Κρίσιμη είναι η αυριανή μέρα για την πορεία που θα ακολουθήσει ο τροποποιημένος νόμος που ψήφισε πρόσφατα η Βουλή για την απαγόρευση της εγκατάστασης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) για εμπορικούς σκοπούς, εντός γεωργικής γης, ο οποίος αναπέμφθηκε στις 15 Απριλίου από την εκτελεστική εξουσία.
Η κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας συνέρχεται αύριο εκτάκτως και εξετάζει την αναπομπή, παρουσία του Γενικού Εισαγγελέα και τριών υπουργών, Γεωργίας, Ενέργειας και Εσωτερικών, ενώ λίγες ώρες μετά η απόφαση της Ολομέλειας θα είναι καθοριστική για τα τρία ενδεχόμενα που συνδέονται με το θέμα. Είτε η Βουλή θα αποδεχτεί την αναπομπή, η οποία εδράζεται κυρίως σε ζητήματα συμβατότητας με το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο είτε θα εμμείνει στην αρχική της θεση, ώστε οι δύο εξουσίες να φτάσουν σε σύγκρουση, είτε θα βρεθεί η «χρυσή τομή», η οποία θα διασκεδάζει τόσο τις ανησυχίες του γεωργικού κόσμου για τη σοβαρή μείωση της εύφορης γεωργικής γης από τα έργα ΑΠΕ όσο και τις επιφυλάξεις της εκτελεστικής εξουσίας για την παραβίαση της αρχής της διάκρισης των εξουσιών και τους δεσμευτικούς στόχους της Δημοκρατίας έναντι της ΕΕ για το 2030.
Διαβάστε επίσης: Μαίνεται ο πόλεμος για φωτοβολταϊκά πάρκα σε γεωργική γη
«Δεν διαφαίνεται η ''χρυσή τομή''»
«Με βάση τη σκοπιά από την οποία η εκτελεστική εξουσία βλέπει το όλο ζητημα, το σενάριο της ‘‘χρυσής τομής’’ δεν διαφαίνεται», δηλωσε στον «Π» ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας, βουλευτής του ΑΚΕΛ και εκ των εισηγητών της πρότασης νόμου, Γιαννάκης Γαβριήλ. Παραπέμποντας στην αυριανή απόφαση που θα κληθεί να λάβει η Ολομέλεια είπε «θα δούμε πώς θα προχωρήσουμε και ο καθένας ας αναλάβει τις ευθύνες του».
Οι ενδοιασμοί της Προεδρίας
Σύμφωνα με την επιστολή – αιτιολόγησης της αναπομπής, που έστειλε στη Βουλή η Προεδρία, το κύριο σημείο τριβής αφορά την προσθήκη νέου εδαφίου που απαγορεύει ρητά την τοποθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ για εμπορικούς σκοπούς σε συγκεκριμένες περιοχές. Υπενθυμίζεται ότι η απαγόρευση καλύπτει: α) Γόνιμη ή μόνιμα αρδευόμενη γη, όπως αυτή χαρακτηρίζεται από το Τμήμα Γεωργίας. β) Γη σε περιοχές αναδασμού (αρδευόμενου, ξηρικού ή μικτού) ή που αρδεύονται από κυβερνητικά έργα. γ) Πολεοδομικές ζώνες προστασίας. δ) Περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Με βάση την επιστολή, οι ενδοιασμοί της εκτελεστικής εξουσίας εστιάζουν κυρίως στο γεγονός ότι η αρμοδιότητα διαμόρφωσης της πολιτικής συμμόρφωσης με την υποχρέωση ενθάρρυνσης και προώθησης της χρήσης των ΑΠΕ, εμπίπτει πρωτίστως στο δικό της πεδίο.
Επίσης σημειώνεται ότι, η Νομική Υπηρεσία εξέφρασε επιφυλάξεις αναφορικά με τη συμβατότητα των προτεινόμενων διατάξεων με το Άρθρο 23 του Συντάγματος και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Δημοκρατία έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τονίσθηκε η ανάγκη υιοθέτησης σαφούς ορολογίας χάριν της ασφάλειας δικαίου.
Παράλληλα, τονίζεται ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έρχονται σε σύγκρουση με τον σκοπό του βασικού νόμου που είναι προώθηση και ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ, καθώς εισάγουν πρόνοιες, οι οποίες αντικειμενικά ούτε ενθαρρύνουν, ούτε και προωθούν τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά, αντιθέτως, την περιορίζουν, κατά τρόπο ενδεχομένως μη συμβατό με τη διατύπωση του σκοπού του Νόμου στο πεδίο εφαρμογής του.
