης. Στόχος είναι οι υποστηριζόμενες ανατρεπτικές τεχνολογίες (disruptive technologies) να καταστούν διαθέσιμες προς χρήση μέσα σε ένα έως τρία χρόνια, ανταποκρινόμενες σε συγκεκριμένες αμυντικές ανάγκες.
· Δεύτερον, το AGILE θέτει στο επίκεντρο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups) και εκείνων που βρίσκονται σε φάση ταχείας ανάπτυξης. Προβλέπει τη δυνατότητα άμεσης στήριξης μεμονωμένων επιχειρήσεων και χρηματοδότησης έως και του 100% των επιλέξιμων δαπανών. Για την Κύπρο, αυτή η προσέγγιση έχει ιδιαίτερη αξία. Η ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής τεχνολογίας περνά μέσα από την εξειδίκευση, την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και τη στήριξη επιχειρήσεων που μπορούν να μετατρέψουν μια καινοτόμο ιδέα σε ανταγωνιστικό προϊόν. Το AGILE δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες προς αυτή την κατεύθυνση, διευκολύνοντας παράλληλα την πρόσβαση σε υποδομές δοκιμών και τη συνεργασία με μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες.
· Τρίτον, το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας - European Defence Fund (EDF), στο οποίο η Κύπρος έχει ήδη αναπτύξει σημαντική παρουσία. Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας, στα αποτελέσματα των προσκλήσεων του EDF για το 2025, δέκα κυπριακές οντότητες εξασφάλισαν συμμετοχή σε δεκαέξι από τα πενήντα επτά επιλεγμένα έργα, με αναμενόμενη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση περίπου €14 εκατομμυρίων. Πρόκειται για μια ουσιαστική βάση τεχνογνωσίας και συνεργασιών, πάνω στην οποία μπορούμε να κτίσουμε. Η συμπληρωματικότητα αυτή έχει πρακτικό περιεχόμενο. Ενώ το EDF στηρίζει τη συνεργατική έρευνα και ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών, το AGILE προσφέρει μια πρόσθετη δυνατότητα ταχύτερης ανάπτυξης και αξιοποίησης καινοτόμων λύσεων.
Αναμφίβολα, ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και οι συγκρούσεις στη νότια γειτονία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη αμυντική ετοιμότητα και ταχύτερη τεχνολογική προσαρμογή. Για την Κύπρο, στο νοτιοανατολικό άκρο της Ένωσης, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ικανότητας πρόληψης και αντιμετώπισης απειλών είναι μείζονος σημασίας. Η επένδυση στην καινοτομία μπορεί να υπηρετήσει την ενίσχυση της ασφάλειας, της τεχνολογικής αυτονομίας, αλλά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Μετά την έγκριση του προγράμματος από το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αναμένεται η υπογραφή και η δημοσίευση του κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έναρξη ισχύος είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή του. Η πρόσκληση υποβολής προτάσεων αναμένεται στις αρχές του 2027.
Είναι σημαντικό να αρχίσει εγκαίρως η προετοιμασία της χώρας μας για να αδράξουμε τις ευκαιρίες που προκύπτουν από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, με ενημέρωση των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, εντοπισμό ώριμων προτάσεων και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ κράτους, ερευνητικών φορέων και ιδιωτικού τομέα. Ζητούμενο είναι να μετατρέψουμε τη χρηματοδοτική ευκαιρία σε τεχνογνωσία, παραγωγική δραστηριότητα και εφαρμόσιμες λύσεις.
Ως ευρωβουλευτής, στηρίζω πρωτοβουλίες που ενισχύουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης, μειώνουν τις στρατηγικές της εξαρτήσεις και δίνουν ουσιαστικές ευκαιρίες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις όλων των κρατών μελών. Για την Κύπρο, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική οφείλει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τις απειλές και την αστάθεια στις δύο αυτές περιοχές, καθώς και τις ιδιαίτερες ανάγκες των κρατών μελών που εκτίθενται άμεσα στις συνέπειές τους.
Ως πολίτης, οραματίζομαι μια Κύπρο που συμβάλλει ενεργά στην ανάπτυξη των τεχνολογιών από τις οποίες θα εξαρτηθεί η μελλοντική μας ασφάλεια. Η αξιοποίηση του AGILE μπορεί λειτουργήσει καθοριστικά προς αυτή την κατεύθυνση, συνδέοντας την κυπριακή καινοτομία με την προστασία της κυριαρχίας μας, την ασφάλεια των πολιτών και τη διαφύλαξη της ειρήνης στην περιοχή μας.
*Ευρωβουλευτής ΕΛΚ - ΔΗΣΥ
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