Ειδικότερα, αναφέρεται πως δεδομένου ότι οι πρόνοιες του υπό αναπομπή Νόμου δεν καθορίζουν ορισμό, λ.χ. για την έννοια της γόνιμης γης, ότι καθίσταται απροσδιόριστος και ο βαθμός διεύρυνσης των περιπτώσεων που θα μπορούσαν να υπαχθούν στην προτεινόμενη απαγόρευση, ενώ αντιστοίχως, είναι και άγνωστος ο βαθμός επηρεασμού και συρρίκνωσης της διαθέσιμης γης, για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας.
«Ασυμβατότητα με ευρωπαϊκό κεκτημένο»
«Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ο κίνδυνος να επηρεαστεί η ενθάρρυνση της χρήσης των ΑΠΕ σε τέτοια έκταση, ώστε να προκληθούν αρνητικές επιπτώσεις στην προσπάθεια, για επίτευξη των ενεργειακών στόχων της Δημοκρατίας, και δη της διείσδυσης των ΑΠΕ, που καταγράφονται στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και αποτελούν υποχρέωση βάσει της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413», σημειώνεται.
Επισημαίνεται περαιτέρω, ότι οι προτεινόμενες διατάξεις θέτουν υπό αμφισβήτηση την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου, αναδεικνύοντας έτσι και τη ασυμβατότητά τους με το Άρθρο 179.2 του Συντάγματος.
Περιορισμοί στο δικαίωμα ιδιοκτησίας
Επιπρόσθετα, υπογραμμίζεται ότι παρότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν ως αντικειμενικό αποτέλεσμα τη θέσπιση περιορισμών στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας, εντούτοις πως δεν επεξηγείται ο τρόπος στάθμισης του σχετικού δικαιώματος με τους επιτρεπτούς από το Σύνταγμα περιορισμούς, όπως επιβάλλει η αρχή της αναλογικότητας.
Αναφέρεται ακόμα, ότι τίθεται και ένα ευρύτερο ζήτημα, που συνδέεται με τις αρχές της καλής νομοθέτησης, εξηγώντας πως στην έννομη τάξη στη Δημοκρατία, διαχρονικά ο Νομοθέτης στήριζε την παραγωγή νομοθεσίας στη βάση διαφορετικών νόμων, ικανών με διαφάνεια και διεξοδικά να προσδιορίζουν με σαφήνεια το πεδίο εφαρμογής τους.
«Εν προκειμένω, η εισήγηση για ρύθμιση κυρίως πολεοδομικών ζητημάτων στο νομικό πεδίο ρύθμισης των ΑΠΕ, το οποίο δεν συνδέεται και ούτε στοχεύει στη ρύθμιση τέτοιων θεμάτων, συνιστά σοβαρή απόκλιση από την νομοπαραγωγική παράδοση στη Δημοκρατία», όπως προσθέτει και σημειώνει ότι η δημιουργία ενός τέτοιου προηγούμενου παρέκκλισης από τις αρχές της καλής νομοθέτησης, δημιουργεί αρνητικό θεσμικά προηγούμενο.
«Νομική ασάφεια» ως προς ορισμό της γόνιμης γης
Μεταξύ άλλων, στην επιστολή αναπομπής αναφέρεται ότι δεν υφίσταται γενικά στη νομοθεσία ορισμός «γόνιμη γη», για την οποία ο προτεινόμενος νόμος προνοεί την απαγόρευση εγκατάστασης συστημάτων ανανεώσιμης ενέργειας.
Προσθέτει επίσης, ότι οι πρόνοιες του υπό αναπομπή νόμου που καθορίζουν ότι το τί συνιστά γόνιμη γη, θα αξιολογείται κατά περίπτωση από το Τμήμα Γεωργίας δημιουργούν νομική ασάφεια, αφού δεν καθορίζονται εκ των προτέρων ξεκάθαρα κριτήρια για τον καθορισμό της γης ως «γόνιμης», με αποτέλεσμα ούτε οι πολίτες, ούτε τρίτοι επηρεαζόμενοι (λ.χ. επενδυτές) να γνωρίζουν, ως έχουν δικαίωμα, εκ των προτέρων ποιες είναι οι απαγορευμένες περιοχές.
Σημειώνεται ότι η ασάφεια που εντοπίζεται, διαφαίνεται ότι συγκρούεται, τόσο με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, όσο και με την εξαγγελλόμενη στόχευση και το πνεύμα του υπό αναπομπή νόμου, για διαφύλαξη της πραγματικά παραγωγικής και γόνιμης γης.
